Мекка шагьриз...

Мекка шагьриз...

Мекка шагьриз...

Кьасумов Амир Мирзаевич,

Жулжагъ гъул.

 

Дагъустан Республикайин культурайин лайикьлу работник (2004 й).

РФ-йин журналистарин Союздин член (2005 й).

РФ-йин уьмуми образованияйин лайикьлу работник (2006 й).

РФ-йин президентин грантдин сагьиб (2009 й). РФ-йин мялимарин устадвалин бина конкурсдин дипломант (1 степен, 2017 йис.)

 

 

 

 

Худайбийиъ

Думу йикьрар

Гъийитlиган,

Ихь Пайгъамбри

 

Ислягьвалин,

Мясляаьтнан

Кагъзар хьади

Чан асгьябар

Гьау хайлин

Уьлкйириз, чан

Теклиф диври

Кьабул апlуз

Ихь ислам дин.

«Эгер учву

Къаршу гъахьиш,

Жавабдарвал

Гъубзур учв`ин» -

Дибикlнайи

Кагъзарик  му.

Мугьур вуйи

Ихь Пайгъамбрин

Арснан тlублан,

Дидик гьамцдар

Гафар кайи:

«Гьаъну айир

Сар Аллагьди

Ву Мугьаммад».

Эфиопия

Вилаятдиз

Гъушур вуйи

Амра кlурур.

Паччагьдихьна

Кагъаз хьайи,

Дидик гьамцдар

Гафар кайи:

«Сар Аллагьдиз

Ибадатвал

Апlуб вардиз

Теклиф вуйиз.

Дугъаз адар

Дустар, гъардшар.

Лиг, увукна

Кlури аза,

Хъасин макlан

Дариз мялум:

Сар Аллагьди

Гьаур вуза

Тасдикь апlуз

Жил`ин али

Инсанариз

«Аллагь сар ву,

Мугьяммадра

Дугъан гьякь лукl».

Дугъу гьапlу

Кьур`ан-дафтар

Къанун шулу

Мусурмнариз,

Жил`ин уьмрин

Рякъюъ гъягъюз,

Аьхиратра

Чпин ккабалгуз».

 

Кагъаз гъябкъган,

Паччагь дишла

Улдучlву чан

Али йишв`лан,

Жил`ин деу,

Гьюрмат уьбхюз

Ислам диндин.

Жаваб-кагъаз

Хътапlу дугъу,

 

Гьюрмат ади

Пайгъамбрихьна.

 

Йисарилан

Думу паччагь

Кечмиш хьпакан

Хабар гъафи,

Ихь Пайгъамбри

Дидкан гъапи

Аьсгьабариз,

Хъа дурари

Жаназайин

Гъудган гъапlу.

 

***

Византийин

Император

Ираклийиз

Кагъаз хьади

Гьаур вуйи

Дих`ю кlурур.

Думу кагъзик

Дидикlнайи

Гьамцдар гафар:

«Кьудратлу вуй

Сар Аллагьдин

Ву ччвурнахъан,

Дугъан гьякь лукl,

Сар Аллагьди

Гьаъну айи

Мугьяммаддин

Терефнаан.

 

Кьабул апlин

Уву ислам,

Жегьеннемдин

Цlихьан уьрхюз.

Гунгьарин яв

Апlиди аьфв,

Саваб артухъ

Шулу увуз

Амриинди

Сар Аллагьдин,

Мициб теклиф

Дивиш дикъат».

 

Ираклийи

Амур гъапlу

Жаллатlариз

Чахьна хуз сар

Фуж-вуш аьраб.

Хъади гъафи

Абусуфьян,

Шамдиз рякъюъ

Айир вуйи,

Хьайи  мугъахь

Караванар.

 

Багахь дитну,

Гьерху мугъхьан

Ираклийи:

-Фициб сихил

Ву пайгъабар

Вуза кlури

Айирин учв?

-Лап рягьимлу.

 

-Ичв арайиъ

Мицир жарар

Затра гъахьнин?

-Ваъ, гъахьундар.

-Фужкlа мугъан

Сихлариан

Гъахьнин  паччагь?

-Гъахьундар, ваъ.

-Мугъан рякъюъ

Гъягъюрайдар

Фужар вуш, йип:

Девлетлуйир

Дарш касибар?

-Касибар ву.

-Йигълан-йигъаз

Жерге мугъан

Кам шулайин

Даршсан артухъ?

-Артухъ шула.

-Сифте кьабул

Дапlну му дин,

Хъасин кьяляхъ

Хътакур айин?

-Дицир адар.

-Диндин рякъяр

Ккергъру вахтна

Кучlлар гъапlнин?

-Ваъ, гъапlундар.

-Дугъаз къаршу

Рякъюъ, дявдиъ

Гъахьир вуна?

-Ав, гъахьунза.

-Дяви фици

Ккудубкlуйи?

 

-Гагь сар, гагь тму

Гъалиб шуйи.

-Хъа фу кlура

Учвуз дугъу?

-Дугъу кlура:

«Аллагь сар ву,

Ибадатвал

Дапlну ккунду

Дугъаз Сариз,

Жарариз ваъ.

Гъудган апlуб

Фарзди дебккна.

Гьацира ву

Дугъан гафар:

Касибариз

Садакьа тув,

Кучlлар мапlан,

Гъапи гафнан

Эйсиди гъуз,

Дюз-дугъриди

Гъузну ккунду,

Фукьан читин

Вахт гъафишра,

Жарарилан

Мапlан футна,

Тlафалвалар

Дапlну ккундар,

Вари духьну

Ккунду чвйирси…»

 

Ираклийи

Му гафариз

Кьимат туву

Лапра заан:

 

-Пайгъамбар фуж

Вуш, аьгъдарзуз,

Эгер хьайиш

Думу багахь,

Жикlидийза

Ликар дугъан».

 

Ираклийи

Гъурху кагъаз,

Ихь ислам дин

Кьабул дубхьну

Айи дугъаз,

Амма рази

Гъахьундайи

Гъалайиъ уч

Дубхьнайи халкь.

Чlур шулайган

Чан ляхнарра,

Дугъу гъапи:

«Узу аьгъю

Апlурайза,

Ихь диндихьна

Гьюрмат фукьан

Вуш ихь халкьдин».

 

Кагъаз хьади

Гъафидариз

Тувну палтар

Ва савкьатар,

Кьяляхъ гьау

Ираклийи.

Му гьюрматнан

Лишан вуйи.

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Суал-жаваб

- Ич гъул думукьан аьхюб дар, аш саб 50-60 хизан. Му гъулаъ яшамиш шули 40 йис вуйиз. Узуз аьгъю вахтарихъанмина вари гъуландариз кьюр касдихьан зарар а. Дурари, фу дапlнура, зарар тутрувди гъитдар. Хярар уршвру вахтн - дурарин кlуллан, хифар уч апlруган - гьадрарилан. Гьамцдар зарар кайи ксар ву....


Велед бабкан гъахьиган убккру аькьикьайикан

Аькьика – велед бабкан гъахьиган, Аллагьу Тааьлайиз гьямд апIури, убккру гьяйванат ву. Гьяйифки, ухьухь му ляхниз думукьан фикир туврадар, гьеле Пайгъамбарин ﷺ ижми суннатарикан вушра.   Аькьикьа апIбан гьюкум Шафии, Малики ва Гьямбали мазгьабариинди, аькьикьа Пайгъамбарин ﷺ лапра...


Аьхиримжи нефес

Имандин нур чан кlваъ айи муъминди Аллагьдихъди гъабхру сюгьбат ву гъудган. Муъмин касдиз айи нурлу имандин Маракьлу мурхьул ву, йиз дустар, гъудган.   Гукни сесниинди кlураза гафар: Жегьеннемдин цlихьан уьрхява, Аллагь. Ккун апlури гьачlарккназа йиз хилар: Учуз женнет кьисмат апlин,...


Дамагълувал фу вуйкlан?

Инсандин чаз айи гьюрмат, ккунивалианси, разивалианра чахьна айи табиаьтдин гьисс ву.   Бязи инсанар жвув кьадарсуз ккунивалиан, Аллагьдин ﷻ имбу лукIар, сарра гьяспикк ккадарди, фурс кади шулу. Гьамци инсан инсанарихьинди даккунди, дурар саймиш дарапIри, саринра гаф гъададабгъри, имбудар...


Бурж кьяляхъ тувурдарш, гьапIну ккунду?

Ислам диндиъ сари тмунуриз кюмек апIинай, дупна, гьелбетда, фужкIа саб читин гьялнаъ айи вахтна. Гьацдар кюмек апIуваларикан саб, инсан читин гьялнаъ ахъган, дугъахьна буржди пул тувувал ву.   Аьбдуллагь Ибн Уьмари Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «Мусурман мусурмандиз гъардаш ву, ва дугъу...