ГьацI аьсртIан артухъ имамвал гъапIу кас

ГьацI аьсртIан артухъ имамвал гъапIу кас

Гьямд ибшри ташбигьвал адру сар Аллагьдиз, Учв Халикь вуди, инсаният варитIанна гирамиди халкь дапIну, жилариина халифади деркку ва инсаниятдиз Учв рази шлу гъиллигъар кьисмат гъапIу, ва гьаму салам-дюаь гьапIри Аллагьди гирами ва аьхиримжи Пайгъамбриина, ухьхъанди юкIв убгури дюн’яйиина гъафириина, ухьхъанди юкIв убгури дюн’яйиин гъашириина, ухьхъанди юкIв убгури дюн’яйилан вафат духьну бакьайиз гъушуриина ва ухьхъанди юкIв убгури Гъиямат йигъан хъиршруриина, ва салам-дюаь гьапIри Аллагьди дугъан гирами ва багьалу терефкрариина – Абубакриина, Уьмариина, Уьсмандиина, Аьлдиина (гъит Аллагь мурарикан рази ишри), вардариина.

Багъри халкьдин тарих кIваин уьбхювал – ихь буржи ва гьамусяаьт яшамиш шулайи ва гьамусдиз яшамиш гъахьи ихь аьхю абйирин дугъри гьякьикьат ву. Уьмур фици хъапIну ккундуш ва чпи фици хъапIри гъахьнуш, жвув’ин али вазифйир фици тамам дапIну ккундуш, илим ахтармиш дапIнайи ваяки кIваантIан Аллагьдиз ибадат апIурайи яшлуйири шад гевюл ади ва аьхю аьшкьниинди ктибтури шулу. Гьяйифки, дицистар инсанар йигълан-йигъаз ихь арайиан кам шула.

Машгьур билиг айи касариинди, шейхариинди, лап яркьуди илим ахтармиш дапIнайи аьлимариинди машгьур гъабхьи Зилдккарин гъулан агъсакъал, гьацI аьсриътIан артухъ имамвалин вазифйир тамам гъапIу аьхю гьярