Главная

Дуьньядин эхир алукьун

Дуьньядин эхир алукьун

эвел алатай нумрайра

 

Исрафил малаикди сад лагьай сеферда Къаргъудай гьараяйла, чилел гьич тахьай хьтин залзала жеда. Ам са йисан къене акъваздач ва йикъалай-къуз къвердавай гужлу жеда. Ракъинихъ экуьвал амукьдач, гъетер куьрс жеда, дагълар ва кIунтIар чкIида ва вири чил дуьз чуьлдиз элкъведа.

 

Чубанар, чпин хипер туна, кIвалериз кат хъийида, хуьрерай инсанар шегьерриз катда. КичIевилин къалабулухда нек гузвай дидейрин рикIелай чпин таза аялар алатда, руфунал залан дишегьлийри кичIевиляй аялар вегьеда. Инсанрин гьал ахьтинди жеда хьи, на лугьуди абур пиян я. Ихьтин нетижа сад лагьай сеферда Къаргъудай гьараяйла жеда.

Исрафил малаикди кьвед лагьай сеферда къаргъудай гьарайда ва а чIавуз терг хьун патал халкьнавай вири рекьида, цаварал ва чилел анжах кьуд амукьда: Жабраил, Микаил, Исрафил ва Азраил. Аллагь Таалади, Ам вири чизвайди ятIани, хабар кьада: «Я кьиникьдин малаик, Зи махлукьатрикай чан алай кас амани? Халикьдиз ﷻ жаваб гудайла, Азраила лугьуда: «Чун кьуд ама». Ахпа Аллагьди ﷻ кьиникьдин малаикдиз эмирда: «Исрафил ва Микаил малаикрин руьгьер вахчу». Абур кьведни, кьве зурба дагъ хьиз ва я кьве гъвар хьиз, чилел аватда. Азраил ва Жабраил малаикрал чан аламукьда. Адалай кьулухъ Аллагь Таалади Азраилаз эмирда: «Вунни йикь, я кьиникьдин малаик». Эмир тамамарна, кьиникьдин малаикни рекьида. Къудратлу Халикьди ﷻ Жабраилаз лугьуда: «Я Жабраил, нел чан алама?» Жабраила жаваб гуда: «Амазма рекьин тийир ва эбеди Вун ва зун, Жабраил, кьиникь патал халкьнавай». «Я Жабраил, ви нубатни атанва рекьидай», - хабар гуда адаз Халикьди ﷻ. А вахтунда Жабраила сажда ийида ва гьахьтин гьалда аваз Аллагьди ﷻ адаз ахъайнавай уьмуьрдин вахт акьалтIарда. Цавара ва чилел алай халкьнавай вири махлукьатар рекьида, Халикьди ﷻ эхират патал халкьнавай шейэр квачиз.

Тек Са Къудратлу Халикьдилай гъейри садални чан аламукьдач. Амукьда Сад, Вичиз юлдаш авачир, Тек Сад тир, Чан алай, гьамиша Авайди, Къази, Адалатлу ва нукьсанрикай Михьи Аллагь ﷻ. Аллагь Таалади суал гуда: «Къе гьукум нинди я?» Чилел Адаз жаваб гудай са касни жагъидач. А вахтунда Аллагьди ﷻ Вичи Вичиз жаваб гуда: «Лиллагьи-ль-вагьиди-ль-къагьгьар (Текдиз Агъавалзавай Аллагьдин)».

Чилел гьуьжетар ийизвай дуьньядин пачагьривай рахаз жедач, зулумкар пачагьар лагьайтIа, халкьдиз гужар авур, дустагъда твада. Иман гъанвайбуруз талукь яз лагьайтIа, чпиз дуьнья дустагъ тир, абур, куьтягь тежедай, гьамишалугъ шадвал агакьна, рази жеда. Абуруз гьамиша Халикьдин ﷻ регьим ва жумартвал жеда ва чилел абуруз хьайи четинвилер рикIелай алатда. Эгер уьмуьр чIехи гунагьар ийиз акъудай инсанар туба тавуна кьейитIа, бажагьат абур къутармиш жеда. Рекьидайла туба авуни Фиръаван къутармишнач, гьакI хьайила Аллагьдихъ ﷻ элкъуьгъ.

Инал за ктабрай къачур ва мумкин кьадарда куьруь авур лишанрин гъавурда тун акьалтIарда, абурукай Пайгъамбарди ﷺ ахъайна ва абур дуьньядин эхир мукьва жедай вахтара дуьздал акъат тавун мумкин туш. Зи фикирдалди, им бес я. За Къуръандиз баян гузвай ктабра ва гьадисра авай вири жуьрейрикай лагьанвач, амма, килигна, абурукай бязибур тетраддиз акъудна, аксивилера къекъуьн тавуна. ГьакI, эгер са алимди масакIа ахъаяйтIа, адахъ галаз гьуьжет авун герек туш, ам батIул тирди субут ийиз. Мумкин я ада масада агакьарнавай жуьре ахъаюн ва илим гвачирда абур кьведни дуьзбур яз гьисабун хъсан я. Мад са кардиз фикир це, са тIимил амай са шартIуникай лугьуз рикIелай алатиз: агакьарнавайди агьль ас-Суннадикай хьун лазим я.

