Главная

Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Аллагьди ﷻ ам буьркьуь авуна

 

Са сеферда Абу Бакр  Аллагьдин Расулдихъ  галаз ацукьнавайла, Абу Лягьабан паб Ум Жамил атана. Адав са чIехи къван гвай. Абуруз мукьва хьана, ам ацукьнавайбуруз виридаз дикъетдалди килигна.

 

На лугьуди ам са касдихъ къекъвезвай. И вахтунда адаз Пайгъамбардин ﷺ патав ацукьнавай Абу Бакр  акуна. Аллагьди ﷻ аданни Аллагьдин Расулдин ﷺ арада перде авуна ва адаз Пайгъамбар ﷺ акунач. Абу Бакр  акурла, ада гьарайна: «Я Абу Бакр, ви дуст гьинава?! За Аллагьдал кьин кьазва, эгер заз ам жагъайтIа, за и къванцелди адан чин яда. Ада закай хъуьруьнар ийизвай лугьуз ван хьана заз». Ахпа ада шиирар туькIуьриз ва абур инсанрин арада лугьуз гатIумна. Гьа идалди адаз Пайгъамбардикай ﷺ хъуьруьнар ийиз кIан хьана, амма адавай ахьтин шиирар туькIуьриз хьанач, ада лугьузвай гафарик Пайгъамбардиз ﷺ лянет гъизвай ва адакай ягьанатар ийизвай гафар квачир.

Ам элкъвена хъфейла, лап тажуб хьайи Абу Бакра  Аллагьдин Расулдивай ﷺ жузуна: «Яраб адаз вун аквазвачир жал?!» Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Адаз зун аквазвачир, гьакъикъатда Аллагьди ﷻ ам буьркьуь авуна». (Сира ибн Гьишам, 355-356-чинар).

 

Аллагьдин Расул ﷺ Аишадал эвленмиш хьун

Хадижа кечмиш хьайидалай кьулухъ Усман ибн Мазунан паб Гьавлат бинт Гьакима Пайгъамбардиз ﷺ лагьана: «Я Аллагьдин Расул ﷺ, вун эвленмиш жедачни?»

- «Нел?» - жузуна ада.

- Эгер ваз кIанзаватIа хендеда ва я чара хьанвай дишегьлидал, эгер кIан хьайитIа рушвал гумай дишегьлидал.

- Рушвал гумайбурукай нел? – хабар кьуна Пайгъамбарди ﷺ.

- Аишадал – ваз виридалайни кIанзавай Абу Бакран  рушал, - жаваб гана ада.

- Хендедайрикай нел? – жузуна ада Гьавлатавай.

- Савда бинт Замадал, - лагьана ада, - ам вахъ инанмиш хьанва ва ви гуьгъуьна аваз физва.

- Вун абурун патав алад ва и кардин патахъай абуруз лагь, - буйругъна адаз Аллагьдин Расулди ﷺ.

Ада Абу Бакран  кIвализ тади авуна. КIвале Аишадин диде Ум Руммана авай.

- Я Ум Руммана, куь хизандиз гьихьтин шадвал ва берекат ракъурнаватIа килиг. Зун куь патав Аллагьдин Расулди ﷺ ракъурнава, Аиша це лугьуз! – лагьана ада.

- Акъваз Абу Бакр  хкведалди, ам исятда кIвализ хтун лазим я – лагьана Ум Румманади.

Са кьадар вахтунилай Абу Бакр  хтана. Гьавлата адаз шад хабар гуз тади авуна: «Я Абу Бакр , куь хизандиз гьихьтин шадвал ва берекат ракъурнаватIа килиг! Зун куь патав Аллагьдин Расулди ﷺ ракъурнава куь руш Аиша це лугьуз!»

- Адаз Аишадал эвленмиш жедай ихтияр авани кьван?! Ам адан стхадин руш я эхир, - хабар кьуна Абу Бакра .

Гьавлат Аллагьдин Расулдин ﷺ патав хтана ва Абу Бакра  вичиз гайи жавабдикай ахъайна.

Пайгъамбарди ﷺ адаз лагьана: «Ахлад адан патав ва лагь: «Вун Исламда зи стха я ва зун ви диндин стха я, гьавиляй заз ви рушал эвленмиш жедай ихтияр ава».

Гьавлат Абу Бакран  патав хтана ва Аллагьдин Расулди ﷺ лагьай гафар адал агакьарна.

Адалай кьулухъ Абу Бакра , кьве рикIин тахьана, вичин руш Пайгъамбардихъ ﷺ галаз некягь авун патал разивал гана. (ТIабарани (23/23)).

 

«Пайгъамбардин халифрикай 600 кьиса» ктабдай

2026-04-01 (Шаввал 1447 г.) №4.


Гьуьрмет авуна кlвачел къарагъуникай

Суал: Са касдихъ галаз гуьруьш хьайила адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авани?   Жаваб: Ягъалмиш хьанвай инсанри тестикьарзава хьи, на лугьуди, са кас кIвализ атайла, адаз гьуьрмет авуна кIвачел къарагъдай ихтияр авач. Чпин гафар субутарун патал абуру Пайгъамбардин ﷺ ихьтин...


Къуни-къуншивал

Са юкъуз дахдиз аялрин кIвале Айшани диде къуншийрикай ихтилатар ийиз ацукьнаваз акуна. Руша чпин къуншияр гьихьтин мегьрибан, чин ачух, хъсан инсанар ятIа, ихтилатзавай.   Гьа и арада дахди, абур авай кIвализ гьахьна, икI лагьана: «Ваз чидани, чан руш, кIвал къачудалди, къуншидал вужар яшамиш...


Сура аль-А`раф (Манийвилер)

эвел алатай нумрайра   Чна абур дестейралди чилел чукIурна (дуьньядин жуьреба-жуьре паяриз). Абурун арада хъсан ксар ава (Ислам кьабулнавайбур) ва масабур (имансузар ва гунагькарар). Чна абур ахтармишна хъсанвилелди (агьвалдалди ва сагъламвилелди) ва писвилелди (кашалди ва азарралди),...


Кьиникьин къеце патан себебар

Къе чун виридаз талукь тир темадай рахада – къеце пата себебралди жезвай кьиникьрин вилик пад атIуникай.   Къецепатан себебар вучар я? Абур азарар ва яш туш. Абур чанар тухузвай – гзаф вахтара жегьил, къуватлу инсанрин – бейхабардиз жезвай, мусибатлу вакъиаяр я. Абур...


Ислен йикъалай башламишда

Квез мукьвал-мукьвал ихьтин фикир къвезвани: «КIвалахар куьтягьда ва фадлай рикIик квай кар гъиле кьада»? Дустарихъ галаз гуьруьшар, машгъулатар, сиягьатар ва гьатта гьакIан шадвилерни кваз «хъсан вахтарал» вегьезвани? Эгер гьакI ятIа, куьн тек туш.   Алай девирдин...