Главная

Шаввал вацран сувабдин сивер

Шаввал вацран сувабдин сивер

ГьикI ферз тир кпIунин гуьгъуьнай суннат капI ва я гъалатI хьайила, сагьви сужда ийизватIа, гьакI Рамазандин вацрани, сив хуьдайла тур эдебар ва къайгъусузвилер Шаввалдин ругуд юкъуз сив кьуналди эвез хъийизва.

 

Шаввалдин ругуд йикъан сивер, Рамазандин вацранбур хьиз, гьузурда аваз, яни Аллагь­Таала рикIе аваз эдебдалди кьун лазим я. Гьатта Рамазандин вацран сиверилайни гзаф гьузурда аваз ва эдеб хвена кьун лазим я, гьикI хьи абур кимивилер ахцIур хъийизвай сивер я. Эгер абур дуьз тахьайтIа, чи къаст кьилиз акъатдач ва кимивилер ахцIур хъийизвай сив вич эвез хъувунихъ муьгьтеж жеда. Гьа икI эвездин сив вич эвез хъувун лазим жеда ва сад садахъ муьгьтеж тир сиверин цIиргъ арадал къведа.

И ругуд югъ суварин йикъалай кьулухъ ара ахъай тавуна, сад-садан гуьгъуьналлаз кьуртIа хъсан я. Эгер абур Шавваль вацран сифте кьиляй кьаз хьаначтIа, вацран юкьварай ва я эхирдай кьуртIани турус жеда. Алимри лугьузва хьи, эгер Шаввалдин ругуд юкъуз сад-садан гуьгъуьналлаз сивер хвейитIа, абуру инсандин рикIиз хъсан таъсир ийида. ГьакIни абур Шаввалдин кIандай, яни сад-садахъай къакъатай ругуд юкъуз (месела, 13, 15, 17, 23, 25, 27 - йикъариз) хвейитIани суваб жеда. Мадни чавай Шаввалдин ва я маса варцарин сувабдин сивер хуьн патал ният ийидайла, адахъ галаз ахъа хьайи Рамазандин вацран сиверни эвез хъувунин ният авуртIа жеда ва гьакI авур касдиз ферз ва суннат сив хвейи кьван сувабар жеда.

Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Ни Рамазандин вацран сивер хвена ахпа Шаввалдин ругуд сивни хвейитIа, ам са йисан къене сивер хвейи мисал жеда». И гафар Аллагь-Таалади тестикьарзава (мана): «Ни са хъсан кар авуртIа, адаз За гьахьтин цIуд хгуда». Ам гьикI жезва лагьайтIа, йиса пуд вишни пудкъад югъ ава, Рамазандин вацран къанни цIуд югъ пуд виш юкъуз барабар жезва. ИкI хьайила, пудкъад югъ амукьзава, эгер инсанди пудкъад йикъаз барабар тир Шавваль вацран ругуд сив хвейитIа, амай кьван вири йикъар тамам хъжеда.

Пайгъамбардин ﷺ гьадисда лагьанва: «Чилерни цавар Аллагьди ﷻ Шавваль вацракай тир ругуд йикъа халкьнава. Ни гьа вацракай ругуд юкъуз сив хвейитIа, Аллагьди ﷻ адаз дуьньяда гьикIван махлукьатар аватIа, гьакьван сувабар кхьида ва адан гунагьрилай гъил къачуда, адан дережа хкажда».

Ибн Аббаса Пайгъамбардин ﷺ гьадис агакьарна: «Рамазандин вацралай кьулухъ сивер хуьзвайди, дяведай катайдалай кьулухъ вичин чкадал хтай касдиз тешпигь я». Алимри лугьузвайвал, и гьадисда Шаввалдин ругуд югъ фикирда ава. Гьавиляй аш-Ша’биди лагьана: «Рамазандин вацралай кьулухъ хуьзвай са сив заз са йисуз хуьзвай сиверилайни кIани я».

 

Гьасан Амаханов

 

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Аш’аридин акъида дуьзди тушни?

Суал: Эхиримжи вахтара имам Аш’аридин акъида (инанмишвилин тегьер) инкар ийизвай, ам кафирвал я лугьузвай инсанар акъатнава. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Ваъ, абур ягъалмиш я. Фикъгьдин (шариат) месэлайрин гьакъиндай «агьлу-с-Суннадин» имамар Абу Гьанифа, Малик, Шафии ва Агьмад...


КьетIенвилер гьисаба яхъ

Акьалтзавай несилдиз тербия гун алай аямдин жемятдин важиблу везифа ва чи уьлкведин сиясатдин пай я. Ам менфятлудаказ кьилиз акъудунилай уьлкведин гележег аслу я. Демократвилин бинеяр авай правовой уьлкве туькIуьрун руьгьдин жигьетдай девлетлу, хиве жавабдарвал авай ва сагълам несил тербияламиш...


Ашервиле тахсирлу авунин гунагь

Исламда цlемуьжуьд лагьай чlехи гунагь – михьи дишегьлияр, гьакlни итимар ашервиле (зина) тахсирлу авун я. Эгер ам авай кlвалах ятlа, ада Шариатдин къазидин кьилив а кар (зина) чпин вилералди акунвай кьуд шагьид-итим гъун лазим я. Тахьайтlа, маса кас ашервиле тахсирлу авурдаз жаза къвезва....


ФатIима ва мультфильм

ФатIима вичин гъвечIи стха Рамазанахъ галаз санал Винни Пухакай мультфильмдиз килигзавай. Йифен геж вахт тир, амма аялар садни ксуз хъфизвачир. Дах кIвале авачир, ам командировкадиз фенвай. Диде лагьайтIа, кIвалин кIвалахрал машгъул тир.   Ада пакадин йикъан экуьнахъ мугьманар гуьзетзавай ва...


Папа гъуьлуьз гьуьрмет авунин эдебар

Ислам – им инсаният патал виридалайни хъсан рехъ ва вини дережадин чешне я.   Гьавиляй ада хизандин рафтарвилерин виридалайни метлеблу, гуьзел ва хийирлу рехъ тайин ийизва, вичиз ухшар авайди мад авачир. Инсанрин тIебиатдихъ галаз кьан тийизвай, кьиле тефир къанунрал бинеламиш хьанвай...