Гьайванрикай итижлу делилар
Гьайванрикай итижлу делилар
– Пешекарри тестикьарнавайвал, мангустри чпин шарагриз къайгъударвилелди ва юмшагъвилелди тербия гузва.
– Эгер крокодил тамамдиз тух ятIа, ада гьатта са четинвални авачиз кьаз жедай къурбанддални (вичин кагьулвиляй) гьужумдач.
– Гьар са зебрадин бедендал алай нехиш кьетIенди ва тикрар тежезвайди я. Живедин цIверекIар хьиз, абурни сад муькуьдалай тафаватлу я. ЧIехи рамагра зебрайри чпи-чеб кьетIен нехишрин куьмекдалди тайинарзава, гьатта тазаз ханвай тайчадини вичин диде зебра гьа гуьтIуь маргъварин куьмекдалди жагъурзава.
– Алимри тестикьарнавайвал, азадвиле авачир бязи китар инсанрин рахунриз ухшар ванер акъудиз вердиш хьанвай делилар малум я.
– Гьавадин шартIар тайинардайла, жанавуррихъ 9 километрдин яргъа авай ванерихъ яб акализ жедай алакьун ава.
– Жирафривай са шумуд гьафтедин муддатда яд хъун тавуна дурум гуз жеда. Абуру бедендиз чарасуз тир кьеж незвай набататрикай къачуда.
– Миргерин жинсиникай тир гнуйри чпин нехирдикай сад бедбахтвилик ака-тайтIа, гьамиша куьмек гуда.
– Дуьзенлух чкайра йифен чепелукьар гьам хурушум, гьамни йифен вахтунда гьерекатдик жеда, амма дагълух чкайра абуру йикъан уьмуьр кьиле тухуда: йифиз ихьтин чкайрин гьава абур патал лап мекьи я.
– Адет яз, деведин беден кузвайди, ифин алайди жеда. Эгер ифин 41 градусдилай алатайтIа, гьекь винел акьалтда.
– Кьаркьулуври тIебиатда зарардилай гзаф хийир гузва. Иви хъвадай кьаркьулуврин жуьреяр са тIимил я авайди. Гьа са вахтунда абуру са гьайвандилай маса гьайвандал лув гудай ва инфекциядин азарар чукIурдай гьашаратар рекьизва. Кьаркьулуври са сезонда гзаф кьадар ветIер, пепеяр, чепелукьар (и гьашаратрикай гзафбуру, гьакъикъатдани, тропикрин уьлквейра кьиникьал гъидай азарар чукIурзава) незва.
– Регъ-регъ хьанвай жуьредин крокодилрин яргъивал 7 метр ва заланвал 2 тонн хьун мумкин я.
Вирерикай итижлу делилар
– Санлай къачурла, Чилел алай вирерин умуми майдан 2,7 миллион квадратный километрдикай ибарат я. Им кьураматдин 1,8 процент жезва.
– Санлай Чилел алай цин кьадардикай 0,013 процент вирерал ацалтзава.
– Алимри тестикьарнавайвал, алай вахтунда дуьньяда тахминан 5 миллион вир ава. ЧIехи пай вирерин яд кьел квачирди, инсанринни гьайванрин уьмуьр патал герекди я.
– Алимрин гафаралди, вирер арадал атунин къайдаяр 70-далай гзаф ава.
– Вирери гзафни-гзаф мулкар кьунвай материк Кеферпатан Америка я. Анин умуми майдандин 50 паюникай сад вирери кьунва.
– Австралияда авай Эйр вир гагь-гагь тамамдиз кьуразва, амма къалин марфар къвайидалай кьулухъ цив ацIун хъийизва ва ада 15 агъзур квадратный километрдин майдан кьазва.
– Дуьньяда нахаяр (акулаяр) яшамиш жезвай тек са вир Никарагуада ава.
– Финляндиядиз бязи вахтара вирерин уьлкве лугьузва. Гьакъикъатдани, анин мулкарин 10 процентдилай гзаф майдан вирери кьунва.
– США-дин Миннесота штатда 150-далай виниз вирерал гьа са тIвар ала – “Яргъи вацI”.
– Байкал вир гзаф патарихъай кьетIенди я. Ам дуьньяда виридалайни гзаф кьел квачир яд авай, виридалайни дерин (1642 метр) вир я.
– Пешекарри къейднавайвал, Байкал виридалайни къадим вир язни гьисабиз жеда.
– Чилел алай виридалайни еке вир Каспий гьуьл я. Алимри къейднавайвал, илимдин жигьетдай фикир гайитIа, ам гьуьл ваъ, вир я.
– Австралияда жегьре рангунин яд авай Хиллер вир ава. Адан ранг вучиз жегьреди ятIа, гьеле тайинарнавач.
– Кунашир островда Кипящее вир ава. Адан цин чимивал 80 градусдив агакьзава.
– ГъвечIи вирер гьамишалугъ яз амукьзавач. Гзаф вирер уьленриз элкъвен хъийизва.
– Вирер гьатта Антарктикадани ава, месела, Ванда вир.
– Вирер чирзавай илимдиз лимнология лугьузва.