Шиитриз талукь яз лагьайтIа, гуьзетзавай Магьди – им Мугьаммад ибн Гьасан Аскари я. Мад абуру лугьузва хьи, и тIвар кьур Мугьаммад чилик чуьнуьх хьана, вилерикай квахьнава. Лугьузва хьи, а гададин вад йис тир. Шиитри гьа Магьди гуьзетзава. ГьакIни абуру ам цIикьвед лагьай имам яз гьисабзава. Гьатта Аллагьди ﷻ алемриз регьим яз ракъурнавай ТIагьадиз ﷺ абуру адаз хьиз гьуьрмет ийизвач. Им лап чIуру инанмишвал я, Шариатдихъ галаз кьан тийизвай ва акьулди кьабул тийизвай. Гьакъикъи Магьдидин тарих, чна виликдай ахъаяй, «Явакъит» ктабда гъанва. ГьикI Аллагьдин Расул ﷺ и дуьньядай фейидалай кьулухъ, чеб пайгъамбарар я лугьуз, алдатмишдайбур акъатнайтIа, гьакI вахт-вахтунилай чеб Магьди я лугьузвай, фитне твазвай инсанарни акъатзава. Абурукай ахъайиз ва виридан тIварар кьаз чна вахт акъуддач, абурун кьадар цIусад кас хьанва. Абурукай эхиримжиди Мугьаммад ибн Абдуллагь аль-Кахтани тир. Ада вич Магьди я лугьуз, аль-Гьарамда гьуьжетар ийизвай, яракьдалди халкьдив вичиз кьин кьаз тазвай ва, аль-Гьарамдиз гьуьрметсузвал авуна, ана гзаф иви экъична.

Мусурманрин йисарин гьисабдай 1400-йисуз хьайи гьа эхиримжи дяве-шулугъдикай чазни ван хьана (ихтилат 1979-йисуз иранвийри авур дяве-шулугъдикай физва). Нагагь терефдарар жагъана, абурухъ агалкьунар хьанайтIа, чазни ина са шумуд Магьди жедай. Эгер абурувай мусурманрин уммат алдатмишиз алакьнайтIа, чазни Дажалан гьукум жедай. Акьуллубур акьулдиз зайиф инсанрин акьулдив кьан тийизвай фикирдихъ галаз рази тахьай йикъар заз гзаф багьа я. Дин Ислам, Ватан ва ата-бубайрин намус долларрихъ маса гана, гзаф ужузарайбур заз гзаф такIан я. Чпин ниятар дуьздал акъатайла, къалурун патал тунвай чуруяр абуру кьуна. Аквадай гьалда, гьар юкъуз вири дуьньяди абуруз ракъурзавай лянетди жиприн иесийрик къалабулух кутазвач. Къуй долларар багьабуруз, Аллагьди ﷻ мусурманриз дустагъ яз авунвай, и дуьнья хьурай. Къуй тух тежезвай инсанрал вацI хьиз девлет къурай – къизил ва гимиш, суруз тухуз тежедай. Гьатта ваз Къарунан хазинайрин куьлегар хьайитIани, абур варисриз туна, вун суруз фида. Руьгь бедендай акъатайдалай кьулухъ, суралай гъейри маса кIвал жедач, гьатта Шаддадан хьтин къелеяр эцигайтIани.

Ша, эй дагъустанвияр, гила кьванни Исламдихъ элкъвен ва адан рекьяй физ яшамиш жен. Вири гунагьрин патахъай туба авуртIа хъсан тушни, чун вагьши гьайванар яз халкьнавач хьи?! Гъил Къачудайдавай ва Жумартлудавай регьим тIалабдай вахт алукьнавачни, кьиникьдилай гъейри, дарман авачир азар жезвайди туш эхир?! ТIалабзавайбурун дуьайриз жаваб гун Раббиди ﷻ Вичел къачунва, ва чаз багъишун патал чун лайихлу хьун герек тушни?! Эгер а лайихлубурухъ галаз чна алакъа (суьгьбет) хуьз хьайитIа, чун абурун берекат авачиз амукьдани кьван? Пайгъамбарди ﷺ адалатлу халифрин – умматдин имамрин – гуьгъуьна аваз фин буйругънавачни мегер? Агьль ас-Суннадихъай къерех хьайиди суьруьдикай хкатай хпез ухшар жедачни мегер?! Ахпа, гьадисда атанвачни кьван: «Куьн жемятдихъ (агьль ас-Суннадин инсанрихъ) галаз санал хьухь»? Аллагь Таалади Къуръанда мукьвавилин алакъаяр хуьнин лайихлувиликай лагьанвачни кьван?! Аквадай гьалда, Шуради (1999-йисуз хаинвилелди Дагъустандал вегьинин къарар кьабулай Кавказдин вагьабитрин кьилин орган) долларрихъ футфа твадай ихтияр гудай шариат туькIуьрнава. Аялар диде-бубайрал гьалдарзавай дяведиз яни кьван гъазават лугьузвайди? Гьа икI яни кьван чаз Къуръанди – Аллагьдин Келимайри – диде-бубайрихъ галаз рафтарвал ийиз чирзавайди?!

