бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Пагьмуртала урунж

Пагьмуртала урунж

Пагьмуртала урунж

ГIяйшат НухIкьадиева акIубси сари Хайдакьла районна Санчила шилизир 1941 ибил дуслизир. 1946 ибил дусличирад 1956 ибил дусличи бикайчи ил дурхIнала Юртлизир калун.

РиштIахIейчирад назмурти цаладирхъес рехIрихьиб. Дурадухъунти назмурти 1976 ибил дусличирад дехIдихьили «Макьамти», «Сагати урунжуни», «Хайдакьла урунжуни» сборникунази кадерхахъур. Россияла писательтала Союза член сари. Илала сари-регIти чумал жузра дурадухъун. Поэзия дигантас илала сагати назмурти гьаладирхьулра.

АхIерси ВатIан

УркIилис гIязизси, ахIерси ВатIан,
Дигахъис хIезирти секIал лерилра:
Ругерта биркьуси биштIаси хIеркIра
Майдайчиб лямцIбикIул цIуб арцла шахра.
АхIерти сар хIела вацIа-кьадара,
Гьунчир гердикIути гъягъяра гъумра,
КьацI буцIул карира, цIалиуб шангра,
Закличи ахъбирул верала цIухIра.
МяштIли хIерли рирус анхълар кIарачи,
ЦIиркIси цIуэрили уфдирухIели,
Ризкьила кьукьрани бахунси авлахъ
МицIирдеш кайсули гьигьбикIухIели.
Дигулра хIезирти гIямру рурхъули,
Узидешла авид гьарзабикIули,
Дилаван уркIилаб хIечи гьарилла
Даимти карцIила лами ухули. 

Дила поэтунас

АхIерти поэтуни,
ЛукIулра хIушачила,
Секьяйда лайикьтирал
БегIла гIяхI савгъатличи.
ЛукIулра, заклизирти
Урмиван ухухIели,
БиштIал урунжван зайли
ГIяламлис дучIухIели. 
Поэзияла гъайли
Пикри, хIер иргъахъути,
Гьарил гьигь ва баркьуди
ТабигIятлайчил цугти.
ХIушала поэзия
Ваванабяхъиб анхъгъуна,
Гьарил назму, гьарил дев
УркIилизи бурцулра.
Ардашули сар гIямру,
Амма ну хIушачилра,
ДучIанти-лукIантани
ЖагьхIеливан рихIулра.
АхIерти поэтуни!
ЛукIена хIедумсули,
Поэзияли дихIу
ГIямру варакьдирули.
Дигахъис гIяхIбаркь барес
ГIяхIбаркь гIяхIяйс кьацI-шинван
Дигахъис гьалабурцес,
Ил наб барибталара
РирхIерирус хъумартес.
Язихъбилзан гьаргалаб
Гушси хя чебаасра,
Дергахъес гьаладирхьис
Ризкьи лагьнас-чякнасра.
Чеваасли чулахъси,
Цугикалли вамсурси,
ХIерирасли гIеввуцес
Ургис кумекбареси.
Наб хIебикиб биалра
КIапIрикес нешла дукла,
Я цIацIали хъяб буцес
Дила игул дудешла.
ГIяхIси гъай, пергер гIякьлу
Лугути камхIебиуб,
Школа ва ДурхIнала Юрт
Дагьри, бяркъ лугандиуб.
Илаб сабри багьурси
Нуни гIяхIбаркьла мягIна,
ХIялагарси, «вамсурси»
Вала дила хIерана.
Илгъуна чеваили,
ГIелуммайзаб я чилра,
МалхIямдеш-уркIецIила
Сабну нушала динра.

ЧевяхIсила У

БерхIила нур кьяйда ламбикIар набзиб
Лебилра алавла ванабирули,
Ил У саби дунъя акIахъубсила
ЧIянкли цацун левси Илала ВегIла.
Ил У уркIилабли хIерра рирулра,
Дила гьунчибси ил шаласи нур саб.
Иличил гьигьрикIус, дукаркIус, рисус,
РухI разидирахъутира илиницун сар.
Баркалла, наб гIякьлу, дагьри гибсилис,
ГIямрула мягIни-хIял мурхьли далахъес,
ХIяжатхIели халкьлис кумекбирахъес,
ЦIакьагар гIевурцес, мяхIкамвирахъес.
Ил ЧевяхIсила У михъирла дайлаб
Бихниличи нуни пахрубирулра,
Илини черарку лерил вайтира,
ШутI-къяна… сунечи гьар вирхусила.

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

ГIергъиси манзил декIарбиркниличил дархдасунти дахъал суалти хьардиули сари. Илди баяндарес багьандан иш белкI гьалабирхьулра. ДекIарвикни – хьунуйчилти бархбасуни къябаъни саби дугьбачил, белкIличил ва мез хIедалусилис лишантачил. Ислам динни хъайчикабиъни цахIнаб хIербирнила вягIда кьяйдали...


Бархьдеш

ГIярабиялизиб кIел гечликьяна сафарличи дурабухъири. Илди башули бамсурхIели, тIашбизурли бамсриахъес кьасбариб. Илдазивад цала шел бехIцIари лерри, кIиибилла биалли хIябал. Илди букес или кабиибхIели, ца шалгIевулхъуси гьункья къаршиикиб. Илдани илра живариб чучил варх кьацIли укахъес. Илдани...


Имам Абу ХIамид аль – Гъазали

ЛукIути адамтала адабуни - Жагали лукIес - Кьалам гIяхIил пайдалабирес - Халаси пикри бяхIчииэс бархьли лукIнила правилобачи - Математикала хIисаб далес - Дархьти жавабти бекIдирес балес - Жагати палтар челгьес - Миск пайдалабирес - Тарих балес - ГIякIа (налогуни) дедлугниличила ва илди...


Юсуф Идбаг

- Ишавад архIякьядра наб дигул хIебарили, Ну рикIуси хIейкIадли къиян-жапа дахъдирис. Ил замана Зулайха унза гIекIес дуцIрухъун, Илис дигул хIебарес, Юсуф хъярхъли гьавухъун, ГIеларадли хъямрики, буциб хIева, гъярбердиб, Илизивад верцили, Юсуф хIилхIи дуравхъун. Зулайхара аррякьи, ГIязизлизи...


ХIяжла дурхъадеш

Динна 5 рукнулизибад хIяж дурхъабарибси саби. Мисаллис, шагьадат, дехIибала, дуббацари - кьаркьа бируси рукну саби, закат - мас-хазнали бируси рукну саби. ХIяжлизиб биалли, Аллагьли ﷻ кIел журала гIибадат цаладяхъили сай, кьаркьа биркIантани ва масличил, ил багьанданра дурхъасилизи бейгIунси саби....