Фоҷеа дар Кўлоб

Фоҷеа дар Кўлоб

Навраси 17-сола дар Кӯлоб ба далели қатли ҳамсолаш дастгир шудааст. Ҳодиса рӯзи 31-уми март дар мактаби №5-и шаҳр рух дода, гумонбар ҳамсинфашро дар синфхона бо корд мезанад.

 

Ҷароҳатбардошта як рӯз пас дар беморхона мефавтад. Нисбати навраси гумонбар барои одамкушӣ (моддаи 104) ва барои авбошӣ (моддаи 237)- и Кодекси ҷиноятӣ парвандаи ҷиноятӣ боз шудааст. Барои моддаи одамкушӣ аз 15 то 20 сол ва авбошӣ то 2 сол зиндон пешбинӣ шудааст. Солҳои охир ҷанҷолу занозанӣ байни наврасону ҷавонон, ки аз корду дигар силоҳи сард истифода мебаранд, боиси кушта ва захмӣ шудани чандин хонандаи мактаб гардидааст. Моҳи январ ба ин монанд ноболиғе барои қатли ҳамсолаш дар ноҳияи Рӯдакӣ 11 соли зиндон ҳукм гирифта буд.

Ба таври фоҷеабор ба қатл расонидани Маҳмудҷони ноболиғ дар мактабе воқеъ дар шаҳри Кӯлоб аз ҷониби ҳамсабақаш аз бемасъулиятии падарону модарон ва буҳрони сангини таълиму тарбия дар системаи маориф шаҳодат медиҳад. Вазорати маориф ва илмро зарур аст, ки дар ин замина стратегия ва барномаҳои мушаххасеро дар самти назорати раванди таълиму тарбия ба роҳ монад, ки насли нави мамлакат дар асоси иззату эҳтиром ва дар руҳияи инсондӯстиву ватандӯстӣ ба воя расанд.

Ин ҳодисаҳо, ангезаҳои онҳо, зуҳури онҳо, равоншинохтии онҳо ва сабабҳои аслии сар задани онҳо бояд аз ҷониби ҷомеашиносон, равоншиносон, инсоншиносон, журналистон таҳқиқ шаванд, то кӯдакону наврасони дигар низ дар тамоми муассисаҳои таълимӣ дар амон бошанд. Чунин фоҷеаи ба амал омада дар ҷаҳон хеле кам аст. Дар асоси хабару гузоришҳои ҷаҳонӣ кам ҳолатҳое ҳастанд, ки дар мактаб чунин куштор сурат гирад. Дар шароити феълӣ хуб мешавад, ки ҳуқуқдонҳо, мутахассисон ва равоншиносон ба мактаб ҷалб карда шаванду бо истифода аз технологияҳои пешрафтаи иттилоотӣ ва таъсиргузор дарсҳои амалии ахлоқӣ ва инсониро ҷиддитару таъсиргузортар ҳафтае ё моҳе як бор доир намоянд. Ва равоншиносону ҳуқуқшиносон ба кӯдакони ноогоҳу беибрат бифаҳмонанд, ки одамкушӣ ҷинояти вазнин аст, одамкушӣ ҷурми абадӣ аст, одамкушӣ хонавайронӣ аст, кордзанӣ натиҷааш зиндон аст, одамкушӣ гуноҳи бузурги нобахшиданӣ аст. Ва ҳам аз нигоҳи дунё ва дин кӯдакону наврасони бедониш аз содир намудани ҷиноят битарсанд... Аз ҷониби дигар, Вазорати маориф ва илм вазифадор аст, ки усулҳои пешрафтаи таълим ва тарбияи кишварҳои пешрафтаро дар Тоҷикистон дар амал ҷорӣ намояд. Масалан, дар давлати Ҷопон кӯдакон ва муҳассилини мактабҳо худ вазифадор шудаанд, ки синфхона, роҳравҳо, дастшӯйхонаҳоро бонавбат пок созанд. Дар муассисаҳои таҳсилоти миёна ва умумии Ҷопон, Қатар, Иморот, Сингапур, Куриё ва ғайра кӯдакон чунин ба контрол гирифта шудаанд, ки вақти холигӣ тамоман намеёбанд, яъне вақтҳо самаранок истифода мегарданд ва кӯдакон аз назорат фориғ намемонанд. Ҳарчанд маълумот дар ин замина беҳад зиёд аст, ҳаминро бояд гуфт, ки аз ин пас ҷаҳон пурташвиштар мешавад ва дар контроли системаи иттилоотӣ бояд назорат қатъӣ гардад, падар ва модари тоҷик, омӯзгорони бемасъулият дар назди шаъну шарафи худ дар роҳи хидмати шоиста дар Тоҷикистон бетараф ва бемасъулият набошанд. Зеро агар табиб бо ташхиси ғалаташ як беморро нобуд кунад, омӯзгор бо таълиму тарбияи ғалат ва бемаъниву бенатиҷааш як наслро метавонад табоҳ ва нобуд кунад!

 

Фатҳиддини Замон, журналист

2026-07-01 (Муҳаррами соли 1448.) №7.


Волидон ё интернет. Кӯдакро кӣ бояд тарбия кунад?

Дар давраи наврасӣ ҷаҳонбинӣ, самтҳои арзишӣ, худшиносӣ, мавқеи шаҳрвандӣ ва хислатҳои маънавӣ ва ахлоқии шахс фаъолона ташаккул меёбанд. Дар ин марҳилаи рушд ба тарбияи онҳо диққати махсус мебояд. Бахусус, дар замони ҳозир, ки интернет “муаллим”-и фарзандони мо...


Душанбе мизбони мусобиқаи Hoji Sharif Dushanbe Grand Prix Juniors 2026 мешавад

Федератсияи байналмилалии ҷудо (IJF) идомаи тавсеаи тақвими мусобиқаҳои худро эълон намуда, аз таъсиси силсилаи нави мусобиқаҳои Grand Prix байни ҷавонон (Hoji Sharif Dushanbe Grand Prix Juniors 2026) хабар дод.   Бино ба иттилои ТВ “Варзиш”, нахустин мусобиқа дар таърихи ин...


Хушуъ дар намоз

Намоз робитаи Худованд бо бандагон аст. Қуръони карим ба се чизи бисёр муҳим ва қобили тааммул дар намоз, яъне хушӯъ, пойбандӣ ва давомнокӣ ишора фармудааст: «Мӯъминон растагор шуданд, онҳое, ки дар намозашон хушӯъ доранд» (сураи «Мӯъминун» оятҳои1-2).   «Ва...


Одамон аз дӯстӣ ёбанд бахт...

Ҳамасола 30-юми июл ҳамчун Рӯзи байналмилалии дӯстӣ таҷлил карда мешавад.   Рӯзи байналмилалии дӯстӣ соли 2011 бо қарори Маҷмаи умумии Созмони Милали Муттаҳид расман эълон гардид. Ҳадафи асосии ин рӯз таҳкими сулҳу субот, мубориза бар зидди хушунат, густариши ҳамдигарфаҳмӣ ва тарғиби...


Масъала танҳо доштани телефон нест!

Солҳои охир масъалаи танзими рафтори ҷавонон дар муассисаҳои таълимӣ ба яке аз мавзуҳои баҳсталаби ҷомеа табдил ёфтааст. Бо рушди технология ва густариши истифодаи интернет, тарзи муносибат ба воситаҳои техникӣ низ дигаргун шудааст. Аммо баъзе маҳдудиятҳо ва иҷозатҳое, ки имрӯз амал мекунанд,...