бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Сарат ГIялиевас – 100 дус

Сарат ГIялиевас – 100 дус

Сарат ГIялиевас – 100 дус

Сарат ГIялиева акIубси сари Сергокъалала районна ХIурхъила шилизир 1924 ибил дуслизир. Ил советский манзилла поэтесса, прозаик, драматург, жамигIятла ва политикала хIяракатчи, лирикала назмуртала уста рирусири.

 

 

Илини ГI. Батирайличила «БишхIебишунси зубари» бикIуси жуз белкIунсири. С. ГIялиева даргала театрлизи спектакльлис хьулчили касибси «Гулжанат» поэмала авторра сари. Ил РСФСР –ла ва ДАССР-ла культурала рурибси хIянчизарри. С. ГIялиева Бузерила ХIунтIена Байрахъла орденничил, ХIурматла Лишанничил, илкьяйдали «ЧебяхIси ВатIа дергъла замана барибси асилси бузери багьандан» ва «Бузерила асилдеш багьандан» медальтачил шабагъатларарибси сари.

Чуйна чаррухъаслира

Ну хIела дубуртачи,

Саламлис някъ буцили,

Гьалабиуд, Дагъистан.

 

Чуйна карерхаслира

Ну хIела къадурбази,

Гьуни гьарзабарили,

Рашахъура, Дагъистан.

 

Чуйна къунзрухъаслира

ХIела капарайтачир,

Хашкелди, хIурив или,

Хъябруцбиркуд, Дагъистан.

 

Чуйна гъайрухъаслира

Ну хIела сангуртази,

КарцIли калунра или

УркIи ибхьид, Дагъистан.

 

Чина рикилихьалли,

Пикри хIечил барх кавлан,

Дила хIечи хIясратдеш

КахIедурхар, Дагъистан.

 

***

Ишдус хIябцIалиэсти

ХIеб дакIиб хIу агарти,

Гьар бархIи савлилизир

ХIу или ну рулхIути.

 

Ишдус хIябцIалиэсти

ХIеб дакIиб хIечи хIерти,

Гьар дугила гьанкIлизив

ХIу муэрли чейути.

 

Ишдус хIябцIалиэсти

ХIеб дакIиб хIу рикIути,

ХIябцIаллизив хIяйналра

ГIур чилра гьанхIейкибти.

 

Ишдус хIябцIалиэсти

ХIеб дакIиб хIу наб гьанти,

ХIела рухъна нешличил

Гьар даим гьануршути.

 

Ишдус хIябцIалиэсти

ХIеб дакIиб цайли цунти,

ДакIаллира чумдехIра –

ХIед марли ну калунти.

 

***

Чилра вирххIерар набчи

Дураслира дардани,

Авадан дунъялизир

Дирутив илди или.

 

Чилилра мархIедиру

ДелгIаслира шишимти,

Алавчар шалализир

Сейрутив илди или.

 

 Чилилра дила хIергъу

УркIила анцIдукьлуми,

ГIяхIдешла гIямрулизир

Дашару илди или.

 

Чилилра далхIедала

Чархлизир улукьути,

Эркинси яшавлизир

Сейрутив илди или.

 

Дарданира дирхIейри,

ХIу мякьлав виадлири,

Шишимтира кахIевли,

Гьар бархIи чейаслири.

 

***

БацIбиаб душма хъали

ИшбархIи дила юртван,

АнцIкьилира дардлира

Хъулразив варгвердесли.

 

Цунрухъаб душма гьалмагъ

Мурталра цунси нуван,

Чилилра хIебхьул или

Къапучи хIеррикIесли.

 

БацIбухъаб душма хъали

Уббатурси хъарахъван,

Хъарахъ-алав хьанцI бецIван,

Хъали-алав вашесли.

 

Цунрухъаб душма нешра

Дила унра рухънаван,

Гьар бархIила кьутIкьудеш

Чархлис агъу аэсли.

 

***

Селис багьес дигулрив

Дила гIямрула гьуни?

ХIед гьанбиркул тяхIярли

АхIенри ил къиянси.

 

Дараллира дяргIиб заб,

Баши ванал берхIира,

Биаллира цIяб дирихь,

ЛямцIбулхъи шалал бацра.

 

Ахъасра къиянси лаг,

Бири гьалаб авлахъра,

Биалра гьуни кьакьа,

ТIинтIбири капарайра.

 

Дахъдаалри дардани,

Бири илдас дарманра,

Гьар мурталра хъарихъес -

Дила дурхъал ВатIанра.

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


Республикализивра цаибси

Дила белкIла игитгъуна адамличила макьала белкIес цазаманализиб къияннира бирар, гьамадлира. Мурхьти багьудлумачилси гIялимличила белкIес, хаслира ил академик виалли, лайикьси тяхIярли бетхIерар или гьанбиркули бирар. ГIялимличил ца даражаличир ихтилатдикIес, гIилмулашал мурхьти илала багьудлумачи...


ГIяли ибн Абу ТIалибла мижит

Нушани гьалабра нушала белкIаназиб жIявхIелла мижитуначила бурибсири. Иш яргализиб гьанбушес дигулра ГIяли ибн Абу ТIалибла мижитличила. Илала сурат кабяхъили саби гьижрала 1271 ибил дуслизиб дураибси Афганиста 1000 афгани къурушлизиб. Илизиб нушани чебиулра халаси мижит, берхIила нуранани...


Се бируси?

– Адамли урхIла беткахъибси мицIираг баргили виалли се бируси?   – Эгер адамли шила яра шагьарла дураб урхIла мицIираг баргалли, илизиб ихтияр лебси саби ил сунечил барх арбукес, сунес батес ахIи, илала хужаим варгайчи мяхIкамбарес багьандан. Илкьяйдали илини къайгъибарес...


ХIижаб бихнила 10 сабаб

Чумал дус гьалаб нуни хIижабла мягIна гьаргбарира, ва ЧевяхIсила уркIецIиличибли гьанна разидешличил ил бихулра. Иш белкIлизиб нуни бусурман хьунул адамтани хIижаб бихнила сабабтачила бурис. Рирхулра ишди баянтани цархIилти рузбира илгъуна баркьуди дураберкIахъес уркIичеббиру.   Се саби...


ГIурра гаджетунала асарличила

Гьалавван наб ца тяниш къаршиикиб. «Нуни дила дурхIнази телефон батахъес вирули ахIенра. Мурталра илизив хахамвикIули сай. Кебасасли, вяв-чIярлизи ихъули сай, ва вяхIес булан валилзули сай. Балули ахIенра се барес хIяжатлил», – викIи ил.   Марлира, гIергъити дусмазиб...