Главная

ТIарвал алатда, амма хирер амукьда

ТIарвал алатда, амма хирер амукьда

Са бубадиз туьнт ва эдебсуз хва авай. Ада мукьвалмукьвал диде-бубадин кефи хадай. Гьар сеферда хайи хци рикI тIарайла, ам яргъал кIвализ фидай ва цлаз мих ядай, и тегьерда ада вич секинардай. Са кьадар вахтунилай цлал буш чка амукьнач.

ГьикI ятIани садра хва кIвализ гьахьайла, адаз михер яна ацIурнавай цал акуна. Тажуб хьайи ада, им вуч лагьай чIал я лагьана, хабар кьуна. Бубади лагьана: «Гьар сеферда вуна зи кефи хайила, за са мих язавай!..» РикIиз эсер авур хци бубадиз минет ийиз гатIумна: «Залай гъил къачу, за ви рикI тIарзавайди заз чизвачир! И йикъалай башламишна за вун анжах шадарда ва гьар сеферда залай и кар алакьайтIа, са-са мих цлай акъуд».

Хци гаф хвена ва, эхирки, цла са михни амачир югъ алукьна. Шад хьайи ада бубадиз лагьана: «Шукур хьуй Аллагьдиз , эхирни цла са михни амач – вири акъуднава!» Бубади лагьайтIа, секиндиз гъавурда туна: «Аквазвани, хва, михер чна акъудна, амма абуру авур тIеквенар амукьна хьи… И цал мад садрани сифте авай гьалдиз хкведач. Зи тIал алатна, амма хирер сагъ хъхьанвач. Ахпа гьикьван хъсанвал авуртIани, виликдай авур тIарвили гелер тада…»

Вичин гелер туна 2020-йисни акъатна… Гьикьван ахцIур тежедай кьиникьар хьана… Гзаф мукьвабур, танишар, хайибур фена ва физва хабарсуз кьилел атай бедбахтвал – коронавирус – себеб яз. Вилериз таквазвай вирусди вири дуьнья метIерал акъвазарна. Инсан азарлу жедач лагьана садавайни садазни заминвал гуз хьанач ва жедач. Са пачагьдивайни вичин халкь хуьз хьанач.

Анжах вири миллетрин ва динрин инсанрин виридан дуьади къутармиш хьуник умуд кутаз тазвай. Я илимди, я дуьнья вилик фини са заминвални гузвач. Чавай вуч жедай, чна вуч авун лазим тир?! Дуьадилай ва Халикьдик умуд кутунилай гъейри са затIни! Дуьньяди вичивай жедайвал, вичиз чизвайвал чан патал женг чIугуна…

Ингье умуд кутаз жедай 2021- йис алукьна…

Ада чаз вуч гъида? Чна анжах хъсан хьуник умуд кутада. Вири хъсанвилер хьун патал чна тIалабда. Анжах алатай йисарин тарсар рикIелай алудна кIандач, «и бала чаз вучиз гана?!» жуьредин суалар гуз тади авуна кIандач, тахсиркарар жагъурна кIандач, амма жувалай башламишна кIанда, жув дуьз хъжез, хъсан жез, мергьяматлу, регьимлу жез гатIумна кIанда.

Эхь, эхь – авайдалай хъсан ва сабурлу жен, мукьвабуруз, хайибуруз, танишбуруз ва таниш туширбуруз – виридаз фикир гун. Сада-садал къванер гьалч тийин, адан чкадал абур кIватIна ва виридаз вичин тIвар «кIанивал ва куьмек гун» тир са кIвал эцигин.

Инсанрин рикIериз михер ягъ тавун, амма «регьим ва гъил къачун» тIвар алай кIвал мягькемардай михер-микьнатIисар хьун. Жув и чилел алай гьар са югъ, гьар са сят экуьди ва шадвал гудайди ийин. Зун инанмиш я, эгер чна вирида са хъсан кар кьванни авуртIа, гьикI рикIин сидкьидай авур гьар са касдин дуьа кьабулзаватIа, гьакI дуьньяни писвиликай михьи жеда.

МАРИЗА МАГОМЕДОВА

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Шейх Желилакай гьикая

Гьуьрметлу Желил халу заз аял чlавалай жуван буба хьиз чида, ада захъ галаз назик, ширин суьгьбетар ийидай.   Желил халуни зи буба Жамалдин рикl алай дустар яз, стхайрилайни багъри тир. Сифтегьан Цlелегуьнар – Касал булахдин кьилел, Магьмутрин, Брекрин хуьрер аквадай кьакьан тепедал,...


Папа гъуьлуьз гьуьрмет авунин эдебар

Ислам – им инсаният патал виридалайни хъсан рехъ ва вини дережадин чешне я.   Гьавиляй ада хизандин рафтарвилерин виридалайни метлеблу, гуьзел ва хийирлу рехъ тайин ийизва, вичиз ухшар авайди мад авачир. Инсанрин тIебиатдихъ галаз кьан тийизвай, кьиле тефир къанунрал бинеламиш хьанвай...


Сура «аль-Анфаль»

Эвел алатай нумрайра   (Эй, имансузар!) Эгер куьне къарар тIалабзавайтIа, къарар квел агакьна (куьн ваъ, мусурманар гъалиб хьана). Нагагь куьне акъвазарайтIа (Аллагьдин Расулдиз душманвал ийиз ва адахъ галаз дяве ийиз), ам квез хъсан жеда. Амма куьн элкъвена хтайтIа (адахъ галаз дяве авунал),...


Мусурман ва чарадан мал-мулк

Угъривал ва къанунсуз саягъда чарадан мал-девлет вичиз къачун – им вири мусурманрин вилерай чIехи гунагь яз гьисабзавай еке чIуру кар я. Ам Аллагьди ﷻ къадагъа авунвайдан патахъай абурукай садни шаклу жезвач.   Гьакъикъи мусурман гьамиша дугъри ва намуслу я ва чарадан эменнидикай са...


Аш’аридин акъида дуьзди тушни?

Суал: Эхиримжи вахтара имам Аш’аридин акъида (инанмишвилин тегьер) инкар ийизвай, ам кафирвал я лугьузвай инсанар акъатнава. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Ваъ, абур ягъалмиш я. Фикъгьдин (шариат) месэлайрин гьакъиндай «агьлу-с-Суннадин» имамар Абу Гьанифа, Малик, Шафии ва Агьмад...