Главная

Машгъулардай медицина

Машгъулардай медицина

- Йикъа анжах кьведра хъвер авуналди ивидин давление агъуз ийиз жеда.

- Дишегьлидин рикIи итимдин рикIелай фад-фад кIвалахзава.

- Дишегьлийри итимрилай тахминан кьве сеферда гзаф вилери лупI-лупI ийизва.

- Инсан рахун патал 72 жакIум кардик кутун лазим я.

- 60 йисан яшдив агакьайла чIехи пай инсанрин дад чирдай рецепторрин саки са пай амукьзавач.

- Дуьньяда виридалайни гзаф авай галукьдай азар – сарар кутIун я.

- Чи беденда авай виридалайни кIеви затI – сарарин винел патан цIалцIам къат (эмаль) я.

- Инсанди вичин вири уьмуьрда акьван цуькIуьн арадал гъизва хьи, адалди кьве чIехи гьавиз (бассейн) ацIуриз жедай.

- Инсандин виливай 10 миллион рангарин тавар чара ийиз жеда.

- Инсанди 2-10 секунд ара гуз вилери лупI-лупI ийизва.

- Вилин сетчатка вич ибарат хьунин четинвилиз килигна, 10 миллиард компьтерный операциядиз барабар я.

- Япар вири уьмуьрда чIехи жезва (яни япарин кIвенкIвер).

- Нагагь куьне лап гзаф нез хьайитIа, куь япариз ван хьун зайиф жеда.

- Инсандин тIуб вири уьмуьрда 25 миллион сеферда акIаж жезва.

- Йикъа са пачка пIапIрусар чIугун йиса фенжандин са паюна авай шкьакь (смола) хъуниз барабар я.

- 30 йис хьайидалай кьулухъ инсандин беден гъвечIи жез башламишзава.

- Гъилерин тупIарал алай кикер кIвачерал алайбурулай тахминан кьуд сеферда фад чIехи жезва.

- Вилер ахъаз тирш ягъиз жедач.

- Эгер ратарин вири бактерияр кIватIайтIа, абурай къагьведин фенжан ацIуриз жеда.

- Инсандин дуркIун са миллиондилай артух лап бицIи луьлейрикай (трубочки) ибарат я. А луьлеяр (кьве дуркIундин) сад-садал эхцигайла 65 километрдин мензилдив агакьзава.

- Инсанди вичин вири уьмуьрда 450 килограмм ивидин яру телояр арадал гъизва.

- Инсан тIуьн галачиз 30-40 юкъуз, яд галачиз 3-5 суткада, гьава галачиз 3-6 декьикьада яшамиш жеда.

- Инсанди нефесдихъ галаз акъудзавай гьавадик углекислый газ атмосферада авайдалай 100 сеферда гзаф ква.

- Хуквадин мижедивай ракьун пулар цIуруриз жеда, эгер абур адетдин цIурурай къаришмадикай авунвайбур яз хьайитIа.

- Инсандин вири уьмуьрда чIарар юкьван гьалда 950 километрдиз яргъи жезва.

- Инсандин виридалайни залан бедендин пай – хам я. ЧIехи инсандин хамунай 2,7 кг къвезва.

- Инсандин къене патан виридалайни залан бедендин пай – лекь я, адан заланвал 1,5 кг я.

- Гекъигун патал – рикIин заланвал юкьван гьалда 325 грамм я.

(Гъанвай делилар медицинадин жуьреба-жуьре хилерай пешекарри тестикьарнава).

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Ички зиян я

Чехир, ички. Дегь девиррани и шейэр гьазуриз ва ишлемишиз чизвай. Эгер тарихдиз вил вегьейтIа, жуьреба-жуьре набатат-рикай, емишрикай пиводиз ухшар шей чи эрадал къведалди са шумуд агъзур йис вилик Египетда, Месопотамияда, Китайда, Мексикада гьазурзавай.   Чи эрадал къведалди ирид агъзур йис...


СУАЛ-ЖАВАБ

Эгер бедендин тамам дастамаз (полное купание) къачудай чlавуз бедендин са пай чуьхуьн тавуна амукьайтIа, ахпа вири беден чуьхуьн хъувуна кIан жезвани, тахьайтIа гьа пай чуьхуьн хъувун бес жезвани? Тамам дастамаз къачудайла нубат хуьн ферз тахьуниз килигна, анжах чуьхуьн тавуна амукьай пай чуьхуьн...


Итимдин далу

Заз, папаз хьиз, гъуьл кIвалахдал хкаж жедай ва агалкьунар жедай шартIар арадал гъиз кIанзава. Им хизандин сергьятра мумкин яни? Я тахьайтIа итим кIвалахдин рекьяй хкаж хьун анжах адан къилихдилай ва хсуси ерийрилай аслу яни? Бес гьа «далу» гьикI хьана кьван?   Алимдин...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакран тIвар кьурла Умар шехьзава   Садра Умар алай чкадал инсанар Абу Бакракай рахаз хьана. Умара лагьана: «Заз зи вири крар Абу Бакран уьмуьрдай са йикъахъни са йифехъ дегишарнайтIа кIандай. Йифиз талукь яз лагьайтIа – им Пайгъамбардихъ ﷺ галаз чуьнуьх хьун патал Савр...


Женнетдин няметар

1. Аль-Мугъира бин Шу`бади агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Са сеферда Мусади вичин Раббидивай ﷻ хабар кьуна: «Женнетда авай инсанрикай виридалайни агъада авай гьал низ жеда?»   Ада жаваб гана: «Ам Женнетдин вири агьалияр Женнетдиз фейидалай кьулухъ атай...