Насигьят...

Насигьят...

Кьасумов Амир Мирзаевич,

Жулжагъ гъул.

 

Дагъустан Республикайин культурайин лайикьлу работник (2004 й).

РФ-йин журналистарин Союздин член (2005 й).

РФ-йин уьмуми образованияйин лайикьлу работник (2006 й).

РФ-йин президентин грантдин сагьиб (2009 й). РФ-йин мялимарин устадвалин бина конкурсдин дипломант (1 степен, 2017 йис.)

 

Гъудгнин кьяляхъ

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз)

Мистаъ гъапну:

- Сар Аллагьдин

Амриинди

Фатима йиз

Аза туври

Хпирди Аьлдиз.

Вари вучва

Гъи шагьидар.

Хъа Билали

Пай гъапIнийи

Вардиз хурмйир,

Убзу шербет

Гъап1уб йиччвкан.

 

Аят гъурху

Кьур`андиан,

Ккарагури,

ГъапIу дюаь

Сар Аллагьдиз:

«ЦIийи хизан,

Гъюрай насил

Вуз аманат

АпIураза».

 

Хъа Уьсмнан хпир,

Риш Пайгъамбрин

(Салават ва

Салам дугъаз),

 

Мединайиъ

Кечмиш хьиган,

Чан тмуну риш,

Умукусум,

Туву хпирди

Дугъу Уьсмназ.

 

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз)

Туври гъахьну

Мусурмнариз,

Аьсгьябариз

Насигьятар:

-Ихтиятвал

АпIинай гьа

Ширквалихьан;

Тахсир ктарди

Инсан кIубхьан;

ТIафалвалхьан

Йихьай ярхла;

МапIанай ккун

Затра гьярам;

Ккун мапIанай

Йитимарин

Гьич фукIара,

Дидин аьхир

Шулдар ужуб;

Дитну гъардшар

Дявдин женгнаъ,

Жин махьанай,

Зав`ан вари

Рябкъюри а.

 

Магълуб хьиган

Кьурайшитар,

ГучI гъабхьнийи

Варидариз.

Гьюкум, гьюрмат

Мусурмнарин

Мединайиъ

Шула гужал.

 

Кьушмар гъапIну

Уч Салимди,

Бану тухум

Гьязур дапIна

Мединайиз

Гьюжум апIуз.

Хъа вахт вуйи

Ваз шаввалин.

 

Му ляхникан

Дубхьну хабар,

Ихь Пайгъамбар

(Салават ва

Салам дугъаз)

Хъади кьушмар

Ва аьсгьябар

Гъушу женгназ

Хабарсузди.

 

Дармадагъин

ГъапIу лагерь

Пис душмандин.

 

Фасикьарин

Девлет, яракь

Ва мал-къара

Пай гъапIнийи

Аьсгьябари.

 

Шубуд йигълан

Шагьриз гъафну,

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз)

Гьамци гъапну:

-Магьа учвуз

Йиз насигьят,

Учвуз даккниб

Зат мапIанай;

Жарадариз

Йихь рягьимлур.

Гьюрматнаъ а

Кьувват, кьудрат,

Шул мянфяаьт

Варидариз.

Гизаф аьлхъюб

Ярамиш дар –

ЮкIв апIуру

Диди хяви.

 

Йигъ-йишв дарди

Ккахьну фикрикк,

Мюгьтал духьна

Кьурайшитар:

Фици ухьу

Дуланмиш шул?

 

ВартIан гъизгъин

Духьна Умайр:

-Узхьан фукIа

АпIуз шулдар,

Буржар казук,

Шли уьрхиди

Йиз бицIидар?

Бай ву йисир –

Магьа багьна

Йивну йикIуз

Му Мугьаммад.

 

-Хъебехъ узухъ,-

КIур Сафванди,-

Гаф тувраза

Ктирчуз буржар,

БицIидарра

Яв уьрхюрза.

 

Му гафаркан

Духьну рази,

КIур Умайри:

«Йикьрар гъабхьи!»

Дикъат учIру

ДапIну гъилинж,

Ктату агъу,

УчIву рякъюъ.

 

Аьсгьябари

Дебкку хабар

Ихь Пайгъамбриз

 

(Салават ва

Салам дугъаз),

Хаин Умайр

Мистан мурччвахъ

Ккеъна кIури.

 

Амур гъапIу

Хуз чахьна му.

ГъапIу сюгьбат

Лап маракьлу.

Умайри чан

Дердер-гъамар

Ачмиш гъапIу,

Ислам динра

ГъапIу кьабул.

Кьур`ан урхуз

Улупнийи

Аьсгьябари.

Хъади чан бай

Кьяляхъ гъушу.

 

Мюгьтал духьна

Магьа жугьдар,

Рякъ абгури

Футна ипуз

Ва гъибикьуз.

Яшлу Кайсди

Жигьил гьау,

КIваин апIуз

Жигьилариз

Чпин тарихдин

Гъушу вахтар.

 

Авс, хадрадждин

Тухмин баяр

Гъахьи гъизгъин,

Чиб-чпиз кIури

Угъраш гафар.

Гъалмагъал рякъ

Гъабхьи ачмиш.

 

Хабар дебкку

Аьсгьябари

Ихь Пайгъамбриз

(Салават ва

Салам дугъаз).

Тухмар дишла

Уч гъапIнийи,

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз)

Гьамци гъапну:

-Я, мусурмнар!

Аллагьдихьан

Нач апIинай.

КубкIна ичв кIвак

Ялав душмнин.

