Главная

Хийирлу меслятар

Хийирлу меслятар

- Нервияр къайдадикай хкатнавайла, хуьрекдин са тIуруна авай куьлуь авунвай салатдин таза пешерал са истикан ргазвай яд илична, 20 декьикьада тада. Ахпа ам куьзна, са гьафтеда йикъа пуд сеферда зур истиканда авайди ишлемишда. Ихьтин гьалима йифиз ахвар текъвезвайлани хъун хийирлу я.

- Кьиле ван авайла, экуьнахъ ичIи рикIелай хуьрекдин кьве тIуруна авай гьажибугъдайрин чIем са истиканда авай минеральный чими цихъ галаз хъвада. Сифте кьилерай са тIимил сивихъ къведайди хьиз жеда, ахпа ам алатда. Сагъарунин вахт са варз я. Вири пуд курс кьиле тухун лазим я.

- Яргъал вахтунда дамарра ивидин гьерекат къайдадик хьун патал агъадихъ галай рецептдикай менфят къачуда.

Катулдиз хуьрекдин вад тIуруна авай нарат тарцин пешер, хуьрекдин кьве тIуруна авай жикIияр ва гьакьван чичIекдин хъуьруьшар вегьена, винелай са литр къайи яд илична, зайиф цIал эцигна, 10 декьикьада ргана, са тIимил вахтунда тада. Ахпа ам куьзна, дуьм-дуьз са литр хьун патал са тIимил яд хъияда. Гьалима са шумуд паюниз пайна кьве йикъан вахтунда хъвада. Куьтягь хьайила, ам цIийи кьилелай гьазур хъийида. Курс кьуд варз я. Сагъламвал патал хийир хьанвайди са гьафтедилай гьиссда. Мадни ихьтин гьалимади ратар, чIулав лекь михьи ийида ва бедендик квай артухан ядни хкудуниз куьмекда.

- Кьил мукьвал-мукьвал элкъвезвайла, куьлуь авунвай 2-3 чичIекдал са истикан къайи яд илична, 12 сятда тада. Ахпа ам куьзна, йикъа пуд сеферда хуьрекдин са тIуруна авайди хъвада.

- Кьил тIазвайла, хуьрекдин са тIуруна авай куьлуь авунвай валерианадин дувулрал са истикан къайи яд илична, 6-8 сятда тада. Ахпа ам куьзна, йикъа пуд сеферда хуьрекдин са тIуруна авайди хъвада.

- РикIин азар авайбуруз некьийрин цуькверин къаришмади куьмек гуда. Ам икI гьазурда: чайдин са тIуруна авай цуькверал 250 мл ргазвай яд илична, ругуд сятда тада. Ахпа хуьрекдин кьве тIуруна авай и къаришма йикъа 4-6 сеферда хъвада.

- РикIин азаррин вилик пад кьун патал кишмишар гзаф хийирлу я. Йикъа хуьрекдин са тIуруна авай кишмишар цилерни амаз хъсандиз жакьвана тIуьн меслят къалурзава.

Мадни ихьтин дадлу дарман гьазуриз жеда: кишмишар, инжилар, хвехвер, кьурурнавай машмашдин патар (гьар сад 100 г), цилер хкуднавай са лимон, вири як регъведай машиндай авадарна, аниз 50 г вирт алава хъийида. Ахпа йикъа пуд сеферда фу недалди вилик хуьрекдин са тIуруна авайди ишле-мишда.

- Иммунитет хкажун патал са килограмм цилер хкуднавай, чкалар аламай лимонар, 300 г петрушкадин хъчар, 300 г михьи авунвай серг як регъведай машиндай авадарна, са истиканда авай вирт алава хъувуна, шуьшедин къапуна туна, холодильникда хуьда. Ишлемишдалди вилик хъсандиз тIур хуькуьрна, йикъа пуд сеферда, фу нез 15 декьикьа амайла, чайдин са тIуруна авайди жикIийрин чими къаришмадихъ галаз хъвада.

- Ксудалди вилик чIутран цуькверин (ромашка) чай хъвайитIа, йифиз хъсан ахвар къведа. Ам икI гьазурда: аптекадай маса гузвай хуьрекдин са тIуруна авай чIутран цуькверал са литр рганвай яд илична, 15 декьикьада тада. Ихьтин чайди ратарин кIвалахни хъсанарда.

- Гьуьлуьн кьел, гзаф азаррин дарман хьиз, хъсан тIушундай шейни я. Чарчел кьел вегьена, кьецIил кIвачерив кIур гайитIа, галатун гьасятда алатда. Са гьафтедин вахтунда гьар нянихъ ихьтин процедура авурла, куьн и кардихъ инанмиш жеда.

