Чарадан гунагьар аквазва…
Чарадан гунагьар аквазва…
Жегьил гада имамдин патав атана ва малумарна:
- Зи рикI ханва ва заз мискIиндиз къвез кIамач!
Имамдиз чириз кIан хьана:
- Вучиз акI?
Жегьил гадади гъавурда туна:
- Заз акуна, гьикI бязи вахари, мискIиндай экъечIайла, гьасятда ягълух хутIуниз ам сумкада твазватIа, стхайри лагьайтIа, ракIарин гуьрцелдилай къецихъ экъечIнамазди пIапIрусдиз цIай язава. Адалай артух яз, насигьат ийидайла жегьилар минбардиз ваъ, чпин телефонриз килигзава. Им анжах зи вилерик акатнавай са шумуд мисал я!
Имамди лагьана:
- Гъавурда акьуна, амма за ваз жуван фикирар лугьудалди, зи са тIалабун кьилиз акъуд: стакан цяй ацIурна, са стIални экъич тавуна, пудра мискIинда къекъуьгъ. Ахпа чун рахада.
Жегьилди ам лап регьят я лагьана фикирна ва рази хьана. Ам имамди лагьайвал, са стIални экъич тавуна, пудра мискIинда къекъвена. Ахпа ам хтана ва вичи тапшуругъ тамамарна лагьана.
Имамди суал гана:
- МискIинда къекъведайла ваз телефондиз килигзавай кас акунани?
Жегьилди жаваб гана:
- Ваъ, заз ахьтинди акунач.
Имамди давамарна:
- Ваз мискIиндиз гьахьзавай ва я экъечIзавай кас акунани?
- Ваъ, са касни акунач.
- Вучиз ятIа чидани? – хабар кьуна имамди.
- Ваъ, чидач.
Вучиз лагьайтIа ви фикир вуна стакандал желбнавай, са стIални экъич тавун патал. ГьакI чи уьмуьрдани жезва. Чна Аллагьдикай ﷻ фикирдайла, чаз маса инсанрин гъалатIар аквадай вахт авач.
Чарабурун гунагьар веревирд авун акьван адетдин кар хьанва хьи, эгер са кас гунагь кардин шагьид хьайитIа, ада ам гьар садаз ахъайиз алахъзава, бязибуру лагьайтIа, телефон къачуна вири камерадиз къачузва, ахпа ам соцсетра эцигдайвал ва мукьва касдикай масабур хъуьредайди ийидайвал. Хьайи кардин себебрай кьил акъуд тийиз, нетижайрикай фикир тийиз. Эгер инсанри масабурун крарикай рахунар акъвазарайтIа, абуруз, мумкин я, рахадай ихтилат жагъидач. Чун себеб яз инсанрин иман зайиф хьун мумкин я, гьикI хьи чун вири – руьгьдин жигьетдай зайиф я. Танишдан гунагьдикай ван хьайила, чна фикир авун мумкин я: «Адаз ихтияр авайла, заз авачни кьван?» Гьа идалди чна жув ва жуван руьгьдин уьмуьр зайифарда.
Аллагь Таала – Гунагьар КIевдайди я ва Адаз гунагьар кIевзавайбур кIанзавайди я. Чарабурун гунагьар чуьнуьхзавай инсан Аллагь Тааладиз мукьва жезва. Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Нагагь и дуьньяда Раббидин ﷻ са лукIра маса лукIран нукьсанар кIевиз хьайитIа, Аллагьди ﷻ адан нукьсанар Дувандин юкъуз кIевда» (Муслим).
Жуван гунагьар аквадалди чарадан гунагьар акун регьят я, им гьакъикъат я. Амма вуч ийида, эгер гьамиша чарадан гунагьар акваз хьайитIа?
Жуван рикIел гъваш хьи, инсандал чан аламай кьван, адавай авайдалай хъсан жез алакьда!
Фикир ая: квез куь гунагьрикай масабуруз чир хьана кIанзавани? Аллагь ﷻ акьван Регьимлу я хьи, Адавай са легьзеда виридалайни чIехи гунагькардилай гъил къачуз жеда, эгер ада рикIин сидкьидай туба авуртIа. АкI хьайила инсандиз вуч ихтияр ава масабурун чIуру крарал хъуьруьнар ийидай?
Асул гьисабдалди, масабурун гъалатIар акун – им адетдин кар я. Чаз чун са патахъай аквазвач хьи, та гуьзгуьдиз килигдалди. Куьне фикир ганани, ахьтин инсанр ава хьи, чаз абур гьич акуна кIан жезвач, абуру чаз хъел гъизва. Амма вучиз акI жезватIа чна веревирд авуртIа, чун гъавурда акьада хьи, гьа инсанра чаз чак квай бегенмиш тушир хесетар аквазва. Месела, тербиясуз инсанди маса инсанар векъивиле тахсирлу ийизва. Вичин заланвал гзаф авай таниш дишегьлиди куьн акурла гьарайда: «Вун гьикьван яцIу хьанва!» - заланвал сад-кьве килограммдин артух хьайитIани. Жувалай вучиз башламишдач кьван? И кардани ихьтин къайда хуьда: садазни вичин гунагь акваз куьмек гумир, та ваз ви гунагь гьакьван хъсандиз акваз чир жедалди. Адалайни гъейри – та Аллагьдин ﷻ куьмекдалди адал гъалибвал къачуз чир жедалди.
Иер насигьат ая
Чарабурун нукьсанрикай рахунин паталай хъсан насигьат ая ва инсанди авур гунагьдай адаз гьихьтин жаза къвезватIа ахъая. Патав гунагь ийидайла иман гъанвай касдивай кисна акъвазиз жедач. Амма и гафарин гъавурда дуьз акьун лазим я. Кисна акъваз тавун – им тахсирлу авуна кIанда лагьай чIал туш. Кисна акъваз тавун – им дуьзар хъувун, фикирдиз гъун, дуствилин меслят гун, ачухдиз ихтилат авун: «Зи дуст, ваз жезвай крар акурла зи рикI тIар жезва». Нагагь куь насигьат кьабулайтIа, квез кьведазни хъсан жеда. Эгер кьабул тавуртIа, амукьзавайди а кас патал дуьа авуна Аллагьдивай ﷻ тIалабун я.
«Нагагь ви стхади пис кар авуртIа, ам гьахълу ийидай 70 делил жагъура»
Чавай анжах жувал гуьзчивал ийиз жеда, жуван гьар са кар веревирд ийиз ва фикир тагана авур гьар са кар пислемишиз. Амай вирибуруз чун анжах «адвокатар» хьун лазим я, герек атайла гьахълу ийидай 70 делил жагъуриз, гьикI адакай гьадисда лагьанватIа: «Эгер ви стхади пис кар авуртIа, ам гьахълу ийидай 70 делил жагъура». Ара-бир ийизвай бязи крар дуьз тербия тагунин нетижа яз, я тахьайтIа уьмуьрдин са гьихьтин ятIани, чаз течизвай вакъиаяр себеб яз жезва.
Къуй Аллагьди ﷻ чи гунагьар кIеврай, эгер Ада кIев тийизвайтIа, эгер Ада дуьздал акъудзавайтIа, са касдини чаз салам гудачир ва гьатта патавни къведачир.
