Билдәле шәхестең матур ғәмәле

Билдәле шәхестең матур ғәмәле

Атаклы боксер мөхәммәд алиҙың исеме бөтә донъяға билдәле. Хатта спорт менән шыпа ҡыҙыҡһынмаған кешеләр ҙә уны бик яҡшы белә. Ғүмеренең ахырына ҡәҙәр атаҡлы шәхес хәйриәселек менән шөғөлләнгән, юнисеф ойошмаһы илсеһе булып, ярлы илдәргә йөрөп, күп ярҙам иткән. Әлхәмдүлилләһ, уның ялҡынлы һәм ихлас сығыштарының күпселеге интернет киңлектәрендә һаҡлана. Уларҙы ҡат-ҡат тыңлаһаң да, һис кенә лә ялҡытмай. Спортсының сағыу ваҡиғаларға һәм баш әйләндергес еңеүҙәргә бай тормошон бәйән итеү оҙаҡ булыр. Бөгөн берәүһенә генә мөрәжәғәт итеп ҡарайыҡ.

Был хәл Лос-Анджелес ҡалаһында була. 1981 йылдың 19 ғинуарында 21 йәшлек бер егет янғын баҫҡысы буйлап Уилшир бульварындағы офис бинаһының туғыҙынсы ҡатына үрмәләй ҙә, өҫтәге майҙансыҡҡа эләгеү юлын томалап, тәҙрә төбөнә баҫа, үҙ-үҙен үлтерергә йыйынғанын белдерә. Үҙ аңында түгел икәнлеге күренеп тора (аҙаҡ билдәле булыуынса, шул мәлдә был бахыр үҙен, Вьетнамда вьетконговсылар төркөмө эҙәрлекләүендә йөрөйөм, тип хис иткән).

Ваҡиға урынына полиция хеҙмәткәрҙәре, янғын һүндереүселәр, психологтар һәм хатта рухани килеп етә. Ләкин Джо (исем-шәрифе тарихта ҡалмаған) бөтә һөйләшеүҙәрҙән баш тарта һәм берәйһе яҡыная башлаһа, шунда уҡ аҫҡа һикерәм, тип янай.

Ике сәғәт ваҡыт үтә. Бөтәһе лә аптырашта. Аҫтағыларҙың ҡайһылары, көтөүҙән арып, егетте, әйҙә, һикер, тип ҡоторта башлай, шуға күрә полиция хеҙмәткәрҙәре киҫкен мәсьәләне хәл итергә саҡырылған белгестәрҙән башҡаһын был урындан ҡыуа һәм башҡа берәүҙе лә яҡын ебәрмәй. Бәхеткә күрә, аяныслы күренештең бер шаһиты Мөхәммәд Алиҙың дуҫы булып сыға: ул шунда уҡ спортсыға шылтыратып, уға түкмәй-сәсмәй барыһын да һөйләп бирә.

Ваҡиғаның артабанғы боролошона Голливудтың бөтә сценаристары көнләшерлек ине. Шылтыратҡандан һуң, теүәл дүрт минут үткәс, был майҙансыҡҡа үҙенең «роллс-ройс»ында Али килеп етә. Полицейскийҙар Мөхәммәдте туҡтатып ҡарай, аңында булмаған егеттең ҡораллы булыуы ихтималлығын иҫкәртә. Боксерҙы ҡаушатырлыҡ түгел: берәүҙең дә ай-вайына ҡарамай, йәшен тиҙлегендәй туғыҙынсы ҡатҡа менеп етә лә, егеткә яҡын тәҙрәнән ҡысҡыра: «Һин минең туғаным! Мин һине яратам һәм бер ҡасан да алдамаясаҡмын! Тыңла әле. Һинең минең менән бергә төшөүеңде үтенәм. Һис борсолма: мин һине яңғыҙ ҡалдырмам».