Сабур дапIну,

Диндин аквар

Ва дугъри рякъ

Гъитай мюгькам.

ГьапIри ачва?

Фу шул дидкан?

Уягъ йихьай,

Я, мусурмнар!

 

Гъавриъ гъахьи

Жигьил наслар,

Гъалмагълин цIа

КтIубшву дишла.

 

Жугьдарин ву

Бану Кайнук

КIуру тухум,

Ву ужудар

Устйир рукьан.

Аьгъя яракь

АпIуз дикъат.

Аьхю гъала

ДапIна шагьриъ,

Жин хьуз йишв а.

 

Базариин

Мусурмнар`ин

Шул аьлхъюри,

Сабра дарди.

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз)

Уч гъапIнийи

Тухум думу

Ва гъапнийи:

-Лигай, жугьдар,

Сар Аллагьдиз

Рябкъюр вари,

Ихтиятди

Гъузай гьарган.

Ажугъвалхьан

Ярхла йихьай.

 

Кьурайшитар

Рякъюрачвуз,

Кьабул дапIну

Дин Аллагьдин,

Шула сикин.

Ичв гирами

ДикIбарик ка,

Урхай, узу

Сар Аллагьдин

Амриинди

Пайгъамбарди

Гъиди кIури.

Давди шулу

Му гъалмагълар.

 

Хъа жугьдари

Туву жаваб:

-Я, Мугьаммад,

Фикир апIин,

Кьурайшитар

Дарча учу,

Ачуз яракь,

Гужли кьушум,

Сарихьанра

ГучI адарчуз.

 

Ихь Пайгъамбри

(Салават ва

Салам дугъаз)

ГъапIу сабур.

 

Шули адар

Жугьдар сикин.

Базариин

Бедуин хпир

Дийигънайи,

Ккунди лигуз

Мугъан машназ,

Гьяркатнаъ а

Мердимазар.

Дишагьлийи

Ч1игъ гъапIнийи,

Сар мусурман

Гъафи мина,

Йивну гъакIи

Жугьуд дишла,

Хъа жугьдари

ГъакIи думу –

Гьаци ккебгъу

Гъалмагъал му.

 

Бану Кайнук

КIуру тухум

Жин гъабхьнийи

Чпин гъалайиъ.

Ихь Пайгъамбар

(Салават ва

Салам дугъаз)

Гъушу дина,

Кьушум хъади.

 

Улихь кьушмин

Гьямза хьайи,

Пайдагъ хьади.

 

Гъала хъябкъю

Дишла душмни,

Умуд кади.

Мусурмнари

Кьялаъ тIапIу

Думу гъала,

ИпIруб-ухруб

Кьит гъабхьиган,

Буш гъахьнийи

Хаин душман.

 

Ва жугьдари

Арццу урнар,

Гъалиб гъахьи

Мусурмнар. Ва

Тахсиркрариз

 Жаза тувру –

Му шагьриан

Ут1урккуру.

 

2026-06-01 (Зуль хижжа 1447 г.) №6.


Йишвну инсан фаркьат апIуз хай шулин?

Инсан фукьан вахтна му жилиин яшамиш гъахьишра, ухди-кьанди кечмиш шлур ву. Инсан кечмиш гъахьиган, чIивиди имбурин вазифа думу кас шариаьтдиъ улупнайиганси фаракьат апIуб ву.   Майтихьна вуйи 4 фарз а: жибкIувал, кафнигъян гъидиржувал, жаназа гъудган алапIувал ва накьвдик кивувал. Инсан...


Штуз айи жюрйир

Штуз 4 жюре а:   Сабпи жюре: Марцциб ва гъудгнин жикlуз, гъусул апlуз лайикь вуйиб. Дициб штуз мутlлакь кlуру, яна сабдизра ишлетмиш дарапlуб ва чан лишнарра дигиш дархьиб. Кьюбпи жюре: Марцциб, амма ишлетмиш апlуз даршлуб. Эгер дициб шид жандик, я палтарик кубкlиш, нежес гьисаб шуладар,...


Ипни хьуз кIури ушв гъибисуриз саваб айин?

Ушв бисувал лап аьхю саваб айи ибадатарикан саб ву. Ушв бисувалин хусуси шартI ният вари ушв батIил апIру вари дюшюшарихьан ярхла хьуб ву.   Гьаци вуйиган, ахсрар ккивхъанмина лавландин гъудгнин вахтназкьан инсанди ушв батIил шлу дюшюшар гъапIундарш, дицирин ушв бисувалин шартIар тамам апIувал...


Гирами Кьур’ан кlваълан гъапlну

Ассаламу аьлайкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Гирами Калам инсаниятдиз Аллагьу Тааьлайи туву варитlан аьхю савкьат ву. Му гирами Калам гьарсар мусурман касдин терефнаан аьхю гьюрмат айиб, варитlан заанди дебккнайиб ву.   Хъа гирами Калам кlваълан гъапlу касра Аллагьу Тааьлайин улихь заанди...


Суал-жаваб

- Йиз суалназ яркьуди жаваб тувуб ккун апlураза. Фуну гъулаз, шагьриз саламдиз гъушишра, гъи варийишвариъ инсан кечмиш хьпахъди аьлакьалу суалар читинди дугъужвна. Иллагьки гьаму саб суалназ, шариаьтдиъ улупнайиси, кьатl`иди жаваб тувайчва: инсан кечмиш духьну 52 кlуру йигъ къайд апlуз хай шулин...