Мөхәммәд пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәд пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәд пәйғәмбәр ﷺ

Шәмгә сәйәхәт һәм Бахира менән осрашыу

 

Бер ваҡыт Әбүталип карауан менән Шәмгә барырға йыйына. Юлға сығыр алдынан ун ике йәшлек Мөхәммәд ﷺ бабаһынан айырылғыһы килмәй, уға ныҡ итеп һыйына. Әбүталип малайҙы йәлләй һәм үҙе менән алырға була. Ҡорайыштар, Шәм ғәрәптәренең баш ҡалаһы Бусраға барып еткәс, ҡунырға христиандарҙың монастыры янында туҡтайҙар. Был монастырҙа христиандарҙың ҙур ғилем эйәһе Бахира исемле монах хеҙмәт иткән була.

 

Быға тиклем монах үткенсе карауандарға иғтибар итмәгән була. Әммә был юлы күктә ҡорайыштарҙың карауанын оҙата барыусы сәйер болот уның иғтибарын йәлеп итә. Ғәжәпләнгән монах карауансыларҙы үҙенә ҡунаҡҡа саҡыра. Йәһүдтәрҙең һәм христиандарҙың изге яҙмаларын өйрәнеүсе Бахира һуңғы пәйғәмбәрҙең килер мәле яҡынайғанын белә. Болоттоң монастырь стенаһы янында туҡтағанын күреп, ҡунаҡтарҙан: «Карауан янында берәйһен ҡалдырманығыҙмы?» − тип һорай. Ҡорайыштар, дөйәләрҙе ҡарап торорға тип, бер малайҙы ҡалдырыуҙарын әйтә. Бахира малайҙы саҡырырға ҡуша.

Мөхәммәд ﷺ килгәс, Бахира уға: «Һеҙҙең табынған һынташтарығыҙ (боттар) әл-Ләттә һәм әл-Ғүзза хаҡына минең бер һорауыма яуап бир», − ти. Ләкин буласаҡ пәйғәмбәр ﷺ, донъяла иң күрә алмағаным − шул боттар, тигән. Шунда монах: «Улай булғас, Аллаһ хаҡы өсөн яуап бир», − тигән. Мөхәммәд ﷺ ризалашҡан. Бахира унан оҙаҡ ҡына һорашҡандан һуң, Әбүталиптан: «Был малай һинең кемең?», − тип һораған. «Улым», − тигән Әбүталип. «Уның атаһы бумаҫҡа тейеш», − тигән монах. Әбүталип малайҙың ағаһының улы икәнлеген әйткән. Бахира, Мөхәммәдкә ﷺ ҡарап, уның йәһүдтәрҙең һәм христиандарҙың изге китаптарында әйтелгән һуңғы пәйғәмбәр булыуын әйтә. Әбүталип быны ҡайҙан белеүен һорай. Монах: «Һеҙ Бусраға килеп ингәс, бөтә таштар, ағастар һәм башҡа үҫемлектәр ергә тиклем эйелде. Бындай күренеш − пәйғәмбәрҙәр янында ғына була торған билдә», − тигән.

Шунан монах, тағы ла бер билдә бар, ти һәм Мөхәммәдтән ﷺ арҡаһындағы пәйғәмбәр мөһөрөн күрһәтеүен һорай, ул һул яурыныңдан аҫтараҡ булырға тейеш, ти. Мисәтте күргәс, Бахира, уның алдында буласаҡ ысын пәйғәмбәр ﷺ тороуына тамам инанып, Мөхәммәдте ﷺ үбә. Ҡарт монах ҡорайшиттар алдында малайҙың Аллаһу Тәғәләнең Илсеһе буласағына шаһитлыҡ ҡыла.

Әбүталипҡа ул малайҙы Шәмгә йөрөтмәҫкә кәңәш итә. Бахира, йәһүдтәр Мөхәммәд ﷺ тураһында белеп ҡалып, уға зыян ҡылыуҙарынан ҡурҡа.

Әбүталип, Шәмдә сауҙа эштәрен тиҙ арала тамамлап, Мөхәммәд ﷺ менән Мәккәгә әйләнеп ҡайта.

Ошо хәлдән һуң Әбүталипҡа Мөхәммәд ﷺ тағы ла ҡәҙерлерәк булып китә.

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр» китабынан

2026-05-01 (Зөлҡағиҙә, 1447 йыл.) №5.


Стәрлебаш мәҙрәсәһе

Стәрлебаш – элек-электән үҙенең мәҙрәсәләре менән дан тотҡан. Архив материалдары буйынса, Стәрлебашта тәүге мәҙрәсә 1720 йылда асыла. Уға Дәүләт Думаһы ағзаһы Мөхәмәтшакир Туҡаев нигеҙ һала.   Мәҙрәсәлә көслө дин әһелдәре белем бирә. Әммә мәҙрәсә Ниғмәтулла Биктимер улы Туҡаев (1772-1844 й.) һәм...


Хиджама – онотолоп барған сөннәт

«Хиджама» һүҙе ғәрәп телендәге «әл-хаджм» тамырынан килеп сыҡҡан, ул «һеңдереү», «һурып алыу» кеүек мәғәнәгә эйә. «Әл-хиджама» иһә “ҡан сығарыу”ҙы аңлатҡан төшөнсә. Халыҡ медицинаһындағы был ысул элек-электән бик күп...


Берҙәмлектә – көс!

Ошо көндәрҙә Сибай ҡалаһының Зәйнулла Рәсүлев исемендәге мәсетендә ошо төбәктә «Әс-Сәләм» гәзитен яҙҙырып таратыусы ике тиҫтәгә яҡын иң әүҙем ҡәрҙәштәребеҙгә рәхмәт хаттары тапшырылды.   Билдәле дин ғалимы Абдулла Ахалов, Үҙәк «Әс-Сәләм» гәзитенең Башҡортостандағы вәкиле Шамил Әлиев һәм Зәйнулла...


Ҡорбан салыу Аллаһу Тәғәләгә яҡынайта!

«Ҡорбан» һүҙе ғәрәп телендәге «ҡаруба» һүҙенән алынған. Был һүҙ яҡынайыу тигән мәғәнәне бирә. Дин тотҡан кешеләрҙең маҡсаты – Аллаһу Тәғәләгә яҡынайыу, Уның ﷻ рәхмәтенә ирешеү.   Раббыһының ризалығы өсөн ҡорбан салдырған кеше, оло фазиләттәргә...


Әбүзәр Ғифари ислам ҡабул итә

Әбүзәр Янбу ерҙәрендә йәшәүсе Ғифар ҡәбиләһенән була. Ғифарҙар тирә-яҡҡа даны таралған кеше талаусылар була. Улар хатта хәрәм айҙарында ла юлсыларҙы баҫып алып талар булған. Ырыуҙаштарының ошондай ҡырағай ғәҙәтен Әбүзәр ҡабул итә алмай һәм ул ғаиләһе менән сит яҡтарға күсеп китергә мәжбүр...