Мөхәммәд пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәд пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәд пәйғәмбәр ﷺ

Шәмгә сәйәхәт һәм Бахира менән осрашыу

 

Бер ваҡыт Әбүталип карауан менән Шәмгә барырға йыйына. Юлға сығыр алдынан ун ике йәшлек Мөхәммәд ﷺ бабаһынан айырылғыһы килмәй, уға ныҡ итеп һыйына. Әбүталип малайҙы йәлләй һәм үҙе менән алырға була. Ҡорайыштар, Шәм ғәрәптәренең баш ҡалаһы Бусраға барып еткәс, ҡунырға христиандарҙың монастыры янында туҡтайҙар. Был монастырҙа христиандарҙың ҙур ғилем эйәһе Бахира исемле монах хеҙмәт иткән була.

 

Быға тиклем монах үткенсе карауандарға иғтибар итмәгән була. Әммә был юлы күктә ҡорайыштарҙың карауанын оҙата барыусы сәйер болот уның иғтибарын йәлеп итә. Ғәжәпләнгән монах карауансыларҙы үҙенә ҡунаҡҡа саҡыра. Йәһүдтәрҙең һәм христиандарҙың изге яҙмаларын өйрәнеүсе Бахира һуңғы пәйғәмбәрҙең килер мәле яҡынайғанын белә. Болоттоң монастырь стенаһы янында туҡтағанын күреп, ҡунаҡтарҙан: «Карауан янында берәйһен ҡалдырманығыҙмы?» − тип һорай. Ҡорайыштар, дөйәләрҙе ҡарап торорға тип, бер малайҙы ҡалдырыуҙарын әйтә. Бахира малайҙы саҡырырға ҡуша.

Мөхәммәд ﷺ килгәс, Бахира уға: «Һеҙҙең табынған һынташтарығыҙ (боттар) әл-Ләттә һәм әл-Ғүзза хаҡына минең бер һорауыма яуап бир», − ти. Ләкин буласаҡ пәйғәмбәр ﷺ, донъяла иң күрә алмағаным − шул боттар, тигән. Шунда монах: «Улай булғас, Аллаһ хаҡы өсөн яуап бир», − тигән. Мөхәммәд ﷺ ризалашҡан. Бахира унан оҙаҡ ҡына һорашҡандан һуң, Әбүталиптан: «Был малай һинең кемең?», − тип һораған. «Улым», − тигән Әбүталип. «Уның атаһы бумаҫҡа тейеш», − тигән монах. Әбүталип малайҙың ағаһының улы икәнлеген әйткән. Бахира, Мөхәммәдкә ﷺ ҡарап, уның йәһүдтәрҙең һәм христиандарҙың изге китаптарында әйтелгән һуңғы пәйғәмбәр булыуын әйтә. Әбүталип быны ҡайҙан белеүен һорай. Монах: «Һеҙ Бусраға килеп ингәс, бөтә таштар, ағастар һәм башҡа үҫемлектәр ергә тиклем эйелде. Бындай күренеш − пәйғәмбәрҙәр янында ғына була торған билдә», − тигән.

Шунан монах, тағы ла бер билдә бар, ти һәм Мөхәммәдтән ﷺ арҡаһындағы пәйғәмбәр мөһөрөн күрһәтеүен һорай, ул һул яурыныңдан аҫтараҡ булырға тейеш, ти. Мисәтте күргәс, Бахира, уның алдында буласаҡ ысын пәйғәмбәр ﷺ тороуына тамам инанып, Мөхәммәдте ﷺ үбә. Ҡарт монах ҡорайшиттар алдында малайҙың Аллаһу Тәғәләнең Илсеһе буласағына шаһитлыҡ ҡыла.

Әбүталипҡа ул малайҙы Шәмгә йөрөтмәҫкә кәңәш итә. Бахира, йәһүдтәр Мөхәммәд ﷺ тураһында белеп ҡалып, уға зыян ҡылыуҙарынан ҡурҡа.

Әбүталип, Шәмдә сауҙа эштәрен тиҙ арала тамамлап, Мөхәммәд ﷺ менән Мәккәгә әйләнеп ҡайта.

Ошо хәлдән һуң Әбүталипҡа Мөхәммәд ﷺ тағы ла ҡәҙерлерәк булып китә.

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр» китабынан

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Һөйәк һурпаһы

Һурпаны әҙерләү өсөн һөйәктәр, алма һеркәһе, ҡара борос, зәғферән (куркума) тамыры кәрәк. Дөрөҫ итеп әҙерләнгән һурпала коллаген, аминокислоталар, гликозаминогликандар, микроэлементтар (магний, фосфор, баҡыр, цинк, калий, тимер) күп була. Көтөүҙә йөрөгән, үлән ашаған малдың һөйәктәрен ҡулланырға...


Иҙел әүлиәһе Гөлбан инәй

Үләндәр, сәскәләр шыбырлауын, ҡоштар телен аңлау борондан булған. Ҡош юлын, йондоҙ юлын, һыу юлын, ел юлының да серен яҡшы белгән боронғолар.   Мәләүез районы Үрге Бикҡужа ауылында (халыҡ телендә Сорғаяҙ) Иҙел буйы әүлиәһе Гөлбаныу Шәмсетдин ҡыҙы Ишбаева (1882-1977) ла тәбиғәт телен аңлаған....


Ҡыҙыл ойоҡ

Бер заман бер урманда арыҫлан ауырыған. Был хәбәрҙе ишеткәс, барса януарҙар арыҫландың хәлен белергә ашыҡҡан.   «Бөтәһе лә миңә тоғро!» – тип уйлаған ғорур арыҫлан. Тик төлкө генә бер ҡайҙа ла күренмәгәс, бер аҙ кәйефе төшкән. «Төлкө ҡайҙа?» – тип...


Шайтан яҙмалары

Ай-ай-ай Бөгөн минең менән ныҡ насар бер хәл килеп тыуҙы. Ай-ай-ай. Мин илайым, сөнки миңә бик ҡыйын. Нисек иламайһың инде? Ай-ай-ай. Бер ай элек, Мәхсә менән Мәрзиәнең араһын боҙор өсөн, ниҙәр генә эшләмәнем. Ул саҡта ҡыҙҙар тасма тас килеп ирешкәйне, ә бөгөн ҡабат дуҫлашып киткәндәр. Әйҙәгеҙ,...


Рәхмәтлемен Һиңә, Аллаһ Раббым!

Бисмиллалап, наҙлап, һәр бер таңды Башлайым мин изге намаҙҙан. Ғүмерҙәрем булһа, уҡырмын, тип, Һорайым мин ихлас Хоҙайҙан. Ғүмерҙәрҙе бирһәң, Хаҡ Тәғәләм, Һаулығын да миңә йәлләмә, Шатлыҡ-ҡыуаныстар килгән һайын, Ихласлыҡтан донъя йәмләнә. Ҡыуандырып атай-әсәйҙәрҙе, Һөйөндөрөп...