Къариди бурж вахкузвач
Къариди бурж вахкузвач
Гъуьлуьн дидедиз кIвале ремонт куьтягьиз кIанзавай ва ада чавай куьмек тIалабна. Гъуьлуь гьатта завай хабарни такьуна герек кьадар пул буржуниз вугана. Ингье са йис алатнава, амма пул вахкуз садани тади ийизвач. Гъуьлуьз вичин дидедиз лугьуз регъуьзва, заз лагьайтIа, ада гьич ябни ганач ва икI лагьана: «Им чи хизандин крар я». Чна вуч ийида?
Алимдин жаваб:
«Нигьаят аль-Мугьтаж» ктабда имам ар-Рамлиди кхьизва: «Са шей буржуна вугун лап важиблу сунна я, вучиз лагьайтIа адакай Къуръандин гзаф аятра ва Пайгъамбардин ﷺ гьадисра лагьанва».
Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Ни и дуьньяда вичин (диндин) стхадин пашманвал алудайтIа, Аллагьди ﷻ Дувандин юкъуз адан пашманвал алудда. Аллагьди ﷻ Вичин лукIраз куьмек гузва, та ада вичин стхадиз куьмек гузмай кьван» (Муслим).
Буржуна вугун хъсан я, эгер тIалабзавайдаз гьатта кIеви муьгьтежвал авачиз хьайитIани. Амма инсандиз гзаф герекзаватIа ва вичин месэлаяр гьялун патал маса чара авачиз хьайитIа, адав буржуна вугун чарасуз я.
Анжах рикIел хуьн лазим я хьи, чарасузвал авачиз бурж вахкудай мумкинвал авачирдаз буржуна къачун къадагъа я.
Эгер бурж вугузвай кас бурж къачузвай касдиз ам вахкудай мумкинвал авачирдакай хабардар ятIа, и дуьшуьшда буржуна къачун къадагъа туш.
Гила куь гьалдиз талукь яз. Ина дидеди вичин дердияр авун патал вичин хцивай пул буржуна къачунва. Эгер дидеди пул буржуна къачун тавунвайтIани, куь гъуьл, мумкинвал аваз, адаз куьмек гун мажбур тир.
И дуьшуьшда ихтилат физвайди дидеди хцив пул вахкун тийизвайдакай ва куь гъуьл кисна акъвазнавайдакай я. Ина айибдай са карни авач ва куьне сабур авун ва михьиз гъуьлел ихтибар авун лазим я.
Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Виликамаз раханвай вахт алукьайла ва ада буржуник квайдаз муьгьлет гайила (маса вахтунал вегьейла), гьар са йикъай, на лугьуди ада кьведра садакьа яз пул гана» (Агьмад, аль-Гьаким).
Им гьар са маса касдин патахъай я, куь дуьшуьшда лагьайтIа, ихтилат хайи дидедикай физва.
Психологдин фикир:
И гьал адалди четин я хьи, ада куь гъуьл вичиз къулайсуз чкадал эцигзава. Са патахъай, ам гъавурда акьазва куьн гьахъ тирди ва ам куьне санал къазанмишнавай пул тирди. Муькуь патахъай лагьайтIа, ам адан диде я.
Эгер куьне исятда гъуьлуьвай кIевидаказ бурж вахчун истемишиз хьайитIа, куь арада къал жеда, ва адан нетижа гьихьтинди жедатIа виликамаз лугьуз жедач. Ина кар куь гъуьлуьз регъуь хьуна ва адан регъуьвиляй квез азият гуна авач. Ам регъуьвал туш, ам гъавурда ава хьи, адавай вичин дидедивай бурж вахкун истемишиз тежедайди, гьи жуьреда хьайитIани: я истемишуналдини, я арза авуналдини. И къуватсузвили ва я гьал чара атIайди тирди аннамишуни куь гъуьл ажугълу авун ва квехъ галаз къалмакъал хьунал гъун мумкин я. Куьне и месэла къарагъар тавун патал ам квехъ галаз къал алаз рахун мумкин я.
И гьал чара амачирди я лагьана фикирун герек туш. Эгер куьне ам тахсирлу тийизвайди ва ада и месэла гьикI авуртIани гьялун куьне гуьзлемиш тийизвайди квевай куь гъуьлел агакьариз хьайитIа, ида куьн сад хьунал гъида. ГьакI, гьич тахьайтIа, квевай и месэладин патахъай ихтилат башламишиз ва са гьихьтин ятIани къарар жагъуриз жеда.
Адалай гъейри, жува фена къаридивай пул вахчунин фикирдивай яргъа хьана кIанда, вучиз лагьайтIа ида куь арада къал хьунал гъида ва нетижа лап писди хьун мумкин я.