Егет ғәжәпләнеп кенә ҡалмай, тетрәнә һәм һис ҡаршылыҡһыҙ чемпионға ишеген аса, шунан инде уға ярты сәғәт буйына ғаиләһенә, эшенә бәйле проблемаларын һөйләй. Йәш ирҙең зарын тыңлап бөткәс, Мөхәммәд Али ҡабаланмай ғына уға тәҙрә төбөнән төшөргә ярҙам итә, бинанан алып сыға, автомобиленә ултыртып, дауаханаға алып бара.

Эйе, шәп ир-егеттең һүҙе бер була. Ысынлап та, чемпион Джоны ташламай: иртәгәһенә үк кәрәк-яраҡ, кейем-һалым тейәп, дауаханаға килеп етә, ә һуңыраҡ эшкә урынлаштыра.

Шулай итеп, тыумыштан Кассиус Клей, ислам динен ҡабул иткәндән үҙен Мөхәммәд Али тип нарыҡлаған легендар спортсы, Пәйғәмбәребеҙ салләллаһу ғәләйһи үә сәлләмдең исеменә тап төшөрмәй, мохтаждарҙың мәсьәләлерен хәл итеүҙә ихлас ҡатнашып, күркәм ғәмәлдәр башҡарып йәшәне.

Светлана Әбсәләмова әҙерләне

2026-04-01 (Шәүүәл, 1447 йыл.) №4.


Балаларға ҡағылышлы им-том йолалары

Әйтеп киткәнебеҙсә, хәҙерге ваҡытта бүҫер (өс йән), күкрәк шешен (мастопатия), тимерәү, күҙгә сыҡҡан арпаны һәм сөйәлде имләү, ҡот ҡойоу, мейе үлсәү кеүек йолаларҙы белгән кешеләр юҡ кимәлендә. Яңы тыуған сабый балалар өсөн бик кәрәкле был йолаларҙы белгән, балаларға шуның менән ярҙам күрһәткән...


Айҙы уртаға ярыу

Бер үк ваҡытта мөшриктәр һаман да Пәйғәмбәрҙән ﷺ мөғжизә (пәйғәмбәрлек билдәһе) күрһәтеүен талап итә: «Һин беҙгә, Аллаһтың бөтә илселәре лә халыҡҡа үҙҙәренең пәйғәмбәрлек билдәһен (мөғжизә) күрһәткән, тип һөйләнең. Муса пәйғәмбәрҙең таяғы булған, Сәлих пәйғәмбәрҙең − дөйәһе, Ғайса...


Хакимдарҙың золомлоғонан ҡурҡҡан кеше әйтә торған доға

«Аллааһүммә раббәс-сәмәәүәәтис-сәбғи үә раббәл-ғәршил-ғәҙыиим, күн лии жәәран мин (ошо ерҙә кемдән ҡурҡһа, шуның исемен атау кәрәк) үә әхзәәбиһии мин халәәьиҡик, ән йәфрута ғәләййә әхәдүн минһүм әү йәтғаа, ғәззә жәәрукә үә жәллә ҫәнәәьүк, үә ләә иләәһә илләә әнт». Мәғәнәһе: «Эй Аллаһ, ете күктең...


Һөйәк һурпаһы

Һурпаны әҙерләү өсөн һөйәктәр, алма һеркәһе, ҡара борос, зәғферән (куркума) тамыры кәрәк. Дөрөҫ итеп әҙерләнгән һурпала коллаген, аминокислоталар, гликозаминогликандар, микроэлементтар (магний, фосфор, баҡыр, цинк, калий, тимер) күп була. Көтөүҙә йөрөгән, үлән ашаған малдың һөйәктәрен ҡулланырға...


Рабиға әл-Ғәдәүиә тураһында ҡисса

Аҡыл үә нәфсе кимәле Хорасан шәһәрендә бер егет бар ине. Үҙе бик ғалим ине. Рабиға тигән ҡатындың көндәрҙән бер көн ире вафат булып, ҡатын тол ҡалды. Был ғалим егет үҙе өсөн Рабиғаның өйөнә яусы булып барҙы һәм әйтте: – Йә, Рабиға! Мин һиңә үҙем өсөн яусылыҡҡа килдем, һин мине ҡабул...