бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ХIябал дугIя

ХIябал дугIя

Аллагьла Расулли ﷺ буриб: «ХIябал дугIя лерти сари, сарира, гьайгьайрагу, жаваб агарли кахIевлути, илдазибад ца саби асубируси сапарличивсила балга-дугIя.

 

АрхIяличи аркьухIели

Идбагли ﷺ буриб: «Адамли сапарличи дураухъес гьалаб хъалибарглис кIел ракагIятла дехIибайчиб гIяхIси селра хIебатур». Илизибад багьесли саби, архIяличи аркьухIели, кIел ракагIятла дехIибала дарни гIяхIси биъни. Цаибил ракагIятлизир сураби «аль-ФатихIя», «аль-Кафирун», кIиибил ракагIятлизир сура «аль-Ихляс» яра сура «ан-Нас», «аль-Фалакь» делчIнира.

ДехIибайс гIергъи аят «аль-Курси» ва сура «аль-Кьурайш» делчIнили адам мяхIкамируси сай лерилра вайдешуназивад. Илкьяйдали, дигесилизи халбируси саби хъа гьалав тIашизурли, 3 –йна сура «аль-ФатихIя» белчIни ва илис гIергъи иш дугIя:

«Аллагьумма – хIфазни ва – хIфаз ма магIи, ва саллимни, ва саллимм ма магIи, ва баллигъ ма магIи».

МягIна: «Я Аллагь ﷻ, мяхIкамварили, зарал хIебиахъубли бархьа наб ва набчил бархсилис гIяхIдеш, ва мурадличи даахъаба».

 

АрхIяличи аркьусини хъулив калунсилис бучIуси

«АставдигIу – Ллагьа динакум ва аманатакум ва хаватима агIмаликум».

МягIна: «Аллагьличи ﷻ аманат бирулира хIушала дин ва хIушази бихIяхъес батурси, ва хIушала биру-балтусила ахир».

 

АрхIяличи гьуниввалтухIели

Дигеси саби хъулиб калунтани сапарличи дурабулхъутас иш дугIя бучIни:

«Заввадака – Ллагьу ттакьва ва гъафара занбака ва яссара лякаль хайра хIайсума кунта».

МягIна: «Аллагьлизивад ﷻ урухкIудеш габ хIед Аллагьли ﷻ ва хIела бунагьуначивад чевверхаб, хIу чинав виадлира хIед гIяхIдеш кунксили биаб».

 

Гьунчив тIашизурхIели

Бамсри ахъес яра дуги беркIес гьунчив тIашизурхIели, иш дугIя бучIалли, ил мерличив левалли, адамлис селра вайси бетхIерар.

«АгIузу бикалимати – Ллягьи ттамати мин шарри ма халякь».

МягIна: «Аллагьла ﷻ бегIла ахъси даражала дугьбачил дугьаилзулра, сунени акIахъубтала вайдешлизивад ватахъес».

 

Адамти хIербируси мерличи ваибхIели

ГIяхIси саби шилизи яра шагьарлизи ваибхIели, Аллагьлизи ﷻ гIяхIдеш ва илабси вайдешлизибад мяхIкамдеш тиладибарни.

«Аллагьумма инни асъалюка хайри гьазигьил кьарьяти ва хайра агьлигьа ва хайра ма фигьа, ва нагIузу бика мин шарригьа ва шарри агьлигьа ва шарри ма фигьа».

МягIна: «Я Аллагь ﷻ, марлира, нуни тиладибирулра иш мерла гIяхIдеш ва ХIуни илизиб цалабяхъибсила гIяхIдеш, ХIези илабси вайдешлизивад ватахъни тиладибирулра».

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 д.) №6.


Суалти-жавабти

- ДехIибала дируси мерличир яра палтарличир кадикибти гъез лерли диалли, дехIибала халдирутив? - Адамла гъез мурул адамла диаб яра хьунул адамла диаб нясдешлизи (нажаслизи) халдирути ахIен. Ил багьандан, гъез лерси мерличир дарибти дехIибала дулъути ахIен. Амма илди мяхIрам ахIенси хьунул адамла...


Мура гьаларти хьуна чеблуми

Хьунуй мура гьалар халати жавабкардеш дихути сари ва иличир дахъал чеблуми лерти сари:   Хьунул хъали-цIализир муруйс тамай мутIигIли рирес чебиркур. Илис мурул вигахъес чебиркур ва иличил мурталра малхIямли рирес гIягIнибиркур, ил кьабулли калахъес риубси бирес илала чебла саби. Эгер илини...


Чумиздагла пайдаличила

Дурхъаси Кьуръайзиб чумиздагличила чуйнара гьанбушили саби. МухIяммад Идбагли ﷺ бурибсири илдани кьаркьа арадешлис бируси халаси пайдаличила. Сунесра илди дебали дигахъи, хаслира «гIажва» журала. Идбагли ﷺ бурни хIясибли, савли илди 7 чумиздаг деркунсилис я агъули, я сихIрули зарал...


Юсуф Идбаг

Иш дунъяла жагадеш Зулайхас цIябкабиуб, Хурегла тIягIям агу, я хIулбас гьанкI агара: Аррякьи ил туснакъла къапулигIи тIашризур, УркIилизиб дардличил хIулбазир бисаличил, Руржуси тIамаличил Юсуфлизи гъайрухъун: - Туснакълав сайра или вари хIед гьанмабикаб, Иш дунъяла туснакъра, цIябдешра наб...


Ванза нушала хъали саби

«Умудеш - Аллагьличи вирхнила байхъала саби», - дурхъаси хIядис Акьути бурхIназир шагьар батурли шилизи рашес дигахъулра, имцIаливан жагати хIебла бурхIназир. Бамсриахъили Уркарахъирад чаррирухIели гьунила дублар мер-мерличир лайкадакIили дицIибти гавлагуни чедиулри. Илди цара кIелра...