Фоҷеа дар Кўлоб

Фоҷеа дар Кўлоб

Навраси 17-сола дар Кӯлоб ба далели қатли ҳамсолаш дастгир шудааст. Ҳодиса рӯзи 31-уми март дар мактаби №5-и шаҳр рух дода, гумонбар ҳамсинфашро дар синфхона бо корд мезанад.

 

Ҷароҳатбардошта як рӯз пас дар беморхона мефавтад. Нисбати навраси гумонбар барои одамкушӣ (моддаи 104) ва барои авбошӣ (моддаи 237)- и Кодекси ҷиноятӣ парвандаи ҷиноятӣ боз шудааст. Барои моддаи одамкушӣ аз 15 то 20 сол ва авбошӣ то 2 сол зиндон пешбинӣ шудааст. Солҳои охир ҷанҷолу занозанӣ байни наврасону ҷавонон, ки аз корду дигар силоҳи сард истифода мебаранд, боиси кушта ва захмӣ шудани чандин хонандаи мактаб гардидааст. Моҳи январ ба ин монанд ноболиғе барои қатли ҳамсолаш дар ноҳияи Рӯдакӣ 11 соли зиндон ҳукм гирифта буд.

Ба таври фоҷеабор ба қатл расонидани Маҳмудҷони ноболиғ дар мактабе воқеъ дар шаҳри Кӯлоб аз ҷониби ҳамсабақаш аз бемасъулиятии падарону модарон ва буҳрони сангини таълиму тарбия дар системаи маориф шаҳодат медиҳад. Вазорати маориф ва илмро зарур аст, ки дар ин замина стратегия ва барномаҳои мушаххасеро дар самти назорати раванди таълиму тарбия ба роҳ монад, ки насли нави мамлакат дар асоси иззату эҳтиром ва дар руҳияи инсондӯстиву ватандӯстӣ ба воя расанд.

Ин ҳодисаҳо, ангезаҳои онҳо, зуҳури онҳо, равоншинохтии онҳо ва сабабҳои аслии сар задани онҳо бояд аз ҷониби ҷомеашиносон, равоншиносон, инсоншиносон, журналистон таҳқиқ шаванд, то кӯдакону наврасони дигар низ дар тамоми муассисаҳои таълимӣ дар амон бошанд. Чунин фоҷеаи ба амал омада дар ҷаҳон хеле кам аст. Дар асоси хабару гузоришҳои ҷаҳонӣ кам ҳолатҳое ҳастанд, ки дар мактаб чунин куштор сурат гирад. Дар шароити феълӣ хуб мешавад, ки ҳуқуқдонҳо, мутахассисон ва равоншиносон ба мактаб ҷалб карда шаванду бо истифода аз технологияҳои пешрафтаи иттилоотӣ ва таъсиргузор дарсҳои амалии ахлоқӣ ва инсониро ҷиддитару таъсиргузортар ҳафтае ё моҳе як бор доир намоянд. Ва равоншиносону ҳуқуқшиносон ба кӯдакони ноогоҳу беибрат бифаҳмонанд, ки одамкушӣ ҷинояти вазнин аст, одамкушӣ ҷурми абадӣ аст, одамкушӣ хонавайронӣ аст, кордзанӣ натиҷааш зиндон аст, одамкушӣ гуноҳи бузурги нобахшиданӣ аст. Ва ҳам аз нигоҳи дунё ва дин кӯдакону наврасони бедониш аз содир намудани ҷиноят битарсанд... Аз ҷониби дигар, Вазорати маориф ва илм вазифадор аст, ки усулҳои пешрафтаи таълим ва тарбияи кишварҳои пешрафтаро дар Тоҷикистон дар амал ҷорӣ намояд. Масалан, дар давлати Ҷопон кӯдакон ва муҳассилини мактабҳо худ вазифадор шудаанд, ки синфхона, роҳравҳо, дастшӯйхонаҳоро бонавбат пок созанд. Дар муассисаҳои таҳсилоти миёна ва умумии Ҷопон, Қатар, Иморот, Сингапур, Куриё ва ғайра кӯдакон чунин ба контрол гирифта шудаанд, ки вақти холигӣ тамоман намеёбанд, яъне вақтҳо самаранок истифода мегарданд ва кӯдакон аз назорат фориғ намемонанд. Ҳарчанд маълумот дар ин замина беҳад зиёд аст, ҳаминро бояд гуфт, ки аз ин пас ҷаҳон пурташвиштар мешавад ва дар контроли системаи иттилоотӣ бояд назорат қатъӣ гардад, падар ва модари тоҷик, омӯзгорони бемасъулият дар назди шаъну шарафи худ дар роҳи хидмати шоиста дар Тоҷикистон бетараф ва бемасъулият набошанд. Зеро агар табиб бо ташхиси ғалаташ як беморро нобуд кунад, омӯзгор бо таълиму тарбияи ғалат ва бемаъниву бенатиҷааш як наслро метавонад табоҳ ва нобуд кунад!

 

Фатҳиддини Замон, журналист

2026-08-01 (Сафари соли 1448) №8.


Тарбуз давои фарбеҳӣ

Табибон тарбузро беҳтарин ғизои парҳезӣ барои онҳое донистаанд, ки аз фарбеҳӣ азоб мекашанд. Онҳо мегӯянд, ки гирифторони фарбеҳӣ ба осонӣ метавонанд бо истеъмоли тарбуз вазнашонро кам кунанд.   Тарбуз дар таркиби худ 90-95 фоиз об дорад ва он шифобахш аст. Зеро оби тарбуз дистиллатсияшуда...


Саволу ҷавоб

Агар ягон хешованд аз дунё гузарад, барои мотами ў то як сол куртаи кабуд пўшидан чӣ ҳукм дорад? Ин амал дуруст нест, фақат барои зане, ки шавҳараш аз олам гузаштааст, муддати 4 моҳу 10 рўз мотам гирифтан ҳатмӣ аст, яъне аз пўшидани либосҳои сурху абрешимӣ ва истеъмоли хушбўӣ худдорӣ мекунад. Агар...


Дар Шаҳристон комплекси сайёҳӣ бунёд мешавад

Президенти кишвар Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Шаҳристон бо лоиҳаи сармоягузорӣ барои бунёди комплекси сайёҳии Шаҳристон – эко резорт шинос шуд.   Ин иншооти сайёҳӣ аз чор марҳилаи сохтмонӣ иборат аст ва то ҷашни 40-солагии Истиқлоли давлатӣ дар мавзеи Хуррамдараи ноҳияи Шаҳристон бунёд...


10 сабаби фарбеҳӣ

Фарбеҳӣ дар ҷаҳони муосир ба як масъалаи ҷиддӣ табдил ёфтааст. Пӯшида нест, ки фарбеҳӣ натанҳо ба симои зоҳирии инсон таъсири манфӣ мерасонад, балки ба саломатӣ низ зиён дошта, боиси пайдоиши як қатор бемориҳо мегардад. 10 сабаби гирифторӣ ба фарбеҳиро пешкаши шумо мегадонем.   1. Сустшавии...


Дин ва арзишҳои милли

Худованд дар Қуръон сураи Ҳуҷурот ояти 13 ба одамон чунин хитоб кардааст: «Эй мардумон, ба дурустӣ ки шуморо аз як марду як зан офаридем ва шуморо ҷамоатҳо ва қабила сохтем, то ин, ки якдигарро шиносед». Ин ояти карима аз мардум даъват ба амал овардааст, ки одамон якдигарро шиносанду...