Къуръандин «Алю Имран» сура
Къуръандин «Алю Имран» сура
эвел алатай нумарайра
- Ктабар ракъурнавай инсанрин арада кинтар (гзаф кьадар жуван къиметлу затIар) ихтибар ийиз жедайбурни ава, ва абуру ам вав вахкуда (сагъ-саламат яз). Амма абурун арада ахьтинбурни ава хьи, вуна абурал (анжах) са динар ихтибарда, амма ада ам вав вахкудач, та вун яргъалди адан кьилихъ акъваздалди (жуванди истемишиз). Им абуру икI лугьузвайвиляй я: «Авам (алдатмишунай) чаз гунагь авач». Абуру Аллагьдин патахъай чиз-чиз тапарарзава.
- Ваъ (абурун гафар дуьзбур туш)! Ни (Аллагьдин ва я Адан лукIарин вилик) мажбурнамаяр тамамарзаватIа ва Аллагьдихъай кичIезватIа – (ам пишкешдиз лайихлу я), гьакъикъатда, Аллагьдиз Вичихъай кичIебур кIанзава хьи (ва абуруз пишкеш гуда).
- Гьакъикъатда, ни Аллагьдихъ галаз кутIуннавай икьрар ва чпин кьин кьунар тIимил къиметдихъ маса гузватIа, абуруз гьамишалугъ уьмуьрда пай авач. Аллагь Дувандин юкъуз абурухъ галаз рахадач, абуруз килигдач (регьимдалди) ва абур михьдач (гунагьрикай, гъил къачуналди). Абуруз – азаб гудай жаза жеда.
- Гьакъикъатда, абурун (Ктабар ракъурнавай инсанрин) арада чпин ихтилатра Ктаб чIуру патахъ дегишарзавайбур ава, Ктабда авачир шейэр куьне Ктабдай гьисабдайвал. Абуру лугьузва: «Им – Аллагьдин патай я». Амма ам Аллагьдин патай туш! Абуру Аллагьдин патахъай чиз-чиз тапарарзава.
- Мумкин туш Аллагьди инсандиз Ктаб, адан гъавурда акьун ва пайгъамбарвал гун, амма ада (гьа касди) ахпа инсанриз лугьун: «Заз ибадат ая, Аллагьдиз ваъ». (Агакьарзава хьи, Нажрандай тир хашпараяр ва чувудар садра Аллагьдин Расулдин ﷺ вилик кIватI хьана ва чувудрикай сада адавай жузуна: «Ваз кIанзавани чна ваз ибадат ийидайвал, гьикI хашпарайри Марьяман хва Исадиз ибадат ийизватIа?» Пайгъамбарди ﷺ жаваб гана: «За Аллагьдивай зун хуьн тIалабзава Адалай гъейри масадаз ибадат авуникай ва масабуруз а кардихъ эвер гуникай! Зун а кар патал ракъурнавайди туш, заз эмирнавай кар ам туш!» А чIавуз Аллагь Таалади и аят ракъурна: «Мумкин туш Аллагьди инсандиз Ктаб…» (Ибну Касир)). Ваъ (вири пайгъамбарри лугьузвай): «Аллагьдин инсанар хьухь («Рабанийюн» («Аллагьдин инсанар») – им арифдарвал авай алимар я, чпе чирвални ва адан тежриба сад авур, гьакIни чпин чирвилери масабуруз хийир гузвайбур)) (михьиз Аллагьдиз муьтIуьгъ тир, чпин чирвилера ва ийизвай крара тамамвилив агакьнавай), куьне Ктаб жува ва масабуруз чирзава хьи».
- Ада (Пайгъамбарди) малаикар ва пайгъамбарар агъаяр яз кьун квез буйругъдач. Яраб куьн мусурманар хьайидалай кьулухъ ада квез имансузвал авун буйругъда жал?!
