бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Суалти-жавабти

Суалти-жавабти

ХIяжликьянас иблуми лерти дабри асудирутив?

Дабрилизибси ибалализибад зарал агарси саби. ХIяжлизирти тяхIяр-кьяйда дурадуркIухIели мурул адамтас дирбубти палтар сари асухIедирути.

 

 

 

ВегI зягIипли виалли, хIяжлизив вегIла мерличив къаркъуби лайдакIахъес адам вархьес асубирусив?

ВегIла гIузрула изала биалли, вегIла мерличив декIарси адам вакил варес вирар. Амма итини гьаланачи сунечирад лайдакIес чебла саби, сунечирад лайхIедакIили цархIилличирад лайдакIес хIейрар.

 

 

Маза чили белгьунсил балули хIебиалли, илала кабц хъулиб бузахъес, дехIибала дирес асубирусив?

Кабц бебкIибси мицIираглара дабагъбарили гIергъи (дубление) умубируси саби. Илра бузахънилизиб зарал лебси ахIен. Амма цурала, гажала кабц се бараллира умубируси ахIен.

 

 

Дарман дарес багьандан хIярамти секIал дархаэс асубирусив?

Илала хIекьлизив Имам Навави викIули сай: «Нажасличил дармандарни, ил нажаслизи лерил няс кадурхули диаллира хIярамси ахIен, чузи кепвирахъуси секIал дархаайчи». АсхIябтанира бурули саби: «Нажасли дармандарес асубирар, илдигъуна дармандарес умуси секIал баргес хIейралли. Нажасла дарма мер бурцуси умуси дарман баргалли, нажасли дармандарес асубируси ахIен». ХIядислизибра бурули саби: «Марлира Аллагьли ﷻ хIушаб, хIярамсилизиб дарман хIедариб». Ихизибадли багьес вирар, умуси секIай дармандарес виралли, нажасли дармандарес хIярамси биъни, умуси хIебиалли, нажасличил дармандарни асубируси саби». Нушала асхIябтани бурули саби: «Дарман дирусини мягIна балули виалли, илинира чIумали балалли нажасли ахIенсини сунела изала сагъхIебирни, ил барсбарес умуси селра агни, яра ил секIал иман чевси ца тухтурли бурили виалли, илхIелира сегъуналра хIярамси агара нажасличил дармандарнилизиб» («Аль-мажмугI» № 8/54).

 

 

Магьар дихьайчи вегIли гъайрарибси рурсиличил къаршивиркес асубирусив?

ВегIлис гъайрарибси рурсиличи къаршивиркес асубирар рурсила гIелабти мяхIрамти лебли биалли. Дудеш, хала дудеш, узи, неш, илдигъунти адамтазибадли чилра варх виалли, къаршивиркес асубирар, ил суннатсира саби. Нушала Идбаг ﷺ ГIяишат (р.гI.) гъайрарили лералли, иличи бархIилис чуйнара ваши, амма мурталра варх Абу Бакр вири. Амма сеналра гъайрарибси рурсиличил варх цунухъес асубируси ахIен.

Цунбухъунти мурул адамла ва хьунул адамла ургаб хIябэсил шайтIан бирар. Гъайрарибси рурсира, иличи гъамвиэсра хIялалси ахIен магьар дихьайчи.

 

 

 

Гьаргси бекIличил Кьуръайчи лехIирхъес асубирару?

Кьуръан бучIусини, яра иличи лехIирхъусини гIяврат кIапIбарни чебла ахIен, амма сеналра бусурман хьунул адамли бекI кIапIбарни гIяхIси саби. “Навадирул усул” бикIуси жузлизиб, Тирмизи, ХIяким, Абу ГIябдуллагьли бурули саби: “Кьуръан бучIусилисра, иличи лехIирхъусилисра дурхъалb бирар дазайчил, пачачи аркьухIеливан жагати партарчилра, жагати тIеманачилра виъни”.

 

 

Мискинвиубли чебла чарбарес хIейалли се бируси?

«Асналь матIалиб» бикIуси жузлизив, машгьурси гIялим, Закария Ансарини лукIули сай: «Сунела мискиндеш кадизахъурси адамли чебла гес гIягIнили виалли, илис гIелавад вашес, илизибад чебла тIалаббирес, иличи гужбирес хIярамси саби, сенахIенну, чебла чарбарес ахъри бакIайчи Аллагьли ﷻ илис замана кабизахъурли саби. Аллагь ﷻ Кьуръайзив викIули сай (мягIна): «Чебла чарбарес чебси къиян-жапализи викалли, илала тяхIяр къулайбиайчи замана бедая» (сура «Аль-Бакьара», 280 аят). («Асналь матIалиб», № 2/186)». Идбагли ﷺ хIядислизиб бурули сай: «Мискин адамли чеблала замана гIелайзи арбухалли, Аллагьли ﷻ сунези, лерил мераначи биуси, Жагьаннабла вайси тIем хIебалахъу». Ил багьандан дебали дурхъаси гIямал саби, сай къиян-жапализи викили, чебла чарбатес ахъри агарси адамлис, чебла Аллагь ﷻ багьандан хIялалбатни, яра илис сунела ахъри бакIайчи замана бедни.

 

 

 

ТIавафла замана КягIбаличи гъамвиалли, тIаваф белхъан бикIулигу, ил бархьсив?

ТIаваф бирухIели КягIбаличи гъамвиъни гIяхIси ахIен, тIавафла шартI саб КIягIбала дурабад барни. КягIбала ца гIямзиличибси лацла дубличи (шазарван) гъамвикалли, тIавафла ит мява (круг) белхъан, цагьатIи мява имцIабарес хIяжатбиркур.

ТIафавла замана дила хIевала дулгъа ахъбиубли някъ гьаббакIиб. Дила тIаваф бетаурси ахIен бикIули саби. Ил бархьсив?

ТIавафла шартI саб гIяврат кIапли биъни, хьунул адамла гIяврат дяхIра, някъбира (бекI някъби) калайчи лебил кьаркьала саби. Ил гьаргбиаллира тIавафла мява белхъан. Ца мява имцIабарес хIяжатбиркур.

 

 

 

ТIавафлизир дазала хIедехъи дуули ахIенгу, севан бируси тIаваф?

ТIавафлизир дазала дихIес нушала мазгьаб хIясибли дебали къиянси саби, ил багьандан нуша ХIянафи мазгьабличи шурдухъес дирутира. Ил барес нушани ХIянафи мазгьаблизир даза шуртIрира, илди делхъути секIалра дагьес хIяжатбиркур. ХIянафи мазгьаблизирра дазала нушала мазгьаблизирад илцад декIардулхъули ахIен. Нушала мазгьаблизир бекIличи масхIу дирухIели ца гъез шинкIабараллира биур, лебил суркбарес суннатли бирар. ХIянафи мазгьаблизиб биалли хъат някъла кьадар шинкIабарес чеби саби.

Дазалара дяхъилизирад имцIали хIи дурадухъалли делхъан, амма хьунул адамличи гъамвиалли хIеделхъан.

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Жагьти бургъанти

Аллагьла Расулли ﷺ бегI гьалаб Маккала халкь ислам динничи жибарибхIели ва къанчанас суждабирахъес къадагъабарибхIели, илис илала гъамтира бархли душманти бетаур. Илдани илис ва илала асхIябтас къияндешуни алкIахъес бехIбихьиб.   Идбагдешла 13 – эсил дуслизиб сунела асхIябтачил варх ил...


Дурхъаси Лайлатуль Кьадрила дуги

Бусурмантала умматлис Лайлатуль Кьадрила дуги хасси тяхIярла шабагъат саби, чусра УркIецIила ВегI Аллагьли ﷻ пешкешбарибси. Кьуръайзиб бурули саби: «Лайлатуль Кьадрила дуги азир базличиб дурхъаси саби» или. Илала мягIна – 1000 баз, чузибра Лайлатуль кьадрила дуги агарти. Ил дуги...


Капусталичилси салат

ГIягIнидиркур: Капуста – 400 гр; Хияр – 2; помидор черри – 5; гIяргIяла диъ – 200 гр; шиниша хъарала тIакьа – 1; зе, исиут, кьар, майонез – бизидеш хIясибли. Балкьарахъни: Капуста бурсая ва зе какьурли кIантIибиахъес някъбани гъяжбарая. Гьалахили белхьи,...


Янилизир пайдалати

Янилизир нуша бусягIят думсулра, гьанкI хIебиусин билзулра ва жявли зягIипдиркулра. Иличил барх иммунитет гIяшбиъниличибли цIакьагардирулра. Илгъуна аги витаминти хIедиъниличиблира бируси саби. ХIушаб гьаладирхьулра янилизир имцIали пайдалати цIедеш ва овощуни.   Апельсин – пергер...


Урги-дергализивад иртан

Умурия гIяскуртани алавбуцибхIели, душмантала ургъан лацла хъарличи ацIили Аллагьал Расулла ﷺ шайчи децIагести гъайли угьули, вявкайкIулри. Иличиб децIагеси се лебси бусурмантас? Гьарил бусурман ургъаннис дигулри кавшес илгъуна увяхIси адам. Амма ил кавшес къияннири, сенкIун ил ахъси ва гьамадли...