Әҙәптәр

Әҙәптәр

Әҙәптәр

Йома намаҙының әҙәбе

  • Йома намаҙына алдан әҙерләнеү
  • Намаҙ ваҡыты кергәнсе, тәһәрәт алып, мәсеткә иртә килеү
  • Ғөсөл ҡойоноу
  • Таҙа әйбер кейеү
  • Самалап ҡына хушбуй һөртөү
  • Әҙ һөйләшеү
  • Һәр ваҡыт Аллаһты иҫкә алыу
  • Имам янында ултырыу
  • Хөтбәне тыныс тыңлау
  • Намаҙҙан һуң ғилем өйрәнергә барыу
  • Олпатлыҡ менән йөрөү
  • Бармаҡтарҙы сатрашламау
  • Ваҡ аҙымдар менән йөрөү
  • Башты алға эйеү
  • Ниғмәттәрҙе биреүсебеҙгә хәмедтәр әйтеү
  • Мәсеткә итәғәт менән килеп кереү
  • Кешеләрҙең сәләменә яуап биреү
  • Имам минбәргә менгән ваҡытта намаҙ ҡылмау
  • Имам сәләм биргәндә, уға яуап биреү
  • Һөйләшмәү
  • Вәғәзде тулы күңел менән тыңлау һәм нәсихәттәрҙе ҡабул итеү
  • Имам йыйылған мосолмандарға йүнәлгән ваҡытта һәм һөйләй башлағанда, ян-яҡҡа боролмау
  • Имам минбәрҙән төшөп, мөәззин иҡамәтте әйтеп бөткәнсе, намаҙға баҫмау.

 

Имам-хатибтың әҙәбе

Хатиб етди ҡиәфәт менән мәсеткә инергә, башта йыйылған мосолмандар менән иҫәнләшергә һәм аҙаҡтан асыҡ йөҙ менән ултырырға тейеш. Шул мәлдә бер кем менән дә һөйләшмәҫкә һәм билгеле ваҡытты көтөргә, ә унан һуң яйлап, Аллаһҡа сығыш яһарға ниәтләгән кеүек, минбәргә барырға тейеш. Минбәр баҫҡыстарынан Аллаһты зекер итеп күтәрелеү, килгән халыҡҡа әйләнеп сәләм биреү, Раббыға итәғәт менән аҙанға ултырыу лазым. Тыйнаҡ рәүештә хөтбә уҡыла. Берәүгә лә бармаҡ менән күрһәтеү юҡ, һүҙҙәрем кешеләргә файҙа килтерер, тигән өмөт менән доға уҡыла. Мөәзин иҡамәт әйткән ваҡытта, ул минбәрҙән төшә. Мөәзин иҡамәтте тамамлағас, ул тәкбир әйтергә һәм намаҙҙы башларға, аяттарҙы һәм сүрәләрҙе аңлайышлы һәм асыҡ рәүештә уҡырға тейеш.

 

Байрам әҙәбе

  • Байрам алдындағы төндө ғибәҙәт менән үткәреү
  • Иртә менән ғөсөл ҡойоноу
  • Таҙа кейем кейеү
  • Еҫле майҙар һөртөү
  • Арымай-талмай тәкбирҙәр әйтеү
  • Аллаһты йыш иҫкә алыу
  • Хозур хәлендә булыу
  • Тәкбирҙәр араһында “Сүбхәналлаһ” һәм “Әлхәмдүлилләһ” тип әйтеү
  • Намаҙҙан һуң байрам хөтбәһен тыңлау
  • Ураҙа байрамында мәсеткә барыр алдынан әҙ генә ашап алыу
  • Мәсеткә бер юл менән барыу һәм икенсе юл менән ҡайтыу

 

Имам Әбү Хәмид әл-Ғазалиҙың «Әҙәптәр» китабынан

2026-06-01 (Зөлхизә, 1447 йыл.) №6.


Аллаһу Тәғәләнең Сөләймәнде һынауы

Ниндәй сәбәптән Аллаһ Сөләймәнгә һынау ебәргән? Фараздар күп һәм төрлө. Шуларҙың бер нисәһе менән танышайыҡ.   Бөтә кешеләргә лә инеү рөхсәт ителмәгән бер утрауҙа бер мөшрик батша йәшәгән. Уның байлығы һәм көсө тураһында ишетеп, Сөләймән һуғышҡа әҙерләнә. Ул ел ҡанатында кешеләр һәм ендәрҙән...


Ирем өйҙә ҡунмай

Тормош иптәшем һуңғы ваҡытта әсәһе менән өләсәһенә күп иғтибарын бүлә. Шуға күрә мин үҙемде икенсе планда һымаҡ тоям. Ул шундай мөнәсәбәтте улар алдындағы яуаплылыҡ менән аңлата: атаһы вафат булғас, әсәһе яңғыҙ ҡалды, улар ярҙамға мохтаж, ти. Хәҙер ирем төнөн өйҙә ҡунмай, өй, балалар – барыһы...


Тәһәжжүд намаҙы доғаһы

Ибне Ғәббәстең әйтеүенсә (шаһитлығынса), төндә тәһәжжүд намаҙына торғанда, Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәд ﷺ ошо доғаны уҡыған: «Аллааһүммә ләкәл-хәмдү әнтә ҡаййимүс-сәмәәүәәти үәл-арды үә мән фииһиннә үә ләкәл-хәмдү әнтә нуурус сәмәәүәәти үәл-арды үә мән фииһиннә үә ләкәл-хәмдү әнтә...


Шайтан яҙмалары

Сөһәйел, ҡысҡыр!   Хафиз урамындағы матч, эй, көсөргәнешле булды ла инде бөгөн. Мин малайҙар араһында ыҙғыш тыуҙырҙым! Күҙ алдына килтерәһегеҙме: тик торғанда! Һа-һа-һа! Барыһы ла уйын уртаһында Сәджәдтең тупты көслө итеп тибеп ебәреүенән башланды. Ул туп Сөһәйелдең битенә килеп бәрелде....


Аллаһ йорто иғтибар үҙәгендә

Ҡалабыҙҙағы Ишембай йәмиғ мәсете һуңғы йылдарҙа бар халыҡтың иғтибар үҙәгенә әйләнде тиһәк, хата булмаҫ. Үткәндәренә лә күҙ һалһаҡ, йөрәктә – йылы хәтирәләр генә. Оҙаҡ йылдар мәсетте имам-хатип Рәфҡәт хәҙрәт етәкләне, уның тырышлығы менән ҡалабыҙҙа иман йорто ҡалҡып сыҡты. Дини ғилем алып...