Главная

Машгъулардай медицина

Машгъулардай медицина

- Йикъа анжах кьведра хъвер авуналди ивидин давление агъуз ийиз жеда.

- Дишегьлидин рикIи итимдин рикIелай фад-фад кIвалахзава.

- Дишегьлийри итимрилай тахминан кьве сеферда гзаф вилери лупI-лупI ийизва.

- Инсан рахун патал 72 жакIум кардик кутун лазим я.

- 60 йисан яшдив агакьайла чIехи пай инсанрин дад чирдай рецепторрин саки са пай амукьзавач.

- Дуьньяда виридалайни гзаф авай галукьдай азар – сарар кутIун я.

- Чи беденда авай виридалайни кIеви затI – сарарин винел патан цIалцIам къат (эмаль) я.

- Инсанди вичин вири уьмуьрда акьван цуькIуьн арадал гъизва хьи, адалди кьве чIехи гьавиз (бассейн) ацIуриз жедай.

- Инсандин виливай 10 миллион рангарин тавар чара ийиз жеда.

- Инсанди 2-10 секунд ара гуз вилери лупI-лупI ийизва.

- Вилин сетчатка вич ибарат хьунин четинвилиз килигна, 10 миллиард компьтерный операциядиз барабар я.

- Япар вири уьмуьрда чIехи жезва (яни япарин кIвенкIвер).

- Нагагь куьне лап гзаф нез хьайитIа, куь япариз ван хьун зайиф жеда.

- Инсандин тIуб вири уьмуьрда 25 миллион сеферда акIаж жезва.

- Йикъа са пачка пIапIрусар чIугун йиса фенжандин са паюна авай шкьакь (смола) хъуниз барабар я.

- 30 йис хьайидалай кьулухъ инсандин беден гъвечIи жез башламишзава.

- Гъилерин тупIарал алай кикер кIвачерал алайбурулай тахминан кьуд сеферда фад чIехи жезва.

- Вилер ахъаз тирш ягъиз жедач.

- Эгер ратарин вири бактерияр кIватIайтIа, абурай къагьведин фенжан ацIуриз жеда.

- Инсандин дуркIун са миллиондилай артух лап бицIи луьлейрикай (трубочки) ибарат я. А луьлеяр (кьве дуркIундин) сад-садал эхцигайла 65 километрдин мензилдив агакьзава.

- Инсанди вичин вири уьмуьрда 450 килограмм ивидин яру телояр арадал гъизва.

- Инсан тIуьн галачиз 30-40 юкъуз, яд галачиз 3-5 суткада, гьава галачиз 3-6 декьикьада яшамиш жеда.

- Инсанди нефесдихъ галаз акъудзавай гьавадик углекислый газ атмосферада авайдалай 100 сеферда гзаф ква.

- Хуквадин мижедивай ракьун пулар цIуруриз жеда, эгер абур адетдин цIурурай къаришмадикай авунвайбур яз хьайитIа.

- Инсандин вири уьмуьрда чIарар юкьван гьалда 950 километрдиз яргъи жезва.

- Инсандин виридалайни залан бедендин пай – хам я. ЧIехи инсандин хамунай 2,7 кг къвезва.

- Инсандин къене патан виридалайни залан бедендин пай – лекь я, адан заланвал 1,5 кг я.

- Гекъигун патал – рикIин заланвал юкьван гьалда 325 грамм я.

(Гъанвай делилар медицинадин жуьреба-жуьре хилерай пешекарри тестикьарнава).

2026-02-01 (Шаабан 1447 г) №2.


Хциз кIелиз кIанзавач

Кьулан хциз гьич кIелиз кIанзавач. Мектебда адаз ялна пудар эцигзава – анжах кIуьд лагьай класс акьалтIарна аттестат вахчудайвал. Гъуьл а кардиз муьтIуьгъ хьанва ва лугьузва: «Виридакай академикар жедач кьван, садакай чубанни хьана кIанда». Ам акваз зи гъиляй кIвалах къвезмач. Вуч...


Эдебият

Мугьаммад ﷺ ашкар Я Аллагь, за авур ният Ля илягьа илляЛлагь, Кьабула ам тирла мурад Ля илягьа илляЛлагь.   Я Аллагь, зун гьатна рекье Жуван вилел акун Кябе. Капl кьабула а Ви кlвале Ля илягьа илляЛлагь.   Вибур я хьи чилер, цавар. Вири алем, ракъар, варцар. Ваз...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Кьунвай кьиниз вафалувал   Айшади ахъайзава: «Абу Бакра са чIавузни кьур кьин чIурайди туш, та кьин кьун чIурайла гъил къачуниз куьмекдай кар авунин аят ракъурдалди». Адалай кьулухъ ада лагьана: «Къедлай кьулухъ, са кардин патахъай кьин кьурла, эгер заз идалай са маса кар...


Асиррай фенвай муьгъ

Дагъустан Республикадин меркезда, Исламдин юкьван асиррин алемдин образовательный центрайрин виридалайни метлеблубурукай сад тир, ан-Низамия медресадин бине эцигайдалай инихъ 950 йис тамам хьуниз бахшнавай чIехи форум кьиле фена.   2025-йисан декабрдиз Махачкъала вири Россиядай алимар,...


Интернет ва аялар

Интернетди жуьреба-жуьре халкьарихъ ва медениятрихъ галаз таниш жедай гзаф мумкинвилер ачухна. Ида са жерге хъсан крар арадал гъана, абурун арада акьулдин ва медениятдин ачухвал, чирвилин дережа гегьеншарун ва илимдин ахтармишунар гьевеслу авун ава.   Адалай гъейри, интернетди ам...