Главная

Шаввал вацран сувабдин сивер

Шаввал вацран сувабдин сивер

ГьикI ферз тир кпIунин гуьгъуьнай суннат капI ва я гъалатI хьайила, сагьви сужда ийизватIа, гьакI Рамазандин вацрани, сив хуьдайла тур эдебар ва къайгъусузвилер Шаввалдин ругуд юкъуз сив кьуналди эвез хъийизва.

 

Шаввалдин ругуд йикъан сивер, Рамазандин вацранбур хьиз, гьузурда аваз, яни Аллагь­Таала рикIе аваз эдебдалди кьун лазим я. Гьатта Рамазандин вацран сиверилайни гзаф гьузурда аваз ва эдеб хвена кьун лазим я, гьикI хьи абур кимивилер ахцIур хъийизвай сивер я. Эгер абур дуьз тахьайтIа, чи къаст кьилиз акъатдач ва кимивилер ахцIур хъийизвай сив вич эвез хъувунихъ муьгьтеж жеда. Гьа икI эвездин сив вич эвез хъувун лазим жеда ва сад садахъ муьгьтеж тир сиверин цIиргъ арадал къведа.

И ругуд югъ суварин йикъалай кьулухъ ара ахъай тавуна, сад-садан гуьгъуьналлаз кьуртIа хъсан я. Эгер абур Шавваль вацран сифте кьиляй кьаз хьаначтIа, вацран юкьварай ва я эхирдай кьуртIани турус жеда. Алимри лугьузва хьи, эгер Шаввалдин ругуд юкъуз сад-садан гуьгъуьналлаз сивер хвейитIа, абуру инсандин рикIиз хъсан таъсир ийида. ГьакIни абур Шаввалдин кIандай, яни сад-садахъай къакъатай ругуд юкъуз (месела, 13, 15, 17, 23, 25, 27 - йикъариз) хвейитIани суваб жеда. Мадни чавай Шаввалдин ва я маса варцарин сувабдин сивер хуьн патал ният ийидайла, адахъ галаз ахъа хьайи Рамазандин вацран сиверни эвез хъувунин ният авуртIа жеда ва гьакI авур касдиз ферз ва суннат сив хвейи кьван сувабар жеда.

Пайгъамбарди ﷺ лагьана: «Ни Рамазандин вацран сивер хвена ахпа Шаввалдин ругуд сивни хвейитIа, ам са йисан къене сивер хвейи мисал жеда». И гафар Аллагь-Таалади тестикьарзава (мана): «Ни са хъсан кар авуртIа, адаз За гьахьтин цIуд хгуда». Ам гьикI жезва лагьайтIа, йиса пуд вишни пудкъад югъ ава, Рамазандин вацран къанни цIуд югъ пуд виш юкъуз барабар жезва. ИкI хьайила, пудкъад югъ амукьзава, эгер инсанди пудкъад йикъаз барабар тир Шавваль вацран ругуд сив хвейитIа, амай кьван вири йикъар тамам хъжеда.

Пайгъамбардин ﷺ гьадисда лагьанва: «Чилерни цавар Аллагьди ﷻ Шавваль вацракай тир ругуд йикъа халкьнава. Ни гьа вацракай ругуд юкъуз сив хвейитIа, Аллагьди ﷻ адаз дуьньяда гьикIван махлукьатар аватIа, гьакьван сувабар кхьида ва адан гунагьрилай гъил къачуда, адан дережа хкажда».

Ибн Аббаса Пайгъамбардин ﷺ гьадис агакьарна: «Рамазандин вацралай кьулухъ сивер хуьзвайди, дяведай катайдалай кьулухъ вичин чкадал хтай касдиз тешпигь я». Алимри лугьузвайвал, и гьадисда Шаввалдин ругуд югъ фикирда ава. Гьавиляй аш-Ша’биди лагьана: «Рамазандин вацралай кьулухъ хуьзвай са сив заз са йисуз хуьзвай сиверилайни кIани я».

 

Гьасан Амаханов

 

2026-07-01 (Мугьаррам 1448 г.) №7.


Женнетдин няметар

1. Аль-Мугъира бин Шу`бади агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Са сеферда Мусади вичин Раббидивай ﷻ хабар кьуна: «Женнетда авай инсанрикай виридалайни агъада авай гьал низ жеда?»   Ада жаваб гана: «Ам Женнетдин вири агьалияр Женнетдиз фейидалай кьулухъ атай...


Гунагьрилай гъил къачун тlалабун

Аллагь Таалади лагьана: «…ва жуван гунагьдилай гъил къачун тIалаб ва иман гъанвай итимрин ва дишегьлийрин гунагьрилай гъил къачун тIалаб» («Мугьаммад» сура, 19-аят).   Аллагьди ﷻ гьакIни лагьана: «Аллагьдивай гъил къачун тIалаб, гьакъикъатда, Аллагь...


Зулумдалди эменни къазанмишун

Ислам динда къад лагьай чlехи гунагь – зулумдалди эменни къазанмишун я (цlекlуьд лагьай чlехи гунагь – им дяведа душманривай вахчунвай эменнидикай (трофей) чуьнуьхун я. Ам зулумдалди эменни къазанмишунин жуьрейрикай сад хьуниз килигна чна а кьве чlехи гунагьдизни талукь яз са макъала...


Ички зиян я

Чехир, ички. Дегь девиррани и шейэр гьазуриз ва ишлемишиз чизвай. Эгер тарихдиз вил вегьейтIа, жуьреба-жуьре набатат-рикай, емишрикай пиводиз ухшар шей чи эрадал къведалди са шумуд агъзур йис вилик Египетда, Месопотамияда, Китайда, Мексикада гьазурзавай.   Чи эрадал къведалди ирид агъзур йис...


Желил халудин тlварун стха

1947-йисуз зун цlукьуд йиса авай гада тир. Чи ери-бине Мегьарамдхуьре аватlани, зи дах Атаханов Абдуселим «Серго» колхоздин председатель яз, Цlелегуьндал Зиядин лугьудай касдин кlвале ацукьнавай. Мектебдай ахъаяйла, гатун ва хъуьтlуьн каникулрин вахтунда, зун Цlелегуьндал фидай ва...