бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Бархьдеш

Бархьдеш

ЦархIил тяхIярли биэсра хIебирар…

 

Гьалабван нуни Интернетлизиб ца ролик чебаира. Илав профессорли гьалабси парталичи кариибси студенткази «дурарухъен аудиториялизирад ва гьаннала гIергъи хIу чераэс хIейги дила лекциябачир» или дуракаиб. Рурси дебали уркIрухъун, селра эс хIериуб ва хъярхъли дурарухъун. Профессорли цархIилтази хьарбаиб: «селис хIяжатти законти?» ДекIар-декIарти жавабти дедиб илаб лебтани. Цали «бархьдешлис» ибси жаваб чарбатур. Ил жавабличи кьабуликиб профессор. «Вархьлирив ну студентка дураибхIели?» — хьарбаиб илини. «Сен хIушазивад цалилра ну тIашхIеира, кьабулагардеш хIебагьахъурра? — хIеризур профессор жагьилтачи. — ИшбархIи хIуша лехIкахъили дуадалли, цархIилтала шайчиб бархьдеш агни дакIубирниличи, жагIял илгъуна аги хIушачира лябкьян».

 

Ну дебали тамашаварибсири ил видеороликли. Марлира, нуша имцIаливан, бархьдеш агниличи лехIкахъили дуулра. Нушачи къячхIебиркулив, авара агара. ГIе, цацадехIти анцIбукьуназиб, вегIлис урехиласили биэс асубирар чина-биалра вархес, вегIла пикри бурес, кьабулагардеш аргъахъес. Диннизиб лебси саби — рахли баркьудиличил кьабулагардеш дагьахъес хIейрули виадли, уркIилизиб багьахъа или. ГIергъити дусмазиб бархьдеш дебали камли саби.

Гьарил адамла бархьдеш сунела лебси саби, амма жамигIятлизиб ил бархьси саби викIес хIейрар. ХIебиалли, бархьдеш лебтасалра кьабулсили биэс хIяжатли саби. Ил жамигIятлизиб хIербирутани кабилзахъуси саби. Ил кабизахъес багьандан акIахъубти сари законти. Платон (гьаб-убла Грециялизив хIерируси философ) викIусири – бархьдеш вегIла рухIла бухIнабси балгундеш саби, гьарил адамла ва жамигIятла или. Илала пикри хIясибли, бархьдеш биахъес гьарил адамли жамигIятлизиб сунела санигIят, кабиз ва хIяракат хIясибли сунечи хъарси секIал бирес хIяжатси саби. Иличирли пачалихълизир баракат ва низам дирули сари.

Адамти тамашала секIал саби. Нушала дагьри лер, гIякьлура биэс хIяжатли саби. Цалра адам ну мехIур сайра хIейкIар. ЦацадехIти анцIбукьуназиб, чула бархьдеш кабизахъес бузар. ВегI вархьли виэсра асубирар. Амма, нуша хIердирулра жамигIятлизир, пачалихълизир, ванзаличир. Нушала жура калахъес багьандан, мицIирагличи мешухIедикахъес багьандан законти дузахъес хIяжатли сари. Законтани саби бархьдеш кабилзахъуси. ХIушала пикрили, бархьдеш агарли биалли дурасибси хIукмулизиб, закон хIясибли бархьдешличи умцIердухъес хIяжатбиркур. ГIе, ишбархIи арц, хIякимдеш лертала сари гъай имцIали дузути. Бахъал саби чула адамдеш, дагьри дирцутира. Амма, илдачиб чедибтира лебти саби, илдачи къаршитира. Сен-биалра, бархьдеш кабилзуси саби. Мурт-биалра… БархьдешлигIив умцIни ва ил кабизахъес «ургъни» (борьба) — ил демократия хIясибли хIербируси жамигIятла гIямрула ца бутIа саби. Амма, хъумартес асухIебирар, бархьдеш вегIла ихтиюрти ва азаддеш багьанданси дявицун ахIенну, маслигIятбирни, цархIилтала ихтиюрти хIедулъни ва лебтасалра балбикибси бархьдеш бургнира саби. ЦархIилван биэсра хIебирар…

 

Руслан Ражабов

 

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Янилизир пайдалати

Янилизир нуша бусягIят думсулра, гьанкI хIебиусин билзулра ва жявли зягIипдиркулра. Иличил барх иммунитет гIяшбиъниличибли цIакьагардирулра. Илгъуна аги витаминти хIедиъниличиблира бируси саби. ХIушаб гьаладирхьулра янилизир имцIали пайдалати цIедеш ва овощуни.   Апельсин – пергер...


Рамазан базла дурхъадеш

Нушала дурхъаси МухIяммад Идбагли ﷺ буриб: «Чи разивиаллира Рамазан баз бакIниличи, Аллагьли ﷻ илала кьаркьала цIализибад мяхIкамбиру». ГIуррара, Идбагли ﷺ буриб: «Рамазан базла цаибил дуги ЧевяхIси Аллагьли ﷻ иру: «Чи лева нуша дигахъуси, нушабра дигахъес? Чи лева нуша...


Суалти-жавабти

- Хьунул адамла держли ужуси мурул виалли ва илис ва иличи башути юлдашунас къуллукъбирули риалли илис бунагь биусив? Ил хьунул адамли хIяж баралли хIяж кьабулбирусив? - Муруйс къуллукъбиралли хьунуйс халаси кири биуси саби. ДекIарси анцIбукь саби мурул держли ужули виалли, илхIели сабур барили,...


МухIяммад Идбагла ﷺ баракатла хьунри

Жувайрият МухIяммад Идбагла ﷺ хьунул Жувайрият Бану Мусталакь кьамла бекI Харисла рурси сарри. Ил бану Мусталакь кьамличилси дергълис гIергъи ясирбуцибти-ургар лерсири. Илис Барра бикIусири. Ил сунела кьамлизивадси узикьар Мусафия бин Сафванна хьунул сарри, сайра ил дергълизив алхунси. Ил...


Урги-дергализивад иртан

Умурия гIяскуртани алавбуцибхIели, душмантала ургъан лацла хъарличи ацIили Аллагьал Расулла ﷺ шайчи децIагести гъайли угьули, вявкайкIулри. Иличиб децIагеси се лебси бусурмантас? Гьарил бусурман ургъаннис дигулри кавшес илгъуна увяхIси адам. Амма ил кавшес къияннири, сенкIун ил ахъси ва гьамадли...