Мекка шагьриз...

Мекка шагьриз...

Мекка шагьриз...

Кьасумов Амир Мирзаевич,

Жулжагъ гъул.

 

Дагъустан Республикайин культурайин лайикьлу работник (2004 й).

РФ-йин журналистарин Союздин член (2005 й).

РФ-йин уьмуми образованияйин лайикьлу работник (2006 й).

РФ-йин президентин грантдин сагьиб (2009 й). РФ-йин мялимарин устадвалин бина конкурсдин дипломант (1 степен, 2017 йис.)

 

 

 

 

Худайбийиъ

Думу йикьрар

Гъийитlиган,

Ихь Пайгъамбри

 

Ислягьвалин,

Мясляаьтнан

Кагъзар хьади

Чан асгьябар

Гьау хайлин

Уьлкйириз, чан

Теклиф диври

Кьабул апlуз

Ихь ислам дин.

«Эгер учву

Къаршу гъахьиш,

Жавабдарвал

Гъубзур учв`ин» -

Дибикlнайи

Кагъзарик  му.

Мугьур вуйи

Ихь Пайгъамбрин

Арснан тlублан,

Дидик гьамцдар

Гафар кайи:

«Гьаъну айир

Сар Аллагьди

Ву Мугьаммад».

Эфиопия

Вилаятдиз

Гъушур вуйи

Амра кlурур.

Паччагьдихьна

Кагъаз хьайи,

Дидик гьамцдар

Гафар кайи:

«Сар Аллагьдиз

Ибадатвал

Апlуб вардиз

Теклиф вуйиз.

Дугъаз адар

Дустар, гъардшар.

Лиг, увукна

Кlури аза,

Хъасин макlан

Дариз мялум:

Сар Аллагьди

Гьаур вуза

Тасдикь апlуз

Жил`ин али

Инсанариз

«Аллагь сар ву,

Мугьяммадра

Дугъан гьякь лукl».

Дугъу гьапlу

Кьур`ан-дафтар

Къанун шулу

Мусурмнариз,

Жил`ин уьмрин

Рякъюъ гъягъюз,

Аьхиратра

Чпин ккабалгуз».

 

Кагъаз гъябкъган,

Паччагь дишла

Улдучlву чан

Али йишв`лан,

Жил`ин деу,

Гьюрмат уьбхюз

Ислам диндин.

Жаваб-кагъаз

Хътапlу дугъу,

 

Гьюрмат ади

Пайгъамбрихьна.

 

Йисарилан

Думу паччагь

Кечмиш хьпакан

Хабар гъафи,

Ихь Пайгъамбри

Дидкан гъапи

Аьсгьабариз,

Хъа дурари

Жаназайин

Гъудган гъапlу.

 

***

Византийин

Император

Ираклийиз

Кагъаз хьади

Гьаур вуйи

Дих`ю кlурур.

Думу кагъзик

Дидикlнайи

Гьамцдар гафар:

«Кьудратлу вуй

Сар Аллагьдин

Ву ччвурнахъан,

Дугъан гьякь лукl,

Сар Аллагьди

Гьаъну айи

Мугьяммаддин

Терефнаан.

 

Кьабул апlин

Уву ислам,

Жегьеннемдин

Цlихьан уьрхюз.

Гунгьарин яв

Апlиди аьфв,

Саваб артухъ

Шулу увуз

Амриинди

Сар Аллагьдин,

Мициб теклиф

Дивиш дикъат».

 

Ираклийи

Амур гъапlу

Жаллатlариз

Чахьна хуз сар

Фуж-вуш аьраб.

Хъади гъафи

Абусуфьян,

Шамдиз рякъюъ

Айир вуйи,

Хьайи  мугъахь

Караванар.

 

Багахь дитну,

Гьерху мугъхьан

Ираклийи:

-Фициб сихил

Ву пайгъабар

Вуза кlури

Айирин учв?

-Лап рягьимлу.

 

-Ичв арайиъ

Мицир жарар

Затра гъахьнин?

-Ваъ, гъахьундар.

-Фужкlа мугъан

Сихлариан

Гъахьнин  паччагь?

-Гъахьундар, ваъ.

-Мугъан рякъюъ

Гъягъюрайдар

Фужар вуш, йип:

Девлетлуйир

Дарш касибар?

-Касибар ву.

-Йигълан-йигъаз

Жерге мугъан

Кам шулайин

Даршсан артухъ?

-Артухъ шула.

-Сифте кьабул

Дапlну му дин,

Хъасин кьяляхъ

Хътакур айин?

-Дицир адар.

-Диндин рякъяр

Ккергъру вахтна

Кучlлар гъапlнин?

-Ваъ, гъапlундар.

-Дугъаз къаршу

Рякъюъ, дявдиъ

Гъахьир вуна?

-Ав, гъахьунза.

-Дяви фици

Ккудубкlуйи?

 

-Гагь сар, гагь тму

Гъалиб шуйи.

-Хъа фу кlура

Учвуз дугъу?

-Дугъу кlура:

«Аллагь сар ву,

Ибадатвал

Дапlну ккунду

Дугъаз Сариз,

Жарариз ваъ.

Гъудган апlуб

Фарзди дебккна.

Гьацира ву

Дугъан гафар:

Касибариз

Садакьа тув,

Кучlлар мапlан,

Гъапи гафнан

Эйсиди гъуз,

Дюз-дугъриди

Гъузну ккунду,

Фукьан читин

Вахт гъафишра,

Жарарилан

Мапlан футна,

Тlафалвалар

Дапlну ккундар,

Вари духьну

Ккунду чвйирси…»

 

Ираклийи

Му гафариз

Кьимат туву

Лапра заан:

 

-Пайгъамбар фуж

Вуш, аьгъдарзуз,

Эгер хьайиш

Думу багахь,

Жикlидийза

Ликар дугъан».

 

Ираклийи

Гъурху кагъаз,

Ихь ислам дин

Кьабул дубхьну

Айи дугъаз,

Амма рази

Гъахьундайи

Гъалайиъ уч

Дубхьнайи халкь.

Чlур шулайган

Чан ляхнарра,

Дугъу гъапи:

«Узу аьгъю

Апlурайза,

Ихь диндихьна

Гьюрмат фукьан

Вуш ихь халкьдин».

 

Кагъаз хьади

Гъафидариз

Тувну палтар

Ва савкьатар,

Кьяляхъ гьау

Ираклийи.

Му гьюрматнан

Лишан вуйи.

2026-05-01 (Зуль Къаида 1447 г.) №5.


Жигьилар улихь гьауз буржи вухьа

Дюньяйиъ вари гьюкуматарин жигьиларин сабвал хьпан бадали, «День молодежи» кlуру йигъ тасдикь дапlна. Думу йигъ 24-пи апрели къайд апlуру.   Мициб йигъ тасдикь апlбан метлебра жигьилариз асас фикир тувуб ву. Аьхиримжи йисари, жара йишвариъси, ухьухьра Табасаран жигьиларихъди...


Гъудган марцциди апIуз себеб шлу къайдйир

Мусурман касди апIру вари жюре ибадатариз чпин улупнайи къайдйир а, яни фарзар, суннатар ва жара дапIну ккуни ляхнар. Му ляхнар мусурман касди апIурайи ибадат заан дережайиинди кьабул апIбан бадали герек шлудар ву.   Хъа думу ибадат кьабул апIбан бадали, думу гьацира Аллагьу Тааьла бадали,...


Сабур дапlну ккуни 4 дюшюш

Сабур апlуз аьгъювал инсандин хасиятнан лишнарикан варитlан уткан лишан ву. Читин гьялнаъ ахъу касдиз саб къайдайиз гъяйиз, юкlв гъюдли хьайиз саб кьадар вахт лазим ву. Му дюшюшдиъ сабур апlувал ихь имандихъди аьлакьалу ву.   Абу Гьурайрайихьан вуйи гьядисдиъ Пайгъамбари ﷺ, муъмин касдин...


Гьяждин вахт улубкьна

Гьяж апIувал ибадатарикан варитIан кьиматлуб ву, гьаз гъапиш думу жандкиинди ва дакьатариинди апIурайиб ву.   Пайгъамбари ﷺ дупна:   "مَنْ حَجَّ فَلَم يَرْفُثْ, وَلَمْ يَفْسُقْ رَجَعَ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ" Мяна: «Фуну касдира гьяж гъапIиш, эгер думу вахтна дишагьлийихъди сатIи...


Дишагьлийи шалвар алабхьбакан

Суал: Дишагьлийириз хулаъ айи вахтна жилиринубсиб шалвар алабхьуз ихтияр айин?   Жаваб: Дишагьлийи Шариаьтдиинди жара чаз мягьрам дару жилар хьайи йишвахь чан жандак ккебкну ккунду. Эгер ухьу дишагьлийири, шубари гьяятдиъ заълан туника, юбка алдарди шалвар алабхьбакан кIури гъахьиш, дици хай...