Главная

Ибрагьим пайгъамбардин хизандикай гьадис

Ибрагьим пайгъамбардин хизандикай гьадис

Ибн Аббаса агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Ибрагьима Исмаилан диде (Исмаилан диде Гьажар тир. Ибрагьиман паб Саради, Египетдин пачагьдин патай адаз пишкеш яз ганвай Гьажар, ада вичи Ибрагьимаз багъишна. Гьажар руфунал залан хьайила, Сарадивай эхиз хьанач (ревноват ийиз хьана) ва адан бедендин пуд пай атIуда лагьана, кьин кьуна.

 

КичIе хьана, Гьажара юкьва чIул кутIунна, адан кьилер чиляй физ гелер чIурдайвал, адахъай катна) адан хва Исмаил галаз атана, гьа чIавуз адаз гьеле хур гузмай, ва ам мискIиндин вини паюна, гележегда Замзам акъатай чкадал экъечIнавай чIехи тарцин патав гвай КIвалин патав (яни гележегда Кябе эцигай чкадал) туна. А вахтунда Меккада (яни гележегда Мекка эцигай чкадал) са касни авачир, гьикI ядни авачиртIа, ва ада абуруз са шешелда авай хурмаярни яд авай цел туна, абур анал туна. Ахпа Ибрагьим элкъвена ва атайвал хъфена, Исмаилан дидедиз талукь яз лагьайтIа, ам гьарайиз адан гуьгъуьниз фена: «Я Ибрагьим, вун гьиниз хъфизва, чун инсанар авачир ва са затIни авачир дереда туна?!», - ада и гафар са шумуд сеферда тикрарна, амма Ибрагьим адахъ гьатта элкъвенач. Ахпа ада Ибрагьимавай жузуна: «Ваз икI авун Аллагьди ﷻ эмирнавани?» Ада лагьана: «Эхь». Исмаилан дидеди лагьана: «АкI ятIа Ада чун пуч жедайвал ийидач!», - ахпа Исмаилан патав хтана, Ибрагьим лагьайтIа, хъфена. Ас-Сания лугьудай чкадал (дагъдин кьилелай анихъ элячIдай гирведин тIвар) агакьайла, абуруз ам таквадайла, ам КIвал галай патахъ элкъвена, гъилер цавуз хкажна ва Аллагьдиз ﷻ дуьа авуна (ихьтин гафар лагьана): «Чи Рабби, гьакъикъатда, за зи несилдин са пай са затIни экъечI тийизвай дереда туна, Ви Къадагъа тир кIвалин патав. Чи Рабби, къуй абуру капI авурай ва абурухъ (бязи) инсанрин рикIер элкъуьра, ва абуруз емишар це, абуру шукур ийидайвал (Ваз)!» Исмаилан дидедиз талукь яз лагьайтIа, ада адаз хур гузвай ва Ибрагьима тур яд хъвазвай, амма цел ичIи хьайила, ам ва адан хва цихъ къаних жез башламишна. Ам килигиз хьана, гьикI адан хва цихъ къанихвиляй адан вилик агаж жезвайтIа, ахпа ам туна фена, вучиз лагьайтIа адаз гузвай азиятриз килигиз кIанзавачир. Ахпа адаз акуна хьи, абур алай чкадиз виридалайни мукьвал ас-Сафа кIунтI (Абу Къубайс дагъдин са хел) ала. Ам анал хкаж хьана, дередихъ элкъвена ва са кас аквадатIа лугьуз умуд аваз, аниз килигиз хьана, амма са касни акунач. А вахтунда ам ас-Сафадилай эвичIна ва дередиз агакьайла, вичин перемрин ценер хкажна ва катна, гьикI аман атIанвай инсан катдатIа, ам дередин а патаз акъатна ва аль-Марвадал агакьна (ас-Сафа ва аль-Марва – Кябедин патав гвай кьве кIунтI я). А кIунтIунал хкаж хьана, са кас аквадатIа лугьуз умуд аваз, ам и патаз, а патаз килигиз хьана, амма мад са касни акунач, ва гьакI ада ирид сеферда гьа рехъ авуна (маса гафаралди лагьайтIа, ам кIунтIарин арада инихъ-анихъ чукуриз хьана, пудра са кIунтIунин кукIвал ва кьудра муькуь кIунтIунин кукIвал хкаж хьана). Ингье вучиз инсанар абурун арада къекъвезватIа (яни гьаж ва умра ийидайла зияратчияр ас-Сафа ва аль-Марва кIунтIарин арада къукъуьн).

 

«Риязу-с-Салигьин» ктабдай

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Къурбандин сувар мубаракрай!

Ассаламу алайкум ва рагьматуллагьи ва баракатугь.   Играми стхаяр ва вахар! За квез алукьнавай Къурбандин сувар рикIин сидкьидай мубаракзава. И шад йикъа чи рикIел Ибрагьим пайгъамбардин еке дережадин чешне, адан Аллагьдиз ﷻ авай рикIин сидкьидай тир вафалувал, михьи ниятар ва Раббидин ﷻ...


Мусурман ва чарадан мал-мулк

Угъривал ва къанунсуз саягъда чарадан мал-девлет вичиз къачун – им вири мусурманрин вилерай чIехи гунагь яз гьисабзавай еке чIуру кар я. Ам Аллагьди ﷻ къадагъа авунвайдан патахъай абурукай садни шаклу жезвач.   Гьакъикъи мусурман гьамиша дугъри ва намуслу я ва чарадан эменнидикай са...


Дармандин набататар

Успагьан Урусатдин агьалийри чичIек-дикай, шивитдикай менфят къачузвай хьиз, европавийри успагьан (шпинат) ишлемишзава. И набатат абуруз гзаф менфят квайди тирвиляй кIанзава. Успагьан Россиядани эхиримжи вахтара гегьеншдиз ишлемишзавай набататрикай сад я. Гьакъикъатдани, пешекарри ам витаминралди...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

За вун гьабурукай жедайдак умуд кутазва   Абу Гьурайради агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Ни вичин эменнидикай Аллагьдин ﷻ рекье кьве паб таъмин ийиз хьайитIа, адаз Женнетдин варарай эверда. Женнетдиз муьжуьд варар ава. Ни кпIуна чалишмишвал авуртIа, адаз КпIунин варарай...


Папа гъуьлуьз гьуьрмет авунин эдебар

Ислам – им инсаният патал виридалайни хъсан рехъ ва вини дережадин чешне я.   Гьавиляй ада хизандин рафтарвилерин виридалайни метлеблу, гуьзел ва хийирлу рехъ тайин ийизва, вичиз ухшар авайди мад авачир. Инсанрин тIебиатдихъ галаз кьан тийизвай, кьиле тефир къанунрал бинеламиш хьанвай...