Мөхәммәд пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәд пәйғәмбәр ﷺ

Мөхәммәд пәйғәмбәр ﷺ

Шәмгә сәйәхәт һәм Бахира менән осрашыу

 

Бер ваҡыт Әбүталип карауан менән Шәмгә барырға йыйына. Юлға сығыр алдынан ун ике йәшлек Мөхәммәд ﷺ бабаһынан айырылғыһы килмәй, уға ныҡ итеп һыйына. Әбүталип малайҙы йәлләй һәм үҙе менән алырға була. Ҡорайыштар, Шәм ғәрәптәренең баш ҡалаһы Бусраға барып еткәс, ҡунырға христиандарҙың монастыры янында туҡтайҙар. Был монастырҙа христиандарҙың ҙур ғилем эйәһе Бахира исемле монах хеҙмәт иткән була.

 

Быға тиклем монах үткенсе карауандарға иғтибар итмәгән була. Әммә был юлы күктә ҡорайыштарҙың карауанын оҙата барыусы сәйер болот уның иғтибарын йәлеп итә. Ғәжәпләнгән монах карауансыларҙы үҙенә ҡунаҡҡа саҡыра. Йәһүдтәрҙең һәм христиандарҙың изге яҙмаларын өйрәнеүсе Бахира һуңғы пәйғәмбәрҙең килер мәле яҡынайғанын белә. Болоттоң монастырь стенаһы янында туҡтағанын күреп, ҡунаҡтарҙан: «Карауан янында берәйһен ҡалдырманығыҙмы?» − тип һорай. Ҡорайыштар, дөйәләрҙе ҡарап торорға тип, бер малайҙы ҡалдырыуҙарын әйтә. Бахира малайҙы саҡырырға ҡуша.

Мөхәммәд ﷺ килгәс, Бахира уға: «Һеҙҙең табынған һынташтарығыҙ (боттар) әл-Ләттә һәм әл-Ғүзза хаҡына минең бер һорауыма яуап бир», − ти. Ләкин буласаҡ пәйғәмбәр ﷺ, донъяла иң күрә алмағаным − шул боттар, тигән. Шунда монах: «Улай булғас, Аллаһ хаҡы өсөн яуап бир», − тигән. Мөхәммәд ﷺ ризалашҡан. Бахира унан оҙаҡ ҡына һорашҡандан һуң, Әбүталиптан: «Был малай һинең кемең?», − тип һораған. «Улым», − тигән Әбүталип. «Уның атаһы бумаҫҡа тейеш», − тигән монах. Әбүталип малайҙың ағаһының улы икәнлеген әйткән. Бахира, Мөхәммәдкә ﷺ ҡарап, уның йәһүдтәрҙең һәм христиандарҙың изге китаптарында әйтелгән һуңғы пәйғәмбәр булыуын әйтә. Әбүталип быны ҡайҙан белеүен һорай. Монах: «Һеҙ Бусраға килеп ингәс, бөтә таштар, ағастар һәм башҡа үҫемлектәр ергә тиклем эйелде. Бындай күренеш − пәйғәмбәрҙәр янында ғына була торған билдә», − тигән.

Шунан монах, тағы ла бер билдә бар, ти һәм Мөхәммәдтән ﷺ арҡаһындағы пәйғәмбәр мөһөрөн күрһәтеүен һорай, ул һул яурыныңдан аҫтараҡ булырға тейеш, ти. Мисәтте күргәс, Бахира, уның алдында буласаҡ ысын пәйғәмбәр ﷺ тороуына тамам инанып, Мөхәммәдте ﷺ үбә. Ҡарт монах ҡорайшиттар алдында малайҙың Аллаһу Тәғәләнең Илсеһе буласағына шаһитлыҡ ҡыла.

Әбүталипҡа ул малайҙы Шәмгә йөрөтмәҫкә кәңәш итә. Бахира, йәһүдтәр Мөхәммәд ﷺ тураһында белеп ҡалып, уға зыян ҡылыуҙарынан ҡурҡа.

Әбүталип, Шәмдә сауҙа эштәрен тиҙ арала тамамлап, Мөхәммәд ﷺ менән Мәккәгә әйләнеп ҡайта.

Ошо хәлдән һуң Әбүталипҡа Мөхәммәд ﷺ тағы ла ҡәҙерлерәк булып китә.

 

Магомед Гамзаевтың «Мөхәммәд Пәйғәмбәр» китабынан

2026-02-01 (Шәғбән, 1447 йыл.) №2.


«Аллаһ Рәхмәтенә өмөтөбөҙҙө өҙмәйек!..»

Ғилем һәм тәрбиә, сабырлыҡ, изгелектәрҙе күп ҡыла торған Рамаҙан айы яҡынлаша. 19 февраль – нурлы айҙың тәүге көнө. Йәғни, 18 февралдә, ҡояш байыу менән, ураҙаға инәбеҙ. Бөгөнгө һөйләшеүебеҙ − шул уңайҙан, ураҙа хаҡында. Һорауҙарыбыҙға Көйөргәҙе районы Ермолаево ауылының «Рамаҙан» мәсете мөғәллиме...


Тәбүтте ҡайтарыу

Тәбүттең (һандыҡ, табут) тарихын ҡыҫҡаса һөйләп үтәйек.   Әҙәм ғәләйһиссәләм Ожмахтан ергә күсерелгәс, Ғаләмдәр Раббыһы уға тәбүт бирә. Уның оҙонлоғо − өс, киңлеге ике беләк үлсәме була, тип әйтелә «Ас-Сауи» һәм «Ғәраис» китаптарында. Һандыҡ Ожмахтағы шәмшәз...


Шайтан яҙмалары

  Һинең унда ни эшең бар? Һа-һа-һа! Һа-һа-һа! Һа-һа-һа! Мин тәүҙә рәхәтләнеп көлөп алайым әле, шунан һуң һеҙгә бер ҡыҙыҡ һөйләрмен. Һа-һа-һа! Мин бәләкәй балаларҙы, үҫмерҙәрҙе һәм йәштәрҙе генә төп башына ултыртмайым бит ул, өлкән кешеләрҙе лә алйотландырам. Кешеләр, мин һеҙҙең...


Яҡты йондоҙ булып балҡыны ла...

«Райондашым, ауылдашым Балаҡатай егете Фәнил Байышевҡа 15 ғинуарҙа 70 йәш тулған булыр ине. Шул тиклем яҡшы кеше, зур өмөттәр бағлаған йәш ғалимдың ғүмере ҡыҫҡа булды, ижадының башында тиерлек өҙөлдө. Әммә ул, күптәр үҙ ғүмерендә тиҫтә йылдар буйы атҡарған эште бер нисә йылда эшләп, үҙенең...


Сабир хәҙрәт

2005 йылдың яҙ башы. Башҡортостан телевидениеһынан Ғафури районы Сәйетбаба ауылында төшөрөләсәк «Ҡуласа» тапшырыуы тураһында хәбәр килгәс, тыуған ауылыма юлландым. «Ҡуласа» тапшырыуының авторы һәм алып барыусыһы Әлфиә Сәлимйән ҡыҙы Батталова тапшырыуҙың темаһын һәм маҡсатын...