- Аллагьди пайгъамбарривай гаф къачуна (абуруз лугьуналди): «За квез Ктаб ва арифдарвал багъишзава. Ахпа, Расул (Мугьаммад) атайла, квез авайбурун (куь пак Ктабрин) гьакъикъатвал тестикьарзавай, куьн чарасуз адахъ инанмиш жеда ва куьмек гуда». (Адалай кьулухъ) Аллагьди хабар кьуна (абурувай): «Куьн рази яни ва ихьтин мажбурнама кьабулзавани (эхиримжи Пайгъамбардихъ инанмиш хьун ва адаз куьмек гун)? Абуру лагьана: «Чун рази я». Ада лагьана: «Шагьидвал ая (и кардин), ва Зун квехъ галаз санал шагьид жеда».
- Адалай кьулухъ ни хиве кьун тавуртIа (гайи гаф тамамариз), абур – гунагькарар я.
- Яраб абур (Исламдихъай элкъвена) маса диндихъ къекъвезва жал, Аллагьдин диндилай гъейри, Адаз цавара ва чилел алайбур муьтIуьгъ тирла, гьикI гуьгьуьллувилелди, гьакI мажбур авунани. Адан патав абур хкида (кьейидалай кьулухъ чан хкайла).
- Лагь (абуруз, я Мугьаммад): «Чун Аллагьдихъ ва чаз ракъурнавай вири затIарихъ, ва Ибрагьимаз, Исмаилаз, Исгьакъаз, Якъубаз ва (адан) несилриз ракъурнавай вири затIарихъ, ва Мусадиз, Исадиз ва (амай) пайгъамбарриз абурун Раббидин патай ганвай вири затIарихъ инанмиш я (Аллагьдин вири Ктабрихъ). Чна абурун арада тафават ийизвач (чувудрилай ва хашпарайрилай тафаватлу яз, са пайгъамбаррихъ инанмиш тир, муькуьбур кьабул тийизвай), ва Адаз (Аллагьдиз) чун муьтIуьгъ я».
- Эгер са касди Исламдилай гъейри маса дин хкягъайтIа, ам адавай кьабулдач (Дувандин юкъуз), ва гьамишалугъ уьмуьрда адаз зарар жеда. (Ислам гегьенш манада – им Аллагь сад тирди хиве кьун ва пайгъамбардиз муьтIуьгъ хьун я. И манада Ислам вири пайгъамбаррин дин тир. Аятда лагьайтIа, Исламдикай дар манада лугьузва – им чи сайид Мугьаммада ﷺ гъанвай Шариат я).
- Инанмиш хьайидалай ва Пайгъамбар – гьакъикъиди я лагьана шагьидвал авурдалай кьулухъ (ва абуруз чпин Ктабра ачух) делилар (атайдалай кьулухъ) имансуз хьайи инсанриз Аллагьди гьикI (дуьз рехъ) къалурда кьван?! Аллагьди пис инсанриз хъсан рехъ къалурзавач. (Агакьарзава хьи, и аят Мединадай Меккадиз хтай цIикьвед муртаддикай ракъурнавай. Абурукай сада, вичи авур кардал пашман хьана, вичин хизандиз кагъаз ракъурна. Ана лугьузвай: «Зи туба кьабулдани лагьана, Аллагьдин Расулдивай ﷺ хабар яхъ». Вичиз эхь лагьай жаваб ганвайди чир хьайила, ада туба авуна. Амайбуру лагьана: «Чун, Меккада аваз, чавай жезмай кьван имансузар яз амукьда, элкъвена хъфиз кIан хьайила, чалайни гъил къачуда». Абур чпин имансузвиле лап яргъаз фена. 90-аятда гьа инсанар гуьзлемишзавай пис гьалдикай лугьузва).
- Абурал агакьзавай эвез – Аллагьдин, малаикрин ва вири инсанрин лянет я. (Ахьтин жазадилай пис вуч хьун мумкин я?!).
- Абур ана (Жегьеннемда) гьамишалугъ яз амукьда! Абурун жаза кьезилардач ва абуруз муьгьлет гудач.
- Адалай (муртад хьайидалай) кьулухъ туба авур ва дуьз рекьел хтайбурулай гъейри. Гьакъикъатда, Аллагь – Гъил Къачудайди, Регьим Ийидайди (иман гъанвайбурулай) я.
- Гьакъикъатда, иман гъайидалай кьулухъ имансузар хьайи, ахпа имансузвал артухарайбурувай туба кьабулдач. Абур – (дуьз) рекьелай элячIайбур я.
- Гьакъикъатда, иман тагъай ва имансуз яз кьейи гьич садавайни гьатта Чилин кьадарда авай къизилни кьабулдач, эгер абуру чеб адалди хкудиз алахъайтIа. Абуруз – тIарвал гудай азаб жеда ва абуруз куьмекчияр жедач (Аллагьдин ажугъдикай абур хкудиз жедай).
- Квевай са чIавузни диндарвал (ва Аллагьдин разивал) къазанмишиз жедач, та куьне (Аллагьдин рекье) квез кIанзавай (мал-девлетдикай) харж ийидалди, ва куьне гьикьван харж авуртIани, Аллагьдиз адакай чизва (ва вири квез эвез хъийида).
- Исраилан несилриз гьи тIуьн хьайитIани недай ихтияр авай, Таврат ракъурдалди Исраила вичи-вичиз къадагъа авурдалай гъейри. Лагь (я Мугьаммад, а къадагъа чпин гунагьар себеб яз ваъ, Нугьан ва Ибрагьиман девиррилай авайди я лугьуз гьисабзавай чувудриз): «Таврат гъваш ва кIела (адакай лагьанвай чка), эгер куьне дуьз лугьузватIа». (Чувудри инкар ийизвай, чпиз тIуьнрин бязи жуьреяр къадагъа авунин себеб чпин гунагьар тирди. Абуру лугьузвай: «И тIуьн чаз чи гунагьар себеб яз къадагъа авунвач, ам гьеле чал къведалди маса пайгъамбарриз ва абурун умматриз къадагъа авунвай». А чIавуз Аллагь Таалади и аят ракъурна ва Таврат ракъурдалди чувудриз абур вири къадагъа авунвачир лагьана. Якъуба вичиз гзаф кIанзавай деведин як ва нек къадагъа авуна, вичихъ галукьнавай азардикай сагъ хъхьун патал. Амма чувудрихъ Таврат гъана чпив гвай фикир хуьдай жуьрэтлувал хьанач).
- Ни идалай кьулухъ (абуруз гъайи делилдилай) Аллагьдал буьгьтенар вегьез хьайитIа, абур – (ашкара тир) мурдар кар ийидай ксар я.
- Лагь (чувудриз, я Мугьаммад): «Аллагьди дуьз лагьанва. Ибрагьиман диндал амал ая. Ам гьаниф (Сад Тир Аллагьдиз ибадат ийизвайди) тир ва мушрик тушир.
- Гьакъикъатда, инсанриз эцигнавай сад лагьай ибадатхана Баккада (чаз Мекка хьиз чизвай, ва ам эцигнавай) разивал ва алемриз рехъ къалурдайди яз (ва адакай кьибле хьана).
- Ана (Кябеда) ачух делилар ава, (абурун арада) – Ибрагьиман макъам. Вуж аниз гьахьайтIа, ам хатасузвиле жеда. Инсанар Аллагьдин вилик мажбур я КIвалел (Кябедал) гьаж авун, эгер абур а рекьиз давам гуз жедай гьалда аваз хьайитIа. Амма вуж инанмиш тахьайтIа (къуй ада тахсир вичик кутурай) – Аллагь алемрихъ муьгьтеж туш хьи.
- Лагь (Мугьаммад): «Эй Ктабар ракъурнавай инсанар! Вучиз куьн (гьакъикъат чиз) Аллагьдин аламатрихъ инанмиш жезвач, Аллагьдиз куьне вуч ийизватIа, вири аквазва хьи?»
- Лагь (абуруз гьакIни): «Эй Ктабар ракъурнавай инсанар! Вучиз куьне иман гъанвай инсанар Аллагьдин рекьелай алудзава, ам чIуриз алахъиз (а рехъ), куьн – шагьидар я хьи (Ислам гьакъикъи дин тирдан)? Куьне ийизвай са карни Аллагьдихъай далдаламиш хьанвач».
КьатI ама.
«КАЛЯМ ШАРИФ» (КЪУРЪАНДИН МАНАЙРИН ТАРЖУМА) КТАБДАЙ.
