Нугь ва ЛутI пайгъамбаррин папар
Нугь ва ЛутI пайгъамбаррин папар
Пайгъамбаррикай кьисайра дишегьлийри гьамиша жуьреба-жуьре роль къугъвазва. Садбур Аллагь Сад тирвилихъ эвер гунин гуьгъуьна аваз фена, муькуьбур лагьайтIа, яб тагуз, аси хьана.
Кьве дишегьлиди, чпикай агъадихъ ихтилат фидай, тарихда пис чешне туна. Абурукай Пак Къуръандин аятда лагьанва (баяндин мана): «Аллагьди имансузриз Нугьан ва ЛутIан папар мисал яз гъанва. Абур кьведни Чи диндар лукIарин папар тир. Амма абуру чпин гъуьлер маса гана ва абуру чпин папар (Аллагьдин жазадикай) къутармишнач. (Дувандин юкъуз) абуруз лугьуда: «Алад (Жегьеннемдин) цIуз (аниз) физвайбурухъ галаз санал» («Ат-Тагьрим» сура, 10-аят).
Нугьан папан тIвар Валиа (ва я Вал`аб) тир. Нугь пайгъамбарди са шумуд виш йисан къене ихтияр авай вири сергьятрилай элячIнавай ва гунагьри кьунвай халкьдиз насигьат авуна. Амма, мад садни инанмиш тежедайди чир хьайила, Нугь пайгъамбарди Аллагьдивай ﷻ чилел са имансузни тун тавун тIалабна. Адалай кьулухъ адаз чилел яд акьалтдайдакай ва гими туькIуьруникай вагьйу ракъурна.
Ажибан руш Валиади Нугь пайгъамбардиз кьве хва хана – Балус ва Кан`ан – ва сифтедай Ислам кьабулна. Амма вахтар финивай диндивай къерехдиз къекъечIна. Гъуьлуь къумлухдин юкьвал гими эцигиз башламишайла, вичин тайифадай тир гзафбур хьиз, ам гъуьлуьхъ агъанач. Валиади ам дили хьанва лугьуз тахсирлу ийизвай, адан сирер инсанриз ахъайзавай ва, эгер халкьдикай сада гьакъикъи дин кьабулайтIа, адакай имансузриз хабар гузвай.
Яд акьалтдай вахт мукьва хьайила ва жеда лагьана виликамаз хабар гайи вири крар кьилиз акъатайла, иман гъанвайбур тадиз гимида кIватI жез гатIумна. Аниз къушар ва гьайванар тухванвай, гьакIни зур йиса абуруз недай шейэрни. Гьатта гьа вахтундани Нугьан папа гъуьлуьз яб ганач. Вири дуьнья цик акатун мумкин тирдахъ инсанар инанмиш жезвачир. Абуру виридалайни кьакьан дагъдал хкаж хьун ва кьиникьикай къутармиш хьун кьетIна. Амма Аллагьдин ﷻ кьадар лагьайвал кьилиз акъатна. Вири имансузар батмиш хьана. Абурун арада Валиани авай, гьакIни Нугьан са хва – Кан`ан.
Чи ихтилатдин кьвед лагьай дишегьли – ЛутI пайгъамбардин паб Валиха я. ЛутI пайгъамбар чпин мурдар гунагьдалди вири дуьньядиз машгьур хьанвай халкьдин патав ракъурнавай. Абуру чпел гьалтай гьар сад намусдикай магьрум ийизвай. ЛутIан насигьатар абурал агакьзавачир, адан паталай абуру адаз анжах туьгьметар ийизвай ва адакай ягьанатар ийизвай. Гьатта адаз кIвале мугьманар кьабулун къадагъа ийизвай, абуруз пис чIуру крар ийида лугьуз кичIеяр гуз.
Валихади, ЛутI пайгъамбардин паб яз, неинки насигьатар кьабулнач, ада ам маса гузвай ва адакай хабарар гузвай. Абурун кIвализ са мугьман атайла, ада вичин тайифада авайбуруз хабар гузвай. Лугьузвайвал, йифиз ада цIай хъийизвай, юкъуз – гум акъудзавай.
Аллагь Тааладиз чалкечиррин крарикай чиз, а халкьдин пис чIуру крарин шагьидвал авун патал, инсанрин къаматда аваз ЛутI пайгъамбардин патав малаикар ракъурна. Кьуд сеферда Аллагьдин ﷻ тIварцIелди кьин кьуна, ЛутI пайгъамбарди Аллагьдивай гунагькарриз жаза гудайвал тIалабна.
Мугьманар кIвализ атанмазди, Валихади гьасятда вичин тайифадиз итимар атанвайдакай хабар гана ва ахьтин иер чинар вичиз садрани акурди туш лагьана. Чинерар квайбур хьиз, хуьруьн агьалияр, абур малаикар тирди чин тийиз, тадиз атана акъатна,.
ЛутI пайгъамбар вичин мугьманар хуьз алахъна, амма абурукай чIехида, Жибрил малаикди, абур кIвализ ахъаюн буйругъна. Гьахьнамазди, абур гьасятда буьркьуь хьана – ада садра лув галтаднамазди.
ЛутI пайгъамбардиз ва иман гъанвайбуруз йифиз хуьряй экъечIна ва кьулухъ килиг тавуна фин эмирна. Амукьай агьалийрихъ пакамахъ пис жаза галукьна – абур вири терг авуна. Валиха, вичин гъуьлуьн гуьгъуьна аваз экъечIна рекье гьатна, амма ам элкъвена кьулухъ килигна ва гьа идалди Раббидин ﷻ эмир чIурна. Амни жазадикай хкатнач ва, вичин гунагькар халкь хьиз, телеф хьана.
И кьве дишегьлиди, инсанрин несилдикай виридалайни хъсанбурун папар ва абуруз виридалайни мукьвабур яз, имандин дад гьисснач. Абур зина ийизвайбурун жергедай туширтIани, амма абурун рикIери насигьат кьабулнач. Абурал кьведални и дуьньяда пис жаза агакьна, Аллагьди ﷻ эхиратда гудай жаза квачиз.
