Фазилатҳои моҳи Муҳаррам

Моҳи Муҳаррам дар солшумории ҳиҷрии қамарӣ ҷойгоҳи аввалро дорад. Дар соли 16-уми ҳиҷрӣ, дар замони хилофати Ҳазрати Умар ибни Хаттоб (розияллоҳу анҳу), бо машварати ёрони Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам) ва тасдиқи Ҳазрати Усмон ибни Аффон (розияллоҳу анҳу) ва Ҳазрати Алӣ ибни Абутолиб (розияллоҳу анҳу), оғози солшумории ҳиҷрии қамарӣ аз моҳи Муҳаррам муайян гардид.

Ин моҳ аз ҷониби Худованд бахусус номида шудааст, зеро пур аз баракат, файз ва неъматҳои бисёр аст. Рӯзҳои он баъди моҳи Рамазон беҳтарин вақт барои рӯза доштани муъмин ҳисобида мешаванд. Худованд дар Қуръон мефармояд:

«Албатта, шумораи моҳҳо назди Худо дувоздаҳ моҳ аст, дар китоби Худо, он рӯзе, ки осмонҳову заминро биёфарид, аз онҳо чор моҳи ҳаром аст. Ин аст дини рост, пас дар он моҳҳо ба худ ситам макунед» (Тавба, 36).

Чор моҳи ҳаром иборатанд аз: Зулқаъда, Зулҳиҷҷа, Муҳаррам ва Раҷаб.

Дар зер баъзе аз фазилатҳои ин моҳро ба таври мухтасар баён мекунем:

1. Нисбати Паёмбар ﷺ ин моҳро ба Худо – калимаи «Шаҳруллоҳил-Муҳаррам» (моҳи Худо – Муҳаррам) далели он аст, ки ин моҳ дар назди Парвардигор соҳиби мартаба ва вижагиҳои хос мебошад.
2. Рӯза доштан дар моҳи Муҳаррам – Абуҳурайра (розияллоҳу анҳу) аз Паёмбар ﷺ ривоят мекунад, ки ҳазрат фармуданд: «Беҳтарин рӯза пас аз моҳи Рамазон, моҳи Худо – Муҳаррам мебошад».
3. Рӯзи Ошӯро – дар ҳамин моҳ ҷойгир аст. Худованд Ҳазрати Мусо (алайҳиссалом) ва бандагони муъмини ӯро аз зулми Фиръавн раҳонид ва Фиръавни ситамгарро ғарқ сохт. Яҳудиён ба шукрона дар ин рӯз рӯза мегиранд. Паёмбар ﷺ дар ин бора фармуданд: «Мо ба Мусо наздиктарем аз онҳо, пас шумо низ рӯзи Ошӯроро гиромӣ доред».
4. Савганд ёд кардани Худо ба ин рӯз – Парвардигор дар сураи «Фаҷр» қасам ёд карда мефармояд: «Савганд ба шабҳои даҳгона» (Фаҷр, 1). Бисёре аз муфассирон ин шабҳои даҳгонаро даҳаи аввали моҳи Муҳаррам медонанд.
5. Беҳтарин моҳи сол – Муҳаррам на танҳо аз ҷиҳати нисбат ба Худо, балки аз лиҳози ҳаром будан ва умдатарин моҳи чоргона ҳам мақоми волое дорад. Дар ин моҳ, беҳтарин рӯзҳо даҳаи аввал ва афзалтарин рӯз рӯзи даҳум, яъне Ошӯро мебошад.
6. Ҳаром будани зулм ва ҷанг – Худованд дар моҳи Муҳаррам ҷангу ситамро манъ кардааст, ки ин ба ин моҳ шукӯҳи вижае бахшидааст. Ҳазрати Қатода (раҳимаҳуллоҳ) дар тафсири ояти «фало тазлимӯ фиҳинна анфусакум» (дар ин моҳҳо ба худатон ситам макунед) мегӯяд: «Зулм дар моҳҳои ҳаром нисбат ба дигар моҳҳо хато ва гуноҳи сахттар аст». Имом Қуртубӣ (рҳ) низ мегӯяд: «Худованд моҳҳои ҳаромро барои зикри Худ хос гардонида ва зулмро дар онҳо манъ кардааст, зеро ин моҳҳо дар назди Парвардигор мартабаи олӣ доранд».
7. Оғози солшумории ҳиҷрии қамарӣ – Саҳобагони Паёмбар (с) дар бораи интихоби моҳи аввали сол ба машварат нишастанд. Ҳазрати Умар, Усмон ва Алӣ (розияллоҳу анҳум) моҳи Муҳаррамро пешниҳод карданд, зеро дар ин моҳ ҷанг ва ситам раво нест. Ҳамчунин, пеш аз он моҳи Зулҳиҷҷа меояд, ки мусалмонон ҳаҷро ба анҷом мерасонанд ва байъат ба итмом мерасад.

Хотирасон менамоем, ки имсол саршавии моҳи Муҳаррам ба рўзи чоршанбе 17-уми июн рост омад.