Главная

Чун Аллагьди ﷻ гайибур я

Чун Аллагьди ﷻ гайибур я

Зазни чида, квезни

Зазни чида, квезни чир хьухь,

Дуьнья гьа икI амукьдач.

Гьар са касдихъ жуван сир хьухь,

Сирсуздахъ рикI амукьдач.

 

Зазни чида, квезни чир хьухь,

Чи къадим тир тарихар.

Гьар къеле гьар са хуьр хьухь.

Абур мягькем хуьнуьхар.

 

Квезни чида, зазни чида,

Ватан гьихьтин затI ятIа.

Ватан ахьтин касди хуьда,

Гафни карни сад ятIа.

 

Квезни чира, зазни чир хьуй,

Гележег чи гьикI жеда.

Къелеяр чи гьар са хуьр хьуй,

Гьана куз зи рикI жеда!

 

Зун кIвачел гьикI акъваззава?

И рикI жагъай зун кIвачел гьикI къекъвезва?

Сад заз чида, садни чида Аллагьдиз.

Зи кьил чарх хьиз, акъваз тийиз, элкъвезва,

Квевай ятIа, зазни чида, Аллагьдиз!

 

Зи лезги халкь шадвилерихъ калтугиз,

Виликай рехъ атIудайбур пара я.

Хуруда рикI хажалатри алугиз,

АтIузвайди зини халкьдин чара я.

 

И рикI жагъай вучда закай амукьна?

Жизвиярни кваз кьаз, гъамар чIугвадай.

Вахъ гьи напак инсандин агь галукьна?

Чиляй-цавай акъатай хьиз, таквадай.

 

Вуч хьайитIан кваз такьадай рикI хура

Хуьдалди, ам къванни хьунухь хъсан я.

Алчах тир рикI эвел жува йикь хура,

Ам намусдиз алат тийир нукьсан я.

 

ИкI лугьуз за, къуллугъзава эллериз,

Халкьдин патай авай гьуьрмет бес я заз,

Къадирсузри вегьейтIани кIевериз,

РикIяй тушир, кьуру тариф квез я заз?

 

КIан жемир

Гьич шехьиз кIан жемир, кьаз тахьайла нуькI,

Вун аял-куьял туш, кьаз тежедай рикI.

Квахьайди квахьна ам, тиртIа ваз кьисмет,

Аллагьди багъишдай ваз герек нямет.

 

Хьайивал-хьана ам, кIанивал хьанач,

Адакай чимивал, къайивал хьанач.

Тахьайла, рикIив кьаз, хъелиз жедани?

Кьисметсуз гужунал гьялиз жедани?

 

Садбурун бахтуни атIана лугьуз,

Садбуру фад амаз кьатIана лугьуз,

Мегер квехъ хьайитIан шехьиз жедани?

Хьра тваз, цIу кай кIве хьиз жедани?

 

Са сефер, атанвай дуьньядин винел,

Хажалат, гъамарин пар кьадан къуьнел?

Алатай йикъарихъ шехьиз алахъмир,

Ви четин крарихъ садни чIалахъмир.

Кьин тавур, Сажидин, гузвай рикI-дуркIун,

Бедендал жукIумни алачир якIун,

Чарадаз сабур гуз, вун куьз шелдик ква?

Вучиз вун харар квай, лагь кван, селдик ква?!

 

+++

Садбуру кIанивал гьалзава уьмуьр,

Гьуьлени къекъвезва къакъажна кикер.

Жува-жув цIа туна, нубатсуз кумир,

Я жуван рикIизни акьван гуж гумир,

Ргур яд хъухъ, чай хьиз, галачиз шекер.

 

Ажуздаз кIан ятIа фена, гуз куьмек,

Залан пар кьезилар авун паталди;

Эвел на жув ая са тIимил зирек,

Са сефер нез алахъ артухан хуьрек,

Са хъсан кар ая на вун паталди.

 

Яраб, балаяр

Цаварал акьалтиз чIулав тир цифер,

Заз лув гуз аквазмач, кьери я лифер.

Ракъини вилик хьиз гун хъийзмач экв,

ЧIехи тир цавара, вич я лугьуз тек.

Къенин югъ къе хьана, пака жеда гьикI,

Хура зи къалдик ква, квехъ, балаяр, рикI.

Дидейрин рикIерай физва хиялар,

Шад ятIа куь гьалар, яраб, балаяр?

 

Варз алай йиферин ахвар ширин я,

Дидейрин хажалат, гьуьл хьиз дерин я.

Яраб куь гележег шадди жедатIа?

Бахтавар бахтунив садди жедатIа?

Квез недай, квез хъвадай затIар аватIа?

Виридаз жедай кьван кьадар аватIа?

Дидейрин рикIерай физва хиялар,

Шад ятIа куь гьалар, яраб, балаяр?

 

Ислягьвал, азадвал — шадвилин сувар я,

Дидейрин, бубайрин кьведан лувар я.

Дяведин цIаяркай кIамай кьван гагьди,

Хуьрай куьн, балаяр, Сад тир Аллагьди.

Куьн чи кьве вилинни нур я бахтунин,

Цуьквер я, емишар гъидай вахтунин.

Дидейрин рикIерай физва хиялар,

Шад ятIа куь гьалар, яраб, балаяр?

 

Чун Аллагьди гайибур я

Кьуд патахъди тамаш, вилер ахъайна,

Чуьллериз, кьакьан вили цавариз.

Чун Аллагьди гайибур я, гайибур!

Лекьери хьиз лув гуз, гъилер ахъайна,

Галат тийиз, къуват ганваз лувариз,

Жуван ери хвейибур я, хвейибур!

 

Вил экъуьра дегь тарихдин чарара,

Гьар са хуьруьн тамаш куьгьне сурариз.

Чун и чилел хайибур я, хайибур!

Игитар хьиз, къекъвез жуван чIурара,

Тик дагъларин хкаж хьана гурариз,

Женгер чIугваз, кьейибур я, кьейибур!

 

Эгер «женнет» кIан ятIа квез акуна,

Кьве патазни тамаш вацIуз Самурдин.

Гьар са шикил цIийибур я, цIийибур!

Каспидилай, Кьукьма дагъда акьуна,

Куьн булахриз тамаш себеб, абурдин,

Чешмейрай яд хъвайибур я, хъвайибур!

 Берекатрин никIер гьар са техилдин,

Багълар - емиш, дагълар - гимиш, къизил тир.

Абур цавай къвайибур я, къвайибур!

Гьар са хуьр са тухум-тара сихилдин,

РикIер къени, гъилералди кьезил тир,

Тумар вегьез, цайибур я, цайибур!

 

Гьисабналди акьалтI тийир девлетар,

Лекьериз хьиз, ганвай къуват лувариз.

Агалкьунар цIийибур я, цIийибур!

КIан хьайид туш чаз дявеяр, гьуьжетар,

Элкъуьриз кIан я гьар са югъ сувариз,

Чи мурадар къенибур я, къенибур!

 

 

Сажидин Саидгьасанов

 

 

Бязибур

Са бязибур авазва хьи,

Чеб виняй яз аквадай.

Дидед(и) чрай фазни кваз

Тикъет ягъиз рахадай.

 

Садбур ава мурдар, иблис,

Агатна цIай акъуддай.

Руьгьдал чIулав ацукьна гьисс,

Кесибдин фу къакъуддай.

 

Бязи чIавуз адалатлу ксари,

Белки, хуьда ви гьуьрмет.

Жуванбуру тада вун тек

Гьарайиз, арха, куьмек!

 

РикIевайбур кхьеналди,

Чарарални чеб гьакьдач.

Вилик алад, фагьумлу хьухь,

Фагьумсузда дуьз кардач.

 

Диде-Ватан

Бубад сурал хъач акьалтна,

Дидед сурал генани…

Абур гьакI туна гьанал,

Вун шегьердиз фенани?

 

Бязибуру гадарзава

Хайи тир диде-Ватан.

Хатур-гьуьрмет амачиз,

Иер акваз уьлквеяр патан.

 

Бубадин кIвал, бубадин къван,

Гьабур я зи даях, абур.

Ширин я заз диде-Ватан,

Ша хуьн чна адан хатур.

 

 

Мегьамедагъаев Мавлудин,

Кьурагь райондин Штулрин

ООШ-дин 8-классдин ученик

2026-02-01 (Шаабан 1447 г) №2.


СУАЛ-ЖАВАБ

Мусурманди вичин атIанвай чIарарни кикер гьиниз авун лазим я? Мусурмандиз абур санал кIватIна са михьи чкадал, чилик кутун меслят къалурзава («Ианату-тI-тIалибин»).       Алай вахтунда некягь ийидайла, гададин паталай адан буба физва. Ихьтин некягь дуьз...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Кьунвай кьиниз вафалувал   Айшади ахъайзава: «Абу Бакра са чIавузни кьур кьин чIурайди туш, та кьин кьун чIурайла гъил къачуниз куьмекдай кар авунин аят ракъурдалди». Адалай кьулухъ ада лагьана: «Къедлай кьулухъ, са кардин патахъай кьин кьурла, эгер заз идалай са маса кар...


Мусурманриз садаз-сад кIан хьун лазим я

А юкъуз Айша кIвализ пашмандаказ хтана. И кар кьетIай дидеди адаз гьасятда суалар гуз башламишнач. Эхирни, югъ няни хьайила, тарсар авурдалай кьулухъ, ада мектебда вуч хьанатIа жузуна. Айшади са гужуналди накъвар хвена, суьгьбетиз эгечIна: «Вуна заз къачур карандашар рикIел аламани? Къе зун...


Хциз кIелиз кIанзавач

Кьулан хциз гьич кIелиз кIанзавач. Мектебда адаз ялна пудар эцигзава – анжах кIуьд лагьай класс акьалтIарна аттестат вахчудайвал. Гъуьл а кардиз муьтIуьгъ хьанва ва лугьузва: «Виридакай академикар жедач кьван, садакай чубанни хьана кIанда». Ам акваз зи гъиляй кIвалах къвезмач. Вуч...


Шейх Желил бубадикай кьисаяр

Вучиз чай хъваначир?   Шейх Желилаз, мугьмандиз ша лугьуз, гзаф теклифдай тир. Тlвар за кьадач, амма са касди Желилаз мугьмандиз ша лагьанай. Мугьмандиз фидайла, шейх Желилан суьрсет вичин гьебеда (чанта) жедай тир. Кlвализ фенмазди вичив гвай паярни фад-фад акъуддай. Ша лагьай чкадиз ам фидай...