ТIарикъатдин инсанри йифди-югъди, акъваз тийиз, Аллагьдиз ﷻ зикир ийизва лугьуз яни абуруз мушрикар (бутпересар – гзаф худайриз ибадатзавайбур) лугьузвайди? Ферз тир кпIарилай кьулухъ суннатдин кпIар авун яни кьван бидъа (цIийивал)? Инсаниятдин бубади (Адама ) чи КIанидан ﷺ куьмек арада аваз тавассуль (Аллагьдин ﷻ кIани лукIар арада аваз Адавай тIалабун) авун – и делил бес жезвачни кьван? Пачагьдин къаравулрихъ галаз гьуьжетар авуна адан патав физ алахъзавайди акьуллу яни кьван? Чирвилер къачун патал, алакьунар аваз хьун бес жезва, амма чирвилерал амал авун патал, кьил герек я. Нагагь кьиле акьул авачиз хьайитIа, кIвачериз секинвал жедач ва шейтIанди ахьтинди регьятдиз чIуру рекьяй тухуда. Куь чIуру къастари Кавказ дяведа туна, куь тестикьзавай бинесуз фикирралди куьне халкьдив дяве ийиз туна. Амма ятIани халкь акьуллу я ва куь, акьулсузбурун, гуьгъуьна аваз ам фенач.

Ата-бубайрин руьгьериз залан жедачни кьван, эгер абуруз чпин несилри, намус рикIелай алатна, Ислам маса ганвайди чир хьайитIа?! Ксанвай дявеяр-шулугъар ахварай авудайбуруз вири хъсан ксари лянет ийидачни бес?! Гьакъидихъ кьур инсанар ягъиз рекьидайбур ишлемишна халкьдиз гужуналди Исламдихъ эвер гуз виже къведани бес?! Вичин михьивиляй кьетIен чка кьазвай Аллагьдин ﷻ диндал леке гъайи квез бахт гудани кьван?!

 

КьатI ама.

 

 

Шейх Саид эфенди, «Пайгъамбаррин кьисаяр 2-пай» ктабдай

2026-02-01 (Шаабан 1447 г) №2.


Жуван меслят жуваз тур!

Куьне фикир гайиди яни, маса инсандиз меслят гуз гьикьван регьят кар ятIа? Я тахьайтIа жуван фикир лугьуз, ада вуч авун ва я тавун лазим тиртIа, гьатта вавай хабар кьун тавунваз хьайитIани? Кар чарадан уьмуьрдиз талукь тирла, чакай на лугьуди психологар ва я арифдарар жезва ва вуч ийидатIа, дуьз...


Сура аль-А`раф (Манийвилер)

эвел алатай нумрайра   Фиръавана лагьана: «Куьне зи ихтияр авачиз адал иман гъанани? Гьакъикъатда, ибур – чинебан чIуру къасатар я куьне (Мусадихъ галаз икьрар хьана) уьлкведа (Египетда) фикир авунвай, анай адан агьалияр чукурдайвал. Амма мукьвара квез чир жеда (и кардай квез...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

Кьунвай кьиниз вафалувал   Айшади ахъайзава: «Абу Бакра са чIавузни кьур кьин чIурайди туш, та кьин кьун чIурайла гъил къачуниз куьмекдай кар авунин аят ракъурдалди». Адалай кьулухъ ада лагьана: «Къедлай кьулухъ, са кардин патахъай кьин кьурла, эгер заз идалай са маса кар...


Мусурманриз садаз-сад кIан хьун лазим я

А юкъуз Айша кIвализ пашмандаказ хтана. И кар кьетIай дидеди адаз гьасятда суалар гуз башламишнач. Эхирни, югъ няни хьайила, тарсар авурдалай кьулухъ, ада мектебда вуч хьанатIа жузуна. Айшади са гужуналди накъвар хвена, суьгьбетиз эгечIна: «Вуна заз къачур карандашар рикIел аламани? Къе зун...


ТIуьн тIуьрдалай кьулухъ зарарлу хесетар

Чна гьар юкъуз са гьихьтин ятIани крар ийизва ва абур чи хесетриз ва я адетриз элкъвезва. Амма абурукай гзафбуру чи сагъламвилиз пис эсер авун мумкин я, иллаки тIуьнилай кьулухъ чна чун тухунихъ галаз алакъалубур. Чна куь фикирдиз, тIуьн тIуьрдалай кьулухъ гьасятда вуч авун виже къвезвачтIа,...