- Свах тIадайла, памбагдин гъвечIи кIус валерианадин настойкадай кьежирна сухвал эцигайтIа, са 10 декьикьадилай тIал атIуда.

- Серг гзаф азаррин дарман я. Месела, жигеррик ракдин азар квайла, ам икI ишлемишда: зур литр банкадин са кьатIа авай регъвенвай серкинал банка ацIудалди вирт илична, кьве гьафтеда мичIи ва къайи чкада эцигда. Ахпа ам куьзна, холодильникда хуьда. Йикъа 3-4 сеферда фу недалди вилик хуьрекдин са тIуруна авайди банка ичIи жедалди ишлемишда.

Азаррин вилик пад кьун патал йикъа 2-3 силих регъвенвай серг ишлемишун гзаф хийирлу я.

- Кьил элкъвезвайла, шалфейдин чайдин са тIуруна авай хъчарал са истикан ргазвай яд илична, ам рекъидалди тада. Ахпа ам куьзна, са йикъан вахтунда хъвада.

- Туьтер тIазвайла, хуьрекдин кьве тIуруна авай мерейрин пешерал са истикан ргазвай яд илична, йикъа 3-4 сеферда туьтера экъуьрда.

- Уьгьуьяр акатнавайла, хуьрекдин кьве тIуруна авай регъвенвай ичиник гьакьван вирт ва хуьрекдин са тIуруна авай регъвенвай чичIек акадарна, хъсандиз хуькуьрна, ахпа йикъа 4-7 сеферда, уьгьуьяр хкатдалди ишлемишда.

- Япарал залан хьанвайла, паркьулдин миже икьи жедалди ргада, ахпа ам йикъа са шумуд сеферда ван къведай арадивай гуьцIда. Миже холодильникда хуьда.

- Жалгъаяр тIазвайла, валерианадин компрессди куьмек гуда. Мадни, эгер ахвар секинсузди яз хьайитIа, ксудайла кьилихъ валерианадин ва пурнийрин дувулар авай турба эциг.

«Айболит» газетдай, гьазурайди Надият Велиева

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


СУАЛ-ЖАВАБ

Теспягьрал вуч кIелайтIа хъсан я? Теспягьрал «СубгьанаЛлагь» (Аллагь ﷻ нукьсанрикай михьи я), «АльгьамдулиЛлягь» (шукур хьуй Аллагьдиз ﷻ), «Аллагьу акбар» (Аллагь ﷻ виридалай чIехи я), «астагъфируЛлагь» (за Аллагьдивай ﷻ гунагьрилай гъил къачун...


Халис инсан ятIа эгер…

ИкI лугьудай Хъсанвал ая эбеди, Амукьдайди са гьам я. Тикрардай заз дидеди, Писвал авун гьарам я.   “Батмиш жедач вацIа ам, ВегьейтIани кудач цIуз”. Жедачир кагьул бубадиз, Заз акьулдин тарсар гуз.   — Хъсанвал я ядигар, РикIелай гьич тефидай. Чун я, бала, инсанар, Дуьнья туна...


Аш’аридин акъида дуьзди тушни?

Суал: Эхиримжи вахтара имам Аш’аридин акъида (инанмишвилин тегьер) инкар ийизвай, ам кафирвал я лугьузвай инсанар акъатнава. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Ваъ, абур ягъалмиш я. Фикъгьдин (шариат) месэлайрин гьакъиндай «агьлу-с-Суннадин» имамар Абу Гьанифа, Малик, Шафии ва Агьмад...


Дармандин набататар

Успагьан Урусатдин агьалийри чичIек-дикай, шивитдикай менфят къачузвай хьиз, европавийри успагьан (шпинат) ишлемишзава. И набатат абуруз гзаф менфят квайди тирвиляй кIанзава. Успагьан Россиядани эхиримжи вахтара гегьеншдиз ишлемишзавай набататрикай сад я. Гьакъикъатдани, пешекарри ам витаминралди...


КьетIенвилер гьисаба яхъ

Акьалтзавай несилдиз тербия гун алай аямдин жемятдин важиблу везифа ва чи уьлкведин сиясатдин пай я. Ам менфятлудаказ кьилиз акъудунилай уьлкведин гележег аслу я. Демократвилин бинеяр авай правовой уьлкве туькIуьрун руьгьдин жигьетдай девлетлу, хиве жавабдарвал авай ва сагълам несил тербияламиш...