Гьялак махьан баб!

Гьялак махьан баб!

Ассаламу аьлайкум, йиз ватанагьлийир! Яшлуйир айи йишваъ берекет ва ужуб насигьятнан гаф шул. Дурариз уьмрин аьхю тажруба а, гьадрариланмина ухьухьна гизаф кьадар ужувлан ляхнар дуфна.

 

Гъулариъ яшлу ксар алахьруган, дурариз салам тувну, хил бисуз ккун шулу. Дурарин машназ гъилигган, рягьимлувал рябкъюру. Гьар ражари яшлу касар рякъруган, фикир апlурваки, мурариз уьмрин рякъюъ фукьан гизаф имтигьнар алахьуншул, мурариз фукьан дюн’я гъябгънийкIан – ужубра харжибра.

Ахюдарин гьюрмат уьбхбан гьякьнаан Пайгъамбарин ﷺ гьамцдар гафар а: «Бицlидариз рягьимлуваликан, яшлуйириз лайикьлу гьюрматнакан аьгъдрудар ухькан дар» (Тирмизи).

Му гьядисдиъ «ухькан дар» кlуру гафарин мяна гьадму вуки, думу аьхю гунгьарикан ву, ва Пайгъамбар ﷺ дицдар ляхнарихьан ярхла ву.

Пайгъамбарин ﷺ жара гьядисдиъ гьацира дупна: «Жигьил кас яшлуйирин яшназ лигури гьюрмат уьбхюри гъахьиш, думу учв яшлу гъахьиган, Аллагьу Тааьлайи дугъазра гьаци гьюрмат апlру кас гьаур» (Тирмизи).

Гьаму гьядисдианра гъаври шулуки, эгер жигьил касди яшлуйиз гьюрмат апlурдарш, думу Пайгъамбариз ﷺ даккни ляхнарикан ву.

Сари ктибтураки, бабан машкврак гъушган, бабу дусну чан худлариз, учв кечмиш шлуган, чан васият фициб шулуш, ктибтура. Уларилан нимгъар гъягъюри бабу гъапну: «Сарун узуз имбуб саб бицlи вахт вушул, йиз веледар! Узу кечмиш гъахьиган ишлар гизаф мапlанай, узхъан ужуб дюаь апlинай, ужур кас вуйи кlури, тасдикь апlинай. Уз’ан удукьруб вари дапIну тувунзачвуз, сарун гьамус узхьан шулайиб ужувлан гафтlан дар».

Бабан гьаму гафарихъ хъпехъури, худларин уларилан нивгъар гъягъюз хъюгъю: «Хъа я баб, уву гьамци кlураганра кмиди ишуб гъюру, хъа кечмиш гъахьиган фици диришди гъузди?»

«Ишбанра чан къайда айиб ву, бабан! Гьарйир апlури, инсанариз улупру тlулар ваъ, хъа гьаму йигъ учухъра хъа кlури, гьаддикан фикир апlури».

Лигайчва му бабан насигьятназ. Гьамутlан ужудар гафар шли кlур сарун? Магьа ухьуз яшлуйирин берекет, магьа дурари ухьуз чпиланмина гъибтнайиб. Саспидариз яшлуйир ккундар, белки гъийин йигъаз дурарин жара фикир шлийи, белки дурариз Пайгъамбари ﷺ яшлуйирин гьякьнаан фу дупнаш аьгъдаршул. Магьа гьамус ухьу хабар туврахьаки, яшлуйирихьна гьюрмат ади хьувал ухьуз ихь диндиъ дупнайи ляхнарикан ву.

Сабсана ляхниз фикир тувай, жигьилар, гьич сабанра яшлу кас гьяспикк ккадарди мигъитанай. Саспидарин, гьаму касдиз гьюрмат дубхьну ккун, тмунуриз – ваъ, кlури, дурар сар тмунурихьан фаркьлу апlури шулу. Дици ваъ, гьадрарин яшназ гьюрмат апlин, гьадрарин яш лайикьлуди уьбх.

Жандиъ кьувват имиди фикир шулки, ухьу думу гьялнаъ даршул, ихь къайда жараси шул, кlури. Ваъ, Аллагьу Тааьлайи ухьуз фу дибикlнаш, аьгъдархьуз, гьаддиз гьюрмат апlинай.

Ихь абйирира чпин байвахтна аьхюдариз гьюрмат апlури гъахьну. Аьхюдар хьайи йишвахь ягъалди гаф апlури гъахьундар, дурар багахьна гъюруган, али йишвлан за шули гъахьну. Дурарин гьамциб къайда айи.

Ихь гъийин деврин жигьиларира му гафарикан фикир апlур ва аьхюдарихьна айи чпин гьюрмат хъанара артухъ апlур кlури, умуд киврахьа.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьу аьхюдарихьна гьюрмат ва бицlидарихьна рягьимлувал ади шлударикан апIри.

Ихь гележег акуб хьпан бадали ухьу зегьмет дизигну ккунду. Ихь веледарин гележегдиканра фикир дапlну ккун, гьаци гъабхьиш ихь вари ляхнар ужи шул, иншаАллагь.

Я Рабби, учу гьякь ракъ’ин муддам апlина. Я Аллагь, ичра, ич яшлуйиринна, абйир-бабаринна гунгьарин аьфв дапlну, учу ккуни Пайгъамбарихъди ﷺ сатlиди женнетдиъ шлу агьларикан апlина!

 

 

Расул Мурадов

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Чиб-чпихьна сабурлувалиинди янашмин йихьай

Адашиз сар хъпебехъру чIуру бай ади гъахьну. Дугъу кми-кмиди абйир-бабариз гиран ктапIуйи. Гьар ражари бали чаз гиран ктапIган, адаш жара хулазди учIвну, душван цIализ ккум йивури гъахьну, гьаци чав сабурнахъна гъюз кIури. СацIиб вахтналан думу цалик ккум йивуз йишв кимдайи.   Саб ражари бай...


Хизан, хизан…

Ихь аьхю абйириланмина ухьухьна хизан бадали дурубкьнайиб саб ву: эгер увуз хизан уьбхюз ккундуш, читинвалар алахьруган, ккюгъну ккунду ва дурар гьял апlуз чарйир агури ккунду. Гьяйифки, му гафарин вари гъаври адар. Жилири му гафар анжагъ хпиризтlан кайидар дар кlура, хъа хпирисана му гафар жилириз...


Бицlидарин шадвалин йигъар

Ассаламу алейкум, аьзиз ватанагьлийир! Аьхиримжи йисари бицlидарин тятlиларин вахтна Дагъустандин тамам вари шагьрар-гъулариъ бицlидар диндихъди таниш апlру дарсар гъягъюри шулу.   Гьар йисан бицlидарин натижйириз лигруган, юкlв шад шулу. Улихь вахтари мицдар мумкинвалар адайи, думуган,...


Лукьман пайгъамбрин насигьят

Гьямд ибшри сар Аллагьдиз ﷻ ухьу мусурмнарди халкь апIувализ! Гьюрматлу мусурман гъардшар ва чйир, ухькан гизафдариз ухьу фу бадали халкь дапIнаш кIваълан дубшна. Амма му ухьу асас фикир тувну ккуни ляхнарикан ву. Ихь ватанагьлийириз думу ляхникан кIваин апIбан бадали, Аллагьдин ﷻ амриинди, Лукьман...


Гьаму дюн’ятIан заан вуйи гъудган

Гьаму дюн’я ва вари му дюн’яйиъ айибтIан заанди ва багьалуди вуйи гъудган айин?   Имам Муслимдихьан вуйи Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ гьамци дупна: ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها   «ГвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат-гъудган заанди ву гьаму...