Нисидикай малуматар

Я акьван кIевиди, я гзаф хъуьтуьлди тушир, ягълу гзаф квай, хуш ни галай, тIимил ширинвал квай хьтин таза ниси виридалайни хъсанди яз гьисабзава.

Ам икI гьазурда: нек ргада, къурна, тIимил чим кумаз, мая яда, нек атайла, яни кIеви хьайила, кьел вегьена, мегьедик хуькуьрда, цIвегь хкудда, ахпа мегь турбада туна, винелай са тIимил кьелни кIвахна, къван ва я маса залан са затI эцигна, тада. ЦIвегь тамамвилелди хкатай ниси тIуьниз ишлемишда.

Эгер ниси уьцIуьди хьана кIанзавачтIа, адаз кьвед ва пуд лагьай сеферда кьел вегьена виже къведач. Нисиди руфун, ратар ва дуркIунар мягькемарда. Яргъалди цIуруриз жезватIани, бедендин вири органрив агакьзава. Ниси кIерецдин хвехверихъ галаз тIуьни бедендиз ацIайвал (полнота) гуда, хам хъуьтуьларда.

Хурудихъ аял галай дидеди ниси ргар це туна тIуьртIа, нек гзаф жеда. Къайи тебиатдин инсанриз таза ниси зиян я: иштягь тIимиларда ва я квахьда. Тунвай уьцIуь нисиди иштягь ачухарда, ратар мягькемарда. Гьа са вахтунда яд кIан жеда, хамуник квал кутада, бязи органра къванер арадал гъида. И ва маса нукьсанар кIерецдин хвехвер тIуьналди квадариз жеда.

Лап куьгьне, чIур хьанвай нисидик зегьерлу затIар жеда. Ахьтинди тIуьн хьайитIа, къайи тебятдин ксари — кIерецдин хвехвер, туьнтбуру яр-емиш, цуру продуктар хтIуьн лазим я. ЦIвегь хкуд тавунвай мегьеди (ахтарма) ахварал финиз куьмекда, ам цIаяр къведайла, верем азар квайла, руфун тIазвайла, хъсан я. Гьа са вахтунда ам къайи тебиатдин инсанриз зиян я: жуьреба-жуьре азарар, бедендин органра къванер арадал гъида.