бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Пагьмуртала урунж

Пагьмуртала урунж

Пагьмуртала урунж

ГIяйшат НухIкьадиева акIубси сари Хайдакьла районна Санчила шилизир 1941 ибил дуслизир. 1946 ибил дусличирад 1956 ибил дусличи бикайчи ил дурхIнала Юртлизир калун.

РиштIахIейчирад назмурти цаладирхъес рехIрихьиб. Дурадухъунти назмурти 1976 ибил дусличирад дехIдихьили «Макьамти», «Сагати урунжуни», «Хайдакьла урунжуни» сборникунази кадерхахъур. Россияла писательтала Союза член сари. Илала сари-регIти чумал жузра дурадухъун. Поэзия дигантас илала сагати назмурти гьаладирхьулра.

АхIерси ВатIан

УркIилис гIязизси, ахIерси ВатIан,
Дигахъис хIезирти секIал лерилра:
Ругерта биркьуси биштIаси хIеркIра
Майдайчиб лямцIбикIул цIуб арцла шахра.
АхIерти сар хIела вацIа-кьадара,
Гьунчир гердикIути гъягъяра гъумра,
КьацI буцIул карира, цIалиуб шангра,
Закличи ахъбирул верала цIухIра.
МяштIли хIерли рирус анхълар кIарачи,
ЦIиркIси цIуэрили уфдирухIели,
Ризкьила кьукьрани бахунси авлахъ
МицIирдеш кайсули гьигьбикIухIели.
Дигулра хIезирти гIямру рурхъули,
Узидешла авид гьарзабикIули,
Дилаван уркIилаб хIечи гьарилла
Даимти карцIила лами ухули. 

Дила поэтунас

АхIерти поэтуни,
ЛукIулра хIушачила,
Секьяйда лайикьтирал
БегIла гIяхI савгъатличи.
ЛукIулра, заклизирти
Урмиван ухухIели,
БиштIал урунжван зайли
ГIяламлис дучIухIели. 
Поэзияла гъайли
Пикри, хIер иргъахъути,
Гьарил гьигь ва баркьуди
ТабигIятлайчил цугти.
ХIушала поэзия
Ваванабяхъиб анхъгъуна,
Гьарил назму, гьарил дев
УркIилизи бурцулра.
Ардашули сар гIямру,
Амма ну хIушачилра,
ДучIанти-лукIантани
ЖагьхIеливан рихIулра.
АхIерти поэтуни!
ЛукIена хIедумсули,
Поэзияли дихIу
ГIямру варакьдирули.
Дигахъис гIяхIбаркь барес
ГIяхIбаркь гIяхIяйс кьацI-шинван
Дигахъис гьалабурцес,
Ил наб барибталара
РирхIерирус хъумартес.
Язихъбилзан гьаргалаб
Гушси хя чебаасра,
Дергахъес гьаладирхьис
Ризкьи лагьнас-чякнасра.
Чеваасли чулахъси,
Цугикалли вамсурси,
ХIерирасли гIеввуцес
Ургис кумекбареси.
Наб хIебикиб биалра
КIапIрикес нешла дукла,
Я цIацIали хъяб буцес
Дила игул дудешла.
ГIяхIси гъай, пергер гIякьлу
Лугути камхIебиуб,
Школа ва ДурхIнала Юрт
Дагьри, бяркъ лугандиуб.
Илаб сабри багьурси
Нуни гIяхIбаркьла мягIна,
ХIялагарси, «вамсурси»
Вала дила хIерана.
Илгъуна чеваили,
ГIелуммайзаб я чилра,
МалхIямдеш-уркIецIила
Сабну нушала динра.

ЧевяхIсила У

БерхIила нур кьяйда ламбикIар набзиб
Лебилра алавла ванабирули,
Ил У саби дунъя акIахъубсила
ЧIянкли цацун левси Илала ВегIла.
Ил У уркIилабли хIерра рирулра,
Дила гьунчибси ил шаласи нур саб.
Иличил гьигьрикIус, дукаркIус, рисус,
РухI разидирахъутира илиницун сар.
Баркалла, наб гIякьлу, дагьри гибсилис,
ГIямрула мягIни-хIял мурхьли далахъес,
ХIяжатхIели халкьлис кумекбирахъес,
ЦIакьагар гIевурцес, мяхIкамвирахъес.
Ил ЧевяхIсила У михъирла дайлаб
Бихниличи нуни пахрубирулра,
Илини черарку лерил вайтира,
ШутI-къяна… сунечи гьар вирхусила.

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 д.) №6.


ХIял-тIабигIятли сай жагаируси

Гьалабван гIямрулизибадси ца ишгъуна анцIбукь хIясиббарира. Ца кинолизибадси бутIа чебиахъулри. Хьунул адамли беркала бируси мерличирти лерил секIал зянкъдикIахъулри, тIалхIяна дялчулри ва ахъли чIяррикIули, сунела белкIунси макьала чарбарахъес гъайрикIулри. Ил паргъатрарес бирули ахIенри илаб...


Сегъунти дирара бунагьуни

Бунагьуни агарти идбагуницун саби бирути, адамти биалли бунагькарти саби. Адамла гIямрулизир дигу-хIейгули кадиркути дахъал бунагьуни дирули сари, амма Аллагьла ﷻ уркIецIиличи дирхули, илдала черкад тавбара дарили илдачи гIур чархIедулхъес кьасбарес чебиркур.   ХIулбала бунагьуни УрхIла...


Мура гьаларти хьуна чеблуми

Хьунуй мура гьалар халати жавабкардеш дихути сари ва иличир дахъал чеблуми лерти сари:   Хьунул хъали-цIализир муруйс тамай мутIигIли рирес чебиркур. Илис мурул вигахъес чебиркур ва иличил мурталра малхIямли рирес гIягIнибиркур, ил кьабулли калахъес риубси бирес илала чебла саби. Эгер илини...


Салат

ГIягIнидиркур: Шампиньон шайтIа кьапIни – 400 гр; гIяргIяла диъ – 300 гр; хияр – 4; гидгари – 4; гIявадеш, зе, исиут, кьар, майонез – бизидеш хIясибли.   Балкьарахъни: ШайтIа кьапIни умударили, авал-шел бутIаличи кьисдарили, духъутIдиайчи дерцIая. Делхьи...


Динна гIилмула кьани гьаргбарибси

Дагъистайзибси ислам динна тарих дебали давлачебси саби. Нушала динна гIялимти гьар-чинабалра машгьурти ва хIурматла адамти саби. Илдани сабри халкьлис бегIлара къиняси замана пачалихъли бархьбатурхIелира уркIбази берцудила иман минабируси. Лавашала районна Кьакьамахьила шира ил шайчиб дебали...