Әҙәптәр

Әҙәптәр

Әҙәптәр

Йома намаҙының әҙәбе

  • Йома намаҙына алдан әҙерләнеү
  • Намаҙ ваҡыты кергәнсе, тәһәрәт алып, мәсеткә иртә килеү
  • Ғөсөл ҡойоноу
  • Таҙа әйбер кейеү
  • Самалап ҡына хушбуй һөртөү
  • Әҙ һөйләшеү
  • Һәр ваҡыт Аллаһты иҫкә алыу
  • Имам янында ултырыу
  • Хөтбәне тыныс тыңлау
  • Намаҙҙан һуң ғилем өйрәнергә барыу
  • Олпатлыҡ менән йөрөү
  • Бармаҡтарҙы сатрашламау
  • Ваҡ аҙымдар менән йөрөү
  • Башты алға эйеү
  • Ниғмәттәрҙе биреүсебеҙгә хәмедтәр әйтеү
  • Мәсеткә итәғәт менән килеп кереү
  • Кешеләрҙең сәләменә яуап биреү
  • Имам минбәргә менгән ваҡытта намаҙ ҡылмау
  • Имам сәләм биргәндә, уға яуап биреү
  • Һөйләшмәү
  • Вәғәзде тулы күңел менән тыңлау һәм нәсихәттәрҙе ҡабул итеү
  • Имам йыйылған мосолмандарға йүнәлгән ваҡытта һәм һөйләй башлағанда, ян-яҡҡа боролмау
  • Имам минбәрҙән төшөп, мөәззин иҡамәтте әйтеп бөткәнсе, намаҙға баҫмау.

 

Имам-хатибтың әҙәбе

Хатиб етди ҡиәфәт менән мәсеткә инергә, башта йыйылған мосолмандар менән иҫәнләшергә һәм аҙаҡтан асыҡ йөҙ менән ултырырға тейеш. Шул мәлдә бер кем менән дә һөйләшмәҫкә һәм билгеле ваҡытты көтөргә, ә унан һуң яйлап, Аллаһҡа сығыш яһарға ниәтләгән кеүек, минбәргә барырға тейеш. Минбәр баҫҡыстарынан Аллаһты зекер итеп күтәрелеү, килгән халыҡҡа әйләнеп сәләм биреү, Раббыға итәғәт менән аҙанға ултырыу лазым. Тыйнаҡ рәүештә хөтбә уҡыла. Берәүгә лә бармаҡ менән күрһәтеү юҡ, һүҙҙәрем кешеләргә файҙа килтерер, тигән өмөт менән доға уҡыла. Мөәзин иҡамәт әйткән ваҡытта, ул минбәрҙән төшә. Мөәзин иҡамәтте тамамлағас, ул тәкбир әйтергә һәм намаҙҙы башларға, аяттарҙы һәм сүрәләрҙе аңлайышлы һәм асыҡ рәүештә уҡырға тейеш.

 

Байрам әҙәбе

  • Байрам алдындағы төндө ғибәҙәт менән үткәреү
  • Иртә менән ғөсөл ҡойоноу
  • Таҙа кейем кейеү
  • Еҫле майҙар һөртөү
  • Арымай-талмай тәкбирҙәр әйтеү
  • Аллаһты йыш иҫкә алыу
  • Хозур хәлендә булыу
  • Тәкбирҙәр араһында “Сүбхәналлаһ” һәм “Әлхәмдүлилләһ” тип әйтеү
  • Намаҙҙан һуң байрам хөтбәһен тыңлау
  • Ураҙа байрамында мәсеткә барыр алдынан әҙ генә ашап алыу
  • Мәсеткә бер юл менән барыу һәм икенсе юл менән ҡайтыу

 

Имам Әбү Хәмид әл-Ғазалиҙың «Әҙәптәр» китабынан

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


Шәм тотҡан һуҡыр

Ҡараңғы төндә ҡулына шәм, яурыны аша көршәк аҫҡан тома һуҡыр кеше юлдан килә. Уны бер кеше ҡыуып етә лә: – Һин һуҡырға көн ни, төн ни – барыбер бит, һинең күҙҙәреңдә бары тик ҡараңғылыҡ. Һинең шәм тотоп йөрөүеңдән ни фәтүә? – тип һораған. Һуҡыр кеше йылмайған да сабыр ғына...


Мейе һелкенеүҙе Ҡөрьән аяттары менән дауалау

Ҡөрьән аяттары – шифалы, бөтә ауырыуҙарҙан дауа. Аллаһтың һүҙе, Изге Китабы менән дауалау борондан билдәле. Мәҫәлән, башҡорт халҡы элек-электән шифалы аяттар менән өшкөргән, имләгән, бүҫер ҡыуған, быуын ултыртҡан һәм башҡа сирҙәрҙән дауалаған, хәлдәрен шәбәйткән. Мәҫәлән, Миәкә яҡтарында...


Аллаһ йорто иғтибар үҙәгендә

Ҡалабыҙҙағы Ишембай йәмиғ мәсете һуңғы йылдарҙа бар халыҡтың иғтибар үҙәгенә әйләнде тиһәк, хата булмаҫ. Үткәндәренә лә күҙ һалһаҡ, йөрәктә – йылы хәтирәләр генә. Оҙаҡ йылдар мәсетте имам-хатип Рәфҡәт хәҙрәт етәкләне, уның тырышлығы менән ҡалабыҙҙа иман йорто ҡалҡып сыҡты. Дини ғилем алып...


Мөхәррәм айының фазиләттәре

Мөхәррәм һижри йыл иҫәбенең беренсе айы булып тора. Аллаһу Тәғәләнең хәрәм айҙарының береһе булған мөхәррәм изге һәм бәрәкәтле айҙарҙан һанала.   Ҡөрьән Кәримдә былай тиелгән (мәғәнәһе): «Аллаһ хозурындағы китапта айҙар һаны ун ике, ерҙе һәм күктәрҙе яратҡан көндән бирле, ул ун ике...


Аллаһ ҡоло булыу − иң оло дәрәжә

Был һүҙҙе бәләкәйҙән ишетеп үҫтем: әсәйем ҡайһы саҡ, беҙ, балалар, берәй нәмәне яңылышыраҡ эшләһәк, асыуһыҙ ғына: «Иии Аллаһ ҡоло, нишләп улай иттең инде?», – тиер ине. Был һүҙ миңә «иии балаҡайым» һүҙенә синоним һымаҡ булып хәтерҙә ҡалған. Тик, үҫә төшкәс, ҡолдоң...