Фазилати моҳи шарифи Рамазон
Азизон ва хонандагони арҷманд. Имруз ки мо дар омад омади моҳи шарифи Рамазон қарор дорем ва мо бояд манзалати ин моҳи шарифро донем.
Моҳи шарифи Рамазон: рӯзаш бо рӯза, шабаш бо намози Таровеҳ эҳё карда мешавад. Рамазони шариф моҳи Қуръон аст. Бинобар ин, ҳар касе Қуръони каримро хонда метавонад, ӯро мебояд, ки дар ин моҳ бисёр Қуръон бихонад ва ҳар касоне, ки хонда наметавонанд, ин моҳро фурсат шумурда аз пайи омӯзиши Қуръон шаванд. Дар Қуръон Карим Аллоҳ Таъоло мефармояд: «Ва ҳар ки аз шумо он моҳро (Рамазонро) дарёбад, пас, албатта, дар он рӯза дорад». (Сураи Бақара-185). Рӯзаи моҳи шарифи Рамазон фарз аст. Дар моҳи Рамазон “Лайлату-л-қадр” рост меояд, ки ин шаб аз ҳазор моҳ беҳтар дониста мешавад.
Нияти рўза
Рўзаи беният қабул карда намешавад. Беҳтарин вақт барои нияти рўза пеш аз азони бомдод мебошад. Аммо шахси рўзагир пеш аз азони бомдод аз хоб бедор шуда натавонист, метавонад нияташро баъди азони бомдод намояд, агарчи офтоб баромада бошад, фақат то нисфирўзӣ дер набояд кард ва аз амалҳои шиканандаи рўза баъди азони бомдод бояд даст кашид.
Ҳар шахсе ки нияти бедор шудан пеш аз азони бомдод надорад, нияти гирифтани рўзаашро аз сари шаб кунад. Нияти рўза дар дил карда мешавад. Ин маънои онро дорад, ки одами бо дил нияти рўзаро карда, дар воқеъ нияткарда ҳисобида мешавад. Шахси рўзагиранда нияташро чӣ бо овози паст ва чӣ баланд карда метавонад: “Ният кардам рўзаи моҳи шарифи Рамазонро дорам аз субҳи содиқ то фурў рафтани офтоб”. Дар вақти ифтор ин дуо “Аллоҳумма лака сумту ва бика оманту ва ъалайка таваккалту ва ъала ризқика афтарту заҳабаззамаау вабталлатил ъуруқу ва сабатал аҷру иншааллоҳу таъала” хонда мешавад.
Амалҳои шикананда ва талабкунандаи қазои рўза
- Фурў бурдани ашёҳои ғайри ғизоӣ (қоғаз, хок, пахта, ва ғ).
- Чаконидани дору дар бинӣ.
- Чаконидани дору дар гўш.
- Ҳангоми ғарғара намудани даҳон бо об ва гирифтани об дар бинӣ, ки ба нохост об ба даруни одам меравад.
- Қурт додани оби ҷамъгардидаи даҳон, ки ғашу омехтахои ҳархела доранд.
- Маҷбуран шикастани рўза.
- Об рехтан ба гулўи шахси хобрафта.
- Ангуштҳоро ба даҳон ворид намуда, қай намудан.
- Пеш аз мўҳлат, надониста, ифтор кардан (гумон мекунанд, ки гўё вақти намози шом расидааст).
- Хўрдани ғизо баъди итмом расидани вақти саҳар (гумон мекунанд, ки вақти саҳарӣ ба охир нарасидааст).
Амалҳое, ки рўзаро намешикананд
- Аз рўи фаромўшхотирӣ нўшидан ва хўрдан ва ҷимоъ на-
мудан. Агар шахс баъди ин ба хотир оварад, ки рўзадор аст, ҳамоно хўрдан ва нўшиданро қатъ намуда, ғизои дар даҳонаш бударо пас гирад, рўзаи ў намешиканад. Агар баъд аз ба хотир омаданаш, луқмаро фурў барад, дар ин ҳол рўзаи ў мешиканад.
- Ба гўш даромадани об.
- Чаконидани дору ба чашм.
- Қай кардан (ғайри иҷборӣ).
- Эҳтилом. (ҷудогардии манӣ дар хоб).
- Супурдани хун.
- Нохост ба гулу даромадани чанг ва дуд.
- Фурў бурдани оби даҳон.
Амалҳои макрўҳ дар вақти рўзадорӣ
- Чашидани маззаи чизе (фурў набурда).
- Фурў бурдани оби ҷамъшудаи даҳон.
- Бисёр супурдани хун, ки боиси заифшавии ҷисм мегардад.
- Кори пурмашаққат.
Амалҳое, ки ҳангоми рўзадорӣ макрўҳ ҳисобида намешаванд
- Атрро бўй кардан ва истифода намудан.
- Дандонҳоро тоза кардан, бо мисвок.
- Даҳонро бо об бо эхтиет ғарғара намудан.
- Биниро об бо эхтиет гирифта афшонидан.
- Шустушўй бадан намудан.
Сабабҳое, ки боиси нагирифтани рўза мегарданд
Бесабаб надоштани рўзаи моҳи шарифи Рамазон, гуноҳи азим аст. Нагирифтани рўза ва ё қазо намудани он бо сабабҳои зерин иҷозат дода мешавад:
- Беморӣ. Агар шахси бемор бо сабаби доштани рўза ба саломатияш хатаре эҳсос кунад, ки он боиси дуру дароз гаштани муҳлати табобат, ё мураккаб гардидани вазъи саломатиаш мегардад ва табиби мусулмон тавсия медиҳад, ки рӯза ба саломатии ӯ хатар дорад, ба ў иҷозат дода мешавад, ки рўзаи худро қатъ кунад. Баъди сиҳатӣ ёфтан ў бояд, рўзҳои надоштаи худро бо гирифтани рўзаи қазо адо намояд.
- Мусофират. Ҳар касе дар моҳи Рамазон ба сафари дур баромада (аз макони зисти худ на камтар аз 90 км дуртар равад) бошад, ба ў иҷозат дода мешавад, ки рўза нагирад. Баъди сафар, он бояд рўзаи ҳангоми сафар нагирифтаашро бо гирифтани рўзаи қазоӣ адо намояд. Ба вуҷуди ин, агар дар мусофират барои гирифтани рўза ба мушкилие дучор нагардад, доштанаш хубтар аст.
- Зулм. Агар рўзадорро марг ва ё маюбӣ таҳдид намуда, аз ў талаб карда шавад, ки рўза надорад, ў метавонад рўзаи худро шиканад. Баъд он, бояд рўзаи шикастаашро бо гирифтани рўзаи қазоӣ ба ҷо оварад.
- Ҳомиладорӣ ва ё доштани тифли ширхор. Агар дар вақти ҳомиладорӣ, ё ин ки шир додани тифл зан эҳсос кунад, ки даст боздоштан аз ғизо ба саломатии вай ва тифлаш зиён мерасонад, он гоҳ ў метавонад, ба ў иҷоза дода мешавад, ки рўзаашро шиканад, ё ки рўза нагирад. Баъди ҳомиладорӣ ва анҷоми давраи синамаконияш ў бояд рўзаи қазокардаашро бо гирифтани рўзаи қазоӣ ҷуброн кунад.
- Гуруснагӣ ва ташнагии тоқатфарсо. Агар рўзадорро гуруснагӣ, ё ки ташнагӣ то дараҷае таъсир расонанд, ки ўро хавфи беҳушӣ ё ин ки зиён воқеъӣ ба ҷону танаш таҳдид кунанд, ў метавонад рўзаи худро шиканад ва онро ба сифати қарз ҷуброн намояд.
- Пиронсолӣ. Агар одамони хеле кўҳансол дигар рўзадоштан натавонанд, ба онҳо иҷозат дода мешавад, ки рўза нагиранд. Бо сабаби надоштани имкони адои рўзаи қазоӣ, бояд барои ҳар рўзи рўза надоштанаш фидя диҳанд. Набояд фаромӯш кард, ки ин моҳи шариф Рамазон дар ҳаёт мо мумкин охирин бошад. Парвардигоро! Рӯза ва ибодати моро қабул фармой!