бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ХIябал дугIя

ХIябал дугIя

Аллагьла Расулли ﷺ буриб: «ХIябал дугIя лерти сари, сарира, гьайгьайрагу, жаваб агарли кахIевлути, илдазибад ца саби асубируси сапарличивсила балга-дугIя.

 

АрхIяличи аркьухIели

Идбагли ﷺ буриб: «Адамли сапарличи дураухъес гьалаб хъалибарглис кIел ракагIятла дехIибайчиб гIяхIси селра хIебатур». Илизибад багьесли саби, архIяличи аркьухIели, кIел ракагIятла дехIибала дарни гIяхIси биъни. Цаибил ракагIятлизир сураби «аль-ФатихIя», «аль-Кафирун», кIиибил ракагIятлизир сура «аль-Ихляс» яра сура «ан-Нас», «аль-Фалакь» делчIнира.

ДехIибайс гIергъи аят «аль-Курси» ва сура «аль-Кьурайш» делчIнили адам мяхIкамируси сай лерилра вайдешуназивад. Илкьяйдали, дигесилизи халбируси саби хъа гьалав тIашизурли, 3 –йна сура «аль-ФатихIя» белчIни ва илис гIергъи иш дугIя:

«Аллагьумма – хIфазни ва – хIфаз ма магIи, ва саллимни, ва саллимм ма магIи, ва баллигъ ма магIи».

МягIна: «Я Аллагь ﷻ, мяхIкамварили, зарал хIебиахъубли бархьа наб ва набчил бархсилис гIяхIдеш, ва мурадличи даахъаба».

 

АрхIяличи аркьусини хъулив калунсилис бучIуси

«АставдигIу – Ллагьа динакум ва аманатакум ва хаватима агIмаликум».

МягIна: «Аллагьличи ﷻ аманат бирулира хIушала дин ва хIушази бихIяхъес батурси, ва хIушала биру-балтусила ахир».

 

АрхIяличи гьуниввалтухIели

Дигеси саби хъулиб калунтани сапарличи дурабулхъутас иш дугIя бучIни:

«Заввадака – Ллагьу ттакьва ва гъафара занбака ва яссара лякаль хайра хIайсума кунта».

МягIна: «Аллагьлизивад ﷻ урухкIудеш габ хIед Аллагьли ﷻ ва хIела бунагьуначивад чевверхаб, хIу чинав виадлира хIед гIяхIдеш кунксили биаб».

 

Гьунчив тIашизурхIели

Бамсри ахъес яра дуги беркIес гьунчив тIашизурхIели, иш дугIя бучIалли, ил мерличив левалли, адамлис селра вайси бетхIерар.

«АгIузу бикалимати – Ллягьи ттамати мин шарри ма халякь».

МягIна: «Аллагьла ﷻ бегIла ахъси даражала дугьбачил дугьаилзулра, сунени акIахъубтала вайдешлизивад ватахъес».

 

Адамти хIербируси мерличи ваибхIели

ГIяхIси саби шилизи яра шагьарлизи ваибхIели, Аллагьлизи ﷻ гIяхIдеш ва илабси вайдешлизибад мяхIкамдеш тиладибарни.

«Аллагьумма инни асъалюка хайри гьазигьил кьарьяти ва хайра агьлигьа ва хайра ма фигьа, ва нагIузу бика мин шарригьа ва шарри агьлигьа ва шарри ма фигьа».

МягIна: «Я Аллагь ﷻ, марлира, нуни тиладибирулра иш мерла гIяхIдеш ва ХIуни илизиб цалабяхъибсила гIяхIдеш, ХIези илабси вайдешлизивад ватахъни тиладибирулра».

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Бакиличила

Ибн аль-Джаузила уршила урши Абуль Музафарли лукIули сай, Ибн Акильли сунечила буруси: «Гьачам, КягIбалис алав тIаваф барили гIергъи, нуни ванзаличиб жавгьар духрала баки чебаира. Иличиб хIунтIена гьимир лебри бриллигIянтличилси. Нуни ил ахъбуцира ва илала вегI варгес кьасбарира. Камси...


Имам Абу ХIамид аль – Гъазали

ЛукIути адамтала адабуни - Жагали лукIес - Кьалам гIяхIил пайдалабирес - Халаси пикри бяхIчииэс бархьли лукIнила правилобачи - Математикала хIисаб далес - Дархьти жавабти бекIдирес балес - Жагати палтар челгьес - Миск пайдалабирес - Тарих балес - ГIякIа (налогуни) дедлугниличила ва илди...


Редакциялизи суал

Асубирусив шаригIят хIясибли банклизив узес? Банклизив узес къадагъабарибси ахIен гIергъити шуртIри дузахъули диалли: Эгер банклизив узес чараагардеш лебли биалли, сенкIун чараагардеш лебли хIебиалли къадагъаласи мерличив узес къадагъабарибси саби. Ил чараагардеш дебали халаси хIяжатдеш...


Зуль-ХIижжа базла 10 бархIила дурхъадеш

Идбаг ﷺ сунела дурхъаси хIядислизив викIули сай: «Илди бурхIназив дубурцуси адам Аллагьли ﷻ вецIал секIайчивли дурхъавиру: сунела гIямрулизи баракат хьурабиру; мас-давла имцIабиру; хъалибарг балагьуназибад уцахъу; бунагьуни умудирар; гIяхIти баркьудлуми имцIа-дирар; бебкIала излуми...


Кьурбан-байрам

ГIид аль-АдхIа—бусурмантала бекIлибиубси байрам саби. Ил Зуль-ХIижжа базла 10-ибил бархIи, ГIярафала бархIилис гIергъиси бархIи бехIбирхьуси саби. ГIид аль-АдхIалис гIергъити хIябал бархIи (11, 12, 13) «ташрикьла» бурхIни сари.   ГIид аль-АдхIала бархIилис гьалабси бархIи...