Главная

ТIилисимар гарданда тун къадагъа яни?

ТIилисимар гарданда тун къадагъа яни?

Ислам къведалди арабри-бутпересри чпин аялрихъ кIарабар, кIарасдин тIвалар ва маса шейэр акалзавай. Абур и шейэри чеб хуьзва лагьана инанмиш тир.

 

А шейэрин тIвар «тамимат» я. Аллагьдин Расулди ﷺ тамиматар бутрихъ галаз гекъигзавай. Амма мусурманри чпихъ акалзавай тIилисимар (къени запабар) тамиматар туш. Кар ана ава хьи, ягъалмиш хьанвай и инсанар (вагьабитар) тIилисимарни тамиматар тафаватлу шейэр тирдан гъавурда акьазвач. Я тахьайтIа идакай хабар аваз-аваз кьасухдай инсанар ягъалмишариз чалишмиш жезва. Абуруз чеб ягъалмиш хьанвайди бес жезвач.

Вири Исламдин дуьньяда машгьур тир алимри тестикьарзава хьи, араб чIалалди ва араб гьарфаралди, кьил акъатдай хатIуналди (яни кIел жедай тегьерда) кхьенвай Къуръандин аятар, Пайгъамбардин ﷺ гьадисар ва я къиметлу дуьаяр авай тIилисимар акалдай ихтияр ава. Запабра кхьенвай дуьайрин берекат ва лайихлувал себеб хьана мумкин я Аллагьди ﷻ начагъди сагъар хъийида ва сагъламдиз хуьда. Мусурманди дарманар ишлемишзава, амма гьа са вахтунда вич анжах Аллагьдивай ﷻ сагъар хъийиз жезвайди ам кIевидаказ инанмиш я. ГьакIни тухарзавайди ва цин къанихвал алудзавайди анжах Аллагь ﷻ тирди инанмиш яз ада незва ва хъвазва. Запабарни гьа ихьтин инанмишвал аваз, яни сагъар хъийизвайди ва я хуьзвайди анжах Аллагь ﷻ тирди чиз акалзава. Запабар акалдай ихтияр авайди тестикьарзавай делилар авани? Эхь, ава. Пайгъамбардин ﷻ умматдин виридалайни лайихлу инсанри запабар акалдай ихтияр гузва. Абур Пайгъамбардин ﷺ асгьабрин гуьгъуьна аваз фейи инсанар (табиинар) я, месела, Саид бин Мусайиб, Ибн Сирин, Мужагьид, АтIа’, Абу Жафар («Аль-бид’ату фи мафгьумиль-Ислям», 159-160-чинар).

 

2026-02-01 (Шаабан 1447 г) №2.


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Кьунвай кьиниз вафалувал   Айшади ахъайзава: «Абу Бакра са чIавузни кьур кьин чIурайди туш, та кьин кьун чIурайла гъил къачуниз куьмекдай кар авунин аят ракъурдалди». Адалай кьулухъ ада лагьана: «Къедлай кьулухъ, са кардин патахъай кьин кьурла, эгер заз идалай са маса кар...


Хциз кIелиз кIанзавач

Кьулан хциз гьич кIелиз кIанзавач. Мектебда адаз ялна пудар эцигзава – анжах кIуьд лагьай класс акьалтIарна аттестат вахчудайвал. Гъуьл а кардиз муьтIуьгъ хьанва ва лугьузва: «Виридакай академикар жедач кьван, садакай чубанни хьана кIанда». Ам акваз зи гъиляй кIвалах къвезмач. Вуч...


Вучиз чна герексуз шейэр маса къачузва?

Чаз икI хьайиди яни? Фу ва нек къачуз туьквендиз фена, амма анай гель, «хъсандиз кьадай» нур гудай кофта ва вад декьикьадин вилик квез гьеле хабарни авачир эхиримжи гаджет гваз экъечIна. Гана кIанзавай пулунин кьадар акурла, са легьзеда нефес кьуразва, амма къене пата шадвал ава:...


ТIуьн тIуьрдалай кьулухъ зарарлу хесетар

Чна гьар юкъуз са гьихьтин ятIани крар ийизва ва абур чи хесетриз ва я адетриз элкъвезва. Амма абурукай гзафбуру чи сагъламвилиз пис эсер авун мумкин я, иллаки тIуьнилай кьулухъ чна чун тухунихъ галаз алакъалубур. Чна куь фикирдиз, тIуьн тIуьрдалай кьулухъ гьасятда вуч авун виже къвезвачтIа,...


СУАЛ-ЖАВАБ

Мусурманди вичин атIанвай чIарарни кикер гьиниз авун лазим я? Мусурмандиз абур санал кIватIна са михьи чкадал, чилик кутун меслят къалурзава («Ианату-тI-тIалибин»).       Алай вахтунда некягь ийидайла, гададин паталай адан буба физва. Ихьтин некягь дуьз...