бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Пагьмуртала урунж

Пагьмуртала урунж

Пагьмуртала урунж

ГIяйшат НухIкьадиева акIубси сари Хайдакьла районна Санчила шилизир 1941 ибил дуслизир. 1946 ибил дусличирад 1956 ибил дусличи бикайчи ил дурхIнала Юртлизир калун.

РиштIахIейчирад назмурти цаладирхъес рехIрихьиб. Дурадухъунти назмурти 1976 ибил дусличирад дехIдихьили «Макьамти», «Сагати урунжуни», «Хайдакьла урунжуни» сборникунази кадерхахъур. Россияла писательтала Союза член сари. Илала сари-регIти чумал жузра дурадухъун. Поэзия дигантас илала сагати назмурти гьаладирхьулра.

АхIерси ВатIан

УркIилис гIязизси, ахIерси ВатIан,
Дигахъис хIезирти секIал лерилра:
Ругерта биркьуси биштIаси хIеркIра
Майдайчиб лямцIбикIул цIуб арцла шахра.
АхIерти сар хIела вацIа-кьадара,
Гьунчир гердикIути гъягъяра гъумра,
КьацI буцIул карира, цIалиуб шангра,
Закличи ахъбирул верала цIухIра.
МяштIли хIерли рирус анхълар кIарачи,
ЦIиркIси цIуэрили уфдирухIели,
Ризкьила кьукьрани бахунси авлахъ
МицIирдеш кайсули гьигьбикIухIели.
Дигулра хIезирти гIямру рурхъули,
Узидешла авид гьарзабикIули,
Дилаван уркIилаб хIечи гьарилла
Даимти карцIила лами ухули. 

Дила поэтунас

АхIерти поэтуни,
ЛукIулра хIушачила,
Секьяйда лайикьтирал
БегIла гIяхI савгъатличи.
ЛукIулра, заклизирти
Урмиван ухухIели,
БиштIал урунжван зайли
ГIяламлис дучIухIели. 
Поэзияла гъайли
Пикри, хIер иргъахъути,
Гьарил гьигь ва баркьуди
ТабигIятлайчил цугти.
ХIушала поэзия
Ваванабяхъиб анхъгъуна,
Гьарил назму, гьарил дев
УркIилизи бурцулра.
Ардашули сар гIямру,
Амма ну хIушачилра,
ДучIанти-лукIантани
ЖагьхIеливан рихIулра.
АхIерти поэтуни!
ЛукIена хIедумсули,
Поэзияли дихIу
ГIямру варакьдирули.
Дигахъис гIяхIбаркь барес
ГIяхIбаркь гIяхIяйс кьацI-шинван
Дигахъис гьалабурцес,
Ил наб барибталара
РирхIерирус хъумартес.
Язихъбилзан гьаргалаб
Гушси хя чебаасра,
Дергахъес гьаладирхьис
Ризкьи лагьнас-чякнасра.
Чеваасли чулахъси,
Цугикалли вамсурси,
ХIерирасли гIеввуцес
Ургис кумекбареси.
Наб хIебикиб биалра
КIапIрикес нешла дукла,
Я цIацIали хъяб буцес
Дила игул дудешла.
ГIяхIси гъай, пергер гIякьлу
Лугути камхIебиуб,
Школа ва ДурхIнала Юрт
Дагьри, бяркъ лугандиуб.
Илаб сабри багьурси
Нуни гIяхIбаркьла мягIна,
ХIялагарси, «вамсурси»
Вала дила хIерана.
Илгъуна чеваили,
ГIелуммайзаб я чилра,
МалхIямдеш-уркIецIила
Сабну нушала динра.

ЧевяхIсила У

БерхIила нур кьяйда ламбикIар набзиб
Лебилра алавла ванабирули,
Ил У саби дунъя акIахъубсила
ЧIянкли цацун левси Илала ВегIла.
Ил У уркIилабли хIерра рирулра,
Дила гьунчибси ил шаласи нур саб.
Иличил гьигьрикIус, дукаркIус, рисус,
РухI разидирахъутира илиницун сар.
Баркалла, наб гIякьлу, дагьри гибсилис,
ГIямрула мягIни-хIял мурхьли далахъес,
ХIяжатхIели халкьлис кумекбирахъес,
ЦIакьагар гIевурцес, мяхIкамвирахъес.
Ил ЧевяхIсила У михъирла дайлаб
Бихниличи нуни пахрубирулра,
Илини черарку лерил вайтира,
ШутI-къяна… сунечи гьар вирхусила.

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


БекIлибиубси ва мягIничебси масъала

Нушала улкали гIергъити дусмазир хъалибарг мяхIкамбарес ва гIеббуцес багьандан дурадуркIути сагадешуни дебали дигести сари. Бахъал дурхIначилти халибаргунас дедлугути арц, пособиеби, нешдешла капитал ва цархIилтира кункдешуни лер.   ГIергъиси манзил нушала улкализир 31 хIукму кьабулдарили сари...


УркIи изутира леб

КIел жумягIцадхIи, улкала цацадехIти регионтазирван, нушала республикализирра цIабикьалала (топливо) багьнала шайчир гIяхIцад дарсдешуни кадикиб. Илди хаслира къячдикун шагьуртазиб хIербирути адамтачи.   Буралли, цIабикьалала багьни дусла бехIбихьудличирадал гIяхIцадла ахъдиублири. Амма...


Имам аль-Байгьакьи

Абубакр ГIяхIмад ибну аль-ХIусейн ибну ГIяли ибну ГIябдуллагь ибну Муса аль-Хусравжирди аль-Хурасани, аль-Байгьакьи кьяйда валуси, акIубсири гьижрала 384 ибил дусла шягIбан базлизив, аль-Байгьакь мерла Хусравжирди шилизив. Аль-Байгьакь Нисабур (Нишапур) шагьарличибад гьарахъли ахIи мерлабиубсири,...


ХIижаб бихнила 10 сабаб

Чумал дус гьалаб нуни хIижабла мягIна гьаргбарира, ва ЧевяхIсила уркIецIиличибли гьанна разидешличил ил бихулра. Иш белкIлизиб нуни бусурман хьунул адамтани хIижаб бихнила сабабтачила бурис. Рирхулра ишди баянтани цархIилти рузбира илгъуна баркьуди дураберкIахъес уркIичеббиру.   Се саби...


Республикализивра цаибси

Дила белкIла игитгъуна адамличила макьала белкIес цазаманализиб къияннира бирар, гьамадлира. Мурхьти багьудлумачилси гIялимличила белкIес, хаслира ил академик виалли, лайикьси тяхIярли бетхIерар или гьанбиркули бирар. ГIялимличил ца даражаличир ихтилатдикIес, гIилмулашал мурхьти илала багьудлумачи...