Главная

Лезги «Ас-Салам» газетдин 25 йис

Лезги «Ас-Салам» газетдин 25 йис

Лезги «Ас-Салам» газетдин 25 йис

Гьуьрметлу стхаярни вахар, 1994-йисуз урус чlалал «Ас-Салам» газет чапдай акъатиз гатlумна. «Ас-Салям» - Аллагь Тааладин зурба тlварарикай сад я. Адан мана – ислягьвал ва саламатвал я. Яни Аллагь ﷻ Вич ислягь ва нукьсанрикай саламат я, гьакlни ада Вичин лукlариз ислягьвилихъ эвер гузва ва абур хуьзва (саламат ийизва).

 

Са мусурманди масадаз «Ас-Саляму алайкум» лагьайла, – им къуй Аллагьдин патай квез ислягьвал ва саламатвал хьурай лагьай чlал жезва. Иниз килигна диндин газетдизни чи Дагъустандин арифдар алимри «Ас-Салам» лугьудай тlвар ганва. Къуй «Ас-Салам» газет кхьей ва ам мугьман хьайи гьар са кlвализ Аллагь Тааладин патай ислягьвални саламатвал атурай!

1998-йисуз Дагъустандин алимрин Советди РД-дин Муфтийвиле Абдулаев Агьмад эфенди хкяна ва ада чи республикада Ислам дин раиж хьун патал жуьреба-жуьре серенжемар кьабулна. Цlийи Муфтийдин буйругъдалди 1999-йисуз лезги (къумукь, дарги…) чlалал «Ас-Салам» газет акъудиз башламишна. Гьакlни Агьмад эфендиди сагъ автобус ацlай (40 кас) жегьил алимар Кьиблепатан Дагъустандиз дин ва жемят патал кlвалахиз рекье туна. Абурукай сад алай вахтунда Стlал Сулейманан райондин имамдин везифаяр тамамарзавай Шамил Омаров тир. «Имамдиз герек кьадар чирвилер гайидалай кьулухъ чун чи муаллим ва Муфтий Агьмад эфендиди автобусда акьадарна. Гьа арада чав лезги чlалал цlийиз чапдай акъатнавай «Ас-Салам» газетарни вугана ва Кьиблепатан Дагъустандиз рекье туна. Ам июндин варз тир. Гуьгъуьнлай чна а газетар лезги хуьрера пайна ва гележегда ашкъи авайбуруз абур кхьиз гатlумна», - къейдна Шамил гьажиди.

Лезги чlалал «Ас-Салам» газет чапдай акъатиз башламишай 1999-йисан июндин вацралай инихъ тамам 25 йис алатна. И муддатдин къене чи газетдин чинар цlикьведав агакьна, ам ранглу хьана ва ам кхьизвай кlвалерин кьадар (газетдин тираж) гьатта цlукьуд агъзурдив агакьай вахтарни хьанва. И агалкьунар, гьелбетда, Ислам диндихъ ва жуван халкьдихъ рикl кузвай мусурманар себеб яз хьанвайбур я. Гьавиляй за кьилди жуван ва чи редакциядин патай санлай «Ас-Салам» газет кхьизвай, ам раиж авунин кардик пай кутазвай вири мусурманриз еке чухсагъул лугьузва. Играми мусурманар, къуй Аллагь Таалади квез куь зегьметрай и дуьньядинни эхиратдин хъсанвилер гурай, къуй Халикьди ﷻ куьн, куь хизанар ва куь кlанибур вири кьве дуьньядани хуьрай!

Дугъриданни «Ас-Салам» газет Ислам дин ва лезги чlал хуьзвай алатрикай сад я. Гьавиляй ам раиж авун – им михьи тир Ислам дин ва инсанвал раиж авур мисал я. Газетдихъ гузвай такьатарни, ин ша Аллагь, Аллагьдин ﷻ рекье гузвайбур я. Аллагьдин ﷻ рекье гайи са манатдай Ада виридалайни тlимил яз цlуд вахкуда. Пак Къуръандин «Аль-Бакъара» сурадин 261-аятда гьатта икl лагьанва (мана): «Аллагьдин рекье чпин мал-девлет харжзавайбур къуьлуьз ухшар я, адай ирид кьил экъечIна, гьар са кьиле виш твар ава. Аллагьди артухарзава (суваб), Вичиз кIан хьайибуруз. Аллагь – Виридакай Хабар Авайди, Чидайди я». Гьуьрметлубур, чун патал им еке шадвал я. И аятда тlвар кьунвай дережа «Ас-Салам» газет кхьизвай инсанризни жеда лагьана умуд ава.

Къуй Аллагьди ﷻ чаз виридаз тавфикь (куьмек) гурай ва гележегда «Ас-Салам» газетдихъ, ам кхьизвайбурухъ ва вири мусурманрихъ агалкьунар хьурай! Амин.

 

Гьасан Амаханов, газетдин кьилин редактор

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

За вун гьабурукай жедайдак умуд кутазва   Абу Гьурайради агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Ни вичин эменнидикай Аллагьдин ﷻ рекье кьве паб таъмин ийиз хьайитIа, адаз Женнетдин варарай эверда. Женнетдиз муьжуьд варар ава. Ни кпIуна чалишмишвал авуртIа, адаз КпIунин варарай...


Аш’аридин акъида дуьзди тушни?

Суал: Эхиримжи вахтара имам Аш’аридин акъида (инанмишвилин тегьер) инкар ийизвай, ам кафирвал я лугьузвай инсанар акъатнава. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Ваъ, абур ягъалмиш я. Фикъгьдин (шариат) месэлайрин гьакъиндай «агьлу-с-Суннадин» имамар Абу Гьанифа, Малик, Шафии ва Агьмад...


Папа гъуьлуьз гьуьрмет авунин эдебар

Ислам – им инсаният патал виридалайни хъсан рехъ ва вини дережадин чешне я.   Гьавиляй ада хизандин рафтарвилерин виридалайни метлеблу, гуьзел ва хийирлу рехъ тайин ийизва, вичиз ухшар авайди мад авачир. Инсанрин тIебиатдихъ галаз кьан тийизвай, кьиле тефир къанунрал бинеламиш хьанвай...


Тапарар ва алай аямдин илим

Чна виш лагьай сеферда Къуръандин аят гъизва (мана): «Чна ахпа Чи аламатар къалурда, та абуруз, Ам Гьакъикъат тирди, ашкара жедалди» («Фуссилат» сурадин 53-аят) – ва виш лагьай сеферда Аллагьдин ﷻ регьимдал чун аламат жезва, вучиз лагьайтIа Ада Вичи лагьайдахъ чаз...


Бахтунин чинебан къайда

«Саляту-н-нарият» - им Мугьаммад Пайгъамбардиз ﷺ салават гъунин виридалайни фазилатлу ва багьа жуьрейрикай сад я.   Араб чIала «ан-Нар» гафунихъ «цIай» лугьудай мана ава, яни «Саляту-н-нарият» - им цIу хьиз фад таъсир ийидай, фад агакьдай...