бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Бархьдеш

Бархьдеш

ЦархIил тяхIярли биэсра хIебирар…

 

Гьалабван нуни Интернетлизиб ца ролик чебаира. Илав профессорли гьалабси парталичи кариибси студенткази «дурарухъен аудиториялизирад ва гьаннала гIергъи хIу чераэс хIейги дила лекциябачир» или дуракаиб. Рурси дебали уркIрухъун, селра эс хIериуб ва хъярхъли дурарухъун. Профессорли цархIилтази хьарбаиб: «селис хIяжатти законти?» ДекIар-декIарти жавабти дедиб илаб лебтани. Цали «бархьдешлис» ибси жаваб чарбатур. Ил жавабличи кьабуликиб профессор. «Вархьлирив ну студентка дураибхIели?» — хьарбаиб илини. «Сен хIушазивад цалилра ну тIашхIеира, кьабулагардеш хIебагьахъурра? — хIеризур профессор жагьилтачи. — ИшбархIи хIуша лехIкахъили дуадалли, цархIилтала шайчиб бархьдеш агни дакIубирниличи, жагIял илгъуна аги хIушачира лябкьян».

 

Ну дебали тамашаварибсири ил видеороликли. Марлира, нуша имцIаливан, бархьдеш агниличи лехIкахъили дуулра. Нушачи къячхIебиркулив, авара агара. ГIе, цацадехIти анцIбукьуназиб, вегIлис урехиласили биэс асубирар чина-биалра вархес, вегIла пикри бурес, кьабулагардеш аргъахъес. Диннизиб лебси саби — рахли баркьудиличил кьабулагардеш дагьахъес хIейрули виадли, уркIилизиб багьахъа или. ГIергъити дусмазиб бархьдеш дебали камли саби.

Гьарил адамла бархьдеш сунела лебси саби, амма жамигIятлизиб ил бархьси саби викIес хIейрар. ХIебиалли, бархьдеш лебтасалра кьабулсили биэс хIяжатли саби. Ил жамигIятлизиб хIербирутани кабилзахъуси саби. Ил кабизахъес багьандан акIахъубти сари законти. Платон (гьаб-убла Грециялизив хIерируси философ) викIусири – бархьдеш вегIла рухIла бухIнабси балгундеш саби, гьарил адамла ва жамигIятла или. Илала пикри хIясибли, бархьдеш биахъес гьарил адамли жамигIятлизиб сунела санигIят, кабиз ва хIяракат хIясибли сунечи хъарси секIал бирес хIяжатси саби. Иличирли пачалихълизир баракат ва низам дирули сари.

Адамти тамашала секIал саби. Нушала дагьри лер, гIякьлура биэс хIяжатли саби. Цалра адам ну мехIур сайра хIейкIар. ЦацадехIти анцIбукьуназиб, чула бархьдеш кабизахъес бузар. ВегI вархьли виэсра асубирар. Амма, нуша хIердирулра жамигIятлизир, пачалихълизир, ванзаличир. Нушала жура калахъес багьандан, мицIирагличи мешухIедикахъес багьандан законти дузахъес хIяжатли сари. Законтани саби бархьдеш кабилзахъуси. ХIушала пикрили, бархьдеш агарли биалли дурасибси хIукмулизиб, закон хIясибли бархьдешличи умцIердухъес хIяжатбиркур. ГIе, ишбархIи арц, хIякимдеш лертала сари гъай имцIали дузути. Бахъал саби чула адамдеш, дагьри дирцутира. Амма, илдачиб чедибтира лебти саби, илдачи къаршитира. Сен-биалра, бархьдеш кабилзуси саби. Мурт-биалра… БархьдешлигIив умцIни ва ил кабизахъес «ургъни» (борьба) — ил демократия хIясибли хIербируси жамигIятла гIямрула ца бутIа саби. Амма, хъумартес асухIебирар, бархьдеш вегIла ихтиюрти ва азаддеш багьанданси дявицун ахIенну, маслигIятбирни, цархIилтала ихтиюрти хIедулъни ва лебтасалра балбикибси бархьдеш бургнира саби. ЦархIилван биэсра хIебирар…

 

Руслан Ражабов

 

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


Салат

6 порциялис гIягIни-диркур: гIяргIяла диъ – 300 гр; шиниша хъара – 1 тIакьа; хияр – 300 гр; гидгари – 5; картошка – 400 гр; набадари – 100 гр; шиниша жерши – 20 гр; майонез, зе, исут, кьар – бизидеш хIясибли.   Балкьарахъни: ГIяргIяла...


Суалти-жавабти

– Мурул-хьунул декIарбикили гIергъи хьунуйзиб муруйзибад къиян –хIекь чебахъахъес (компенсация) тIалаббарес ихтияр лебсив, эгер мурул цахIнаб хIербирухIели хьуна арцличил хIерирули кали виалли? – Эгер мурул хьуна арцличил хIерирули кали виалли, илини биалли дугьбачил иличи...


ГIурра гаджетунала асарличила

Гьалавван наб ца тяниш къаршиикиб. «Нуни дила дурхIнази телефон батахъес вирули ахIенра. Мурталра илизив хахамвикIули сай. Кебасасли, вяв-чIярлизи ихъули сай, ва вяхIес булан валилзули сай. Балули ахIенра се барес хIяжатлил», – викIи ил.   Марлира, гIергъити дусмазиб...


Дурхъати дугьби

ЧевяхIси Кьудратла ВегIли декIарбарибти дурхъати идбагуни адаб хIяяла ва сабурла шайчиб адамтас гIибратли бирутири. Илдазибад гьарилла дугIя лебсири, илала кумекличил Аллагьличи ﷻ дугьабилзутири ва ЧевяхIсини илдас жаваб чарбирусири.   Айюб Идбагла дугIя Айюб Идбагличила нушани газетала...


ГIяли ибн Абу ТIалибла мижит

Нушани гьалабра нушала белкIаназиб жIявхIелла мижитуначила бурибсири. Иш яргализиб гьанбушес дигулра ГIяли ибн Абу ТIалибла мижитличила. Илала сурат кабяхъили саби гьижрала 1271 ибил дуслизиб дураибси Афганиста 1000 афгани къурушлизиб. Илизиб нушани чебиулра халаси мижит, берхIила нуранани...