Главная

АкьалтIай игитар

АкьалтIай игитар

Хтулдихъ галаз сейр ийидайла, заз гьаятар михьзавайдахъ (дворникдихъ) галаз са квекай ятIани къизгъиндиз рахазвай гъвечIи кицI галай са дишегьли акуна. КилигайтIа, аялрин майдандал алай кицIерин нежесар ада михьзавач лугьуз, дишегьлиди адаз шикаят ийизвай. «Аялриз къугъвадай чка авач!» - хъел кваз лугьузвай ада. Итим лагьайтIа, чинал хъвер алаз адаз килигзавай ва гьакI кьил юзурзавай.

Ам гьахъ яни? Эдебдин патахъай – ваъ. Иесияр чпин гьайванрихъ гелкъуьн лазим я, гьа жергедай яз, абурун гуьгъуьнай михьивал авун ва нетижайрин патахъай жаваб гун. Артухан сеферда кукIва кIацIур тавун патал гьайванар гьаятдиз акъудун – им кIвалин амай агьалийрин патахъай лап тIимилди адалатсузвал я. А дишегьлиди дуьз къейд авурвал – «аялриз къугъвадай чка авач».

Уборщик – им агъа дережадин фяле тирди инсанар инанмиш я. Диде-бубайри мектебда кIелзавай аялриз гьикI кичIе гудай? Эгер пис кIелиз хьайитIа, вакай гьаятар михьдайди жеда. Амма ам юрист ва я аналитик хьтин пеше я хьи.

Абуру жив, мурк, чи гьаятар ва куьчеяр михьзава, магьлейра михьивал хьунал гуьзчивал ийизва, кьил алачир тIеквенрикай хабар гузва ва икI мад. Гьакъикъатда лагьайтIа, гьаятар михьзавайбур – чи хатасузвилиз фикир гузвай акьалтIай игитар я. Абурун кIвалах акьван адетдинди хьанва хьи, чна адаз гьич фикирни гузвач.

КIвалахал, поликлиникада, маса гьалтай чкадал уборщикриз гьакI салам це. Эгер гьар юкъуз абуруз салам гуз хьайитIа, са варз арадай фейила абурукай кIвалахзавай коллективдин пай, азарханадин къуллугъчи ва икI мад жеда. Ам гьакI язни я хьи.

Таниш хьайила, куьмек гуз вич-вичелай кIан жеда. Куьмек гьар жуьрединди хьун мумкин я. Виридалайни регьятди – манийвал тавун я. И дуьшуьшда лагьайтIа, зирзибил гадар тавун, кьил алачир тIеквенрикай абуруз хабар гун, жуван гьаятда михьивал авун.

Пакамаз аялар къугъвадай майдандал алай скамейкайрин, перпилагрин патав йифен ацукьунрин нетижаяр аквада: шуьшеяр, пIапIрусрин кьатIар. Амукьзавайди анжах абур пакетдиз кIватIун я, чи аялар абурухъ, адетдин крарихъ хьиз, вердиш тахьун патал. Къайда чIурай ксар бажагьат кьаз жеда. Амма гуьгъуьнин нагьакьан крарин вилик пад кьун – им чалай алакьдай кар я.

Артур Сагьов

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирун

Мусурманди Мугьаммад Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чируниз кьетIен фикир гана кIанда. Чна Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин себеб эвелни эвел, Аллагьди ﷻ Мугьаммадалай ﷺ лайихлу са касни халкь тавун я.   Пайгъамбардин ﷺ уьмуьр чирунин метлеб адакай ихтилат авун патал гьакI инсанар кIватIун туш, кьве...


Аялриз Исламдин тербия гунин эдебар

Эгер аялрик хъсан эдебдин къайдаяр кутунвачтIа, диде-бубайриз уьмуьрда шад йикъар аквадач. И уьмуьрда инсандин бахтлувал ва бахтсузвал хъсан къилихдин несил тербияламишиз алакьунилай аслу я.   Виридаз тежрибадай малум я хьи, диде-бубдин кIвале гьихьтин секинвал жезватIа, эгер аялар тербия...


Зулумдалди эменни къазанмишун

Ислам динда къад лагьай чlехи гунагь – зулумдалди эменни къазанмишун я (цlекlуьд лагьай чlехи гунагь – им дяведа душманривай вахчунвай эменнидикай (трофей) чуьнуьхун я. Ам зулумдалди эменни къазанмишунин жуьрейрикай сад хьуниз килигна чна а кьве чlехи гунагьдизни талукь яз са макъала...


Рекье авайла суннатар авун герек яни?

Суал: Са бязибуру сеферда (рекье) авайла суннат-кпIар тавуртIани жеда лугьуз тестикьарзава. Ибур дуьз гафар яни?   Жаваб: Ваъ, дуьз гафар туш. АкI лугьузвайбур чеб Шариатдикай хабар авачирбур я. Абурун гафар кьуд мазгьабдикай гьич садавни кьадайбур туш. Кьуд мазгьабдани а кпIар авун суннат...


Женнетдин няметар

1. Аль-Мугъира бин Шу`бади агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Са сеферда Мусади вичин Раббидивай ﷻ хабар кьуна: «Женнетда авай инсанрикай виридалайни агъада авай гьал низ жеда?»   Ада жаваб гана: «Ам Женнетдин вири агьалияр Женнетдиз фейидалай кьулухъ атай...