Главная

Машгъулардай медицина

Машгъулардай медицина

- Йикъа анжах кьведра хъвер авуналди ивидин давление агъуз ийиз жеда.

- Дишегьлидин рикIи итимдин рикIелай фад-фад кIвалахзава.

- Дишегьлийри итимрилай тахминан кьве сеферда гзаф вилери лупI-лупI ийизва.

- Инсан рахун патал 72 жакIум кардик кутун лазим я.

- 60 йисан яшдив агакьайла чIехи пай инсанрин дад чирдай рецепторрин саки са пай амукьзавач.

- Дуьньяда виридалайни гзаф авай галукьдай азар – сарар кутIун я.

- Чи беденда авай виридалайни кIеви затI – сарарин винел патан цIалцIам къат (эмаль) я.

- Инсанди вичин вири уьмуьрда акьван цуькIуьн арадал гъизва хьи, адалди кьве чIехи гьавиз (бассейн) ацIуриз жедай.

- Инсандин виливай 10 миллион рангарин тавар чара ийиз жеда.

- Инсанди 2-10 секунд ара гуз вилери лупI-лупI ийизва.

- Вилин сетчатка вич ибарат хьунин четинвилиз килигна, 10 миллиард компьтерный операциядиз барабар я.

- Япар вири уьмуьрда чIехи жезва (яни япарин кIвенкIвер).

- Нагагь куьне лап гзаф нез хьайитIа, куь япариз ван хьун зайиф жеда.

- Инсандин тIуб вири уьмуьрда 25 миллион сеферда акIаж жезва.

- Йикъа са пачка пIапIрусар чIугун йиса фенжандин са паюна авай шкьакь (смола) хъуниз барабар я.

- 30 йис хьайидалай кьулухъ инсандин беден гъвечIи жез башламишзава.

- Гъилерин тупIарал алай кикер кIвачерал алайбурулай тахминан кьуд сеферда фад чIехи жезва.

- Вилер ахъаз тирш ягъиз жедач.

- Эгер ратарин вири бактерияр кIватIайтIа, абурай къагьведин фенжан ацIуриз жеда.

- Инсандин дуркIун са миллиондилай артух лап бицIи луьлейрикай (трубочки) ибарат я. А луьлеяр (кьве дуркIундин) сад-садал эхцигайла 65 километрдин мензилдив агакьзава.

- Инсанди вичин вири уьмуьрда 450 килограмм ивидин яру телояр арадал гъизва.

- Инсан тIуьн галачиз 30-40 юкъуз, яд галачиз 3-5 суткада, гьава галачиз 3-6 декьикьада яшамиш жеда.

- Инсанди нефесдихъ галаз акъудзавай гьавадик углекислый газ атмосферада авайдалай 100 сеферда гзаф ква.

- Хуквадин мижедивай ракьун пулар цIуруриз жеда, эгер абур адетдин цIурурай къаришмадикай авунвайбур яз хьайитIа.

- Инсандин вири уьмуьрда чIарар юкьван гьалда 950 километрдиз яргъи жезва.

- Инсандин виридалайни залан бедендин пай – хам я. ЧIехи инсандин хамунай 2,7 кг къвезва.

- Инсандин къене патан виридалайни залан бедендин пай – лекь я, адан заланвал 1,5 кг я.

- Гекъигун патал – рикIин заланвал юкьван гьалда 325 грамм я.

(Гъанвай делилар медицинадин жуьреба-жуьре хилерай пешекарри тестикьарнава).

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Аш’аридин акъида дуьзди тушни?

Суал: Эхиримжи вахтара имам Аш’аридин акъида (инанмишвилин тегьер) инкар ийизвай, ам кафирвал я лугьузвай инсанар акъатнава. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Ваъ, абур ягъалмиш я. Фикъгьдин (шариат) месэлайрин гьакъиндай «агьлу-с-Суннадин» имамар Абу Гьанифа, Малик, Шафии ва Агьмад...


Папа гъуьлуьз гьуьрмет авунин эдебар

Ислам – им инсаният патал виридалайни хъсан рехъ ва вини дережадин чешне я.   Гьавиляй ада хизандин рафтарвилерин виридалайни метлеблу, гуьзел ва хийирлу рехъ тайин ийизва, вичиз ухшар авайди мад авачир. Инсанрин тIебиатдихъ галаз кьан тийизвай, кьиле тефир къанунрал бинеламиш хьанвай...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

За вун гьабурукай жедайдак умуд кутазва   Абу Гьурайради агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Ни вичин эменнидикай Аллагьдин ﷻ рекье кьве паб таъмин ийиз хьайитIа, адаз Женнетдин варарай эверда. Женнетдиз муьжуьд варар ава. Ни кпIуна чалишмишвал авуртIа, адаз КпIунин варарай...


СУАЛ-ЖАВАБ

Теспягьрал вуч кIелайтIа хъсан я? Теспягьрал «СубгьанаЛлагь» (Аллагь ﷻ нукьсанрикай михьи я), «АльгьамдулиЛлягь» (шукур хьуй Аллагьдиз ﷻ), «Аллагьу акбар» (Аллагь ﷻ виридалай чIехи я), «астагъфируЛлагь» (за Аллагьдивай ﷻ гунагьрилай гъил къачун...


Тапарар ва алай аямдин илим

Чна виш лагьай сеферда Къуръандин аят гъизва (мана): «Чна ахпа Чи аламатар къалурда, та абуруз, Ам Гьакъикъат тирди, ашкара жедалди» («Фуссилат» сурадин 53-аят) – ва виш лагьай сеферда Аллагьдин ﷻ регьимдал чун аламат жезва, вучиз лагьайтIа Ада Вичи лагьайдахъ чаз...