Главная

ТIилисимар гарданда тун къадагъа яни?

ТIилисимар гарданда тун къадагъа яни?

Ислам къведалди арабри-бутпересри чпин аялрихъ кIарабар, кIарасдин тIвалар ва маса шейэр акалзавай. Абур и шейэри чеб хуьзва лагьана инанмиш тир.

 

А шейэрин тIвар «тамимат» я. Аллагьдин Расулди ﷺ тамиматар бутрихъ галаз гекъигзавай. Амма мусурманри чпихъ акалзавай тIилисимар (къени запабар) тамиматар туш. Кар ана ава хьи, ягъалмиш хьанвай и инсанар (вагьабитар) тIилисимарни тамиматар тафаватлу шейэр тирдан гъавурда акьазвач. Я тахьайтIа идакай хабар аваз-аваз кьасухдай инсанар ягъалмишариз чалишмиш жезва. Абуруз чеб ягъалмиш хьанвайди бес жезвач.

Вири Исламдин дуьньяда машгьур тир алимри тестикьарзава хьи, араб чIалалди ва араб гьарфаралди, кьил акъатдай хатIуналди (яни кIел жедай тегьерда) кхьенвай Къуръандин аятар, Пайгъамбардин ﷺ гьадисар ва я къиметлу дуьаяр авай тIилисимар акалдай ихтияр ава. Запабра кхьенвай дуьайрин берекат ва лайихлувал себеб хьана мумкин я Аллагьди ﷻ начагъди сагъар хъийида ва сагъламдиз хуьда. Мусурманди дарманар ишлемишзава, амма гьа са вахтунда вич анжах Аллагьдивай ﷻ сагъар хъийиз жезвайди ам кIевидаказ инанмиш я. ГьакIни тухарзавайди ва цин къанихвал алудзавайди анжах Аллагь ﷻ тирди инанмиш яз ада незва ва хъвазва. Запабарни гьа ихьтин инанмишвал аваз, яни сагъар хъийизвайди ва я хуьзвайди анжах Аллагь ﷻ тирди чиз акалзава. Запабар акалдай ихтияр авайди тестикьарзавай делилар авани? Эхь, ава. Пайгъамбардин ﷻ умматдин виридалайни лайихлу инсанри запабар акалдай ихтияр гузва. Абур Пайгъамбардин ﷺ асгьабрин гуьгъуьна аваз фейи инсанар (табиинар) я, месела, Саид бин Мусайиб, Ибн Сирин, Мужагьид, АтIа’, Абу Жафар («Аль-бид’ату фи мафгьумиль-Ислям», 159-160-чинар).

 

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Иманди дуьзвал истемишзава

Эвел алатай нумрайра   Йикъа шумуд сеферда куьне гунагьрикай туба ийизва, Аллагьдин ﷻ жазадихъай кичIела, мад абур хъувун тавунин ният аваз? Жувавай хабар яхъ, куьн садра кьванни Аллагьдихъай ﷻ кичIевал гьиссна шехьайди яни?   Аллагьди ﷻ Къуръанда лагьана (мана): «Абуруз...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакра дуьньядин няметрикай игьтиятвал ийизва   Зайд ибн Аркама агакьарна: «Чун Абу Бакрахъ галаз санал алай ва ада вичиз яд гъун тIалабна. Адаз яд ва вирт гъана. Абу Бакраз вичиз цихъ галаз виртни гъанвайди акурла, адан вилерал накъвар акьалтна, ахпа ам кIевиз шехьиз гатIумна. Абу...


Ислен йикъалай башламишда

Квез мукьвал-мукьвал ихьтин фикир къвезвани: «КIвалахар куьтягьда ва фадлай рикIик квай кар гъиле кьада»? Дустарихъ галаз гуьруьшар, машгъулатар, сиягьатар ва гьатта гьакIан шадвилерни кваз «хъсан вахтарал» вегьезвани? Эгер гьакI ятIа, куьн тек туш.   Алай девирдин...


Дуьнья ислягь хьурай!

  Арабрин чил   Арабар гьаниз акъатдалди, Къумлух, кьуру чуьллер тир. Са стlал яд жагъидалди, Чан акъатай вахтар тир.   Чабалмишиз, чlугваз зегьмет, Арадиз гъана шегьерар. Гуьрчегвилиз авач къимет, Акурла вилиз меркезар.   Йифиз-юкъуз алимри Гьуьжетдивди ийиз...


Шейх Желил бубадикай кьисаяр

Аян хьана   Пlир Желилан са миресдиз – Шейхалидиз пуд рушни са гада хьана. Папан тlвар Халмездег тир. Гада агакьнавай, свас це лугьуз кlвачин хьанвай жегьил тир. Тlварни вичин Идрис тир. Идрис дидени галаз Желил имидин кьилив фена. Абуруз Желил имиди гададиз свас гъидай ихтияр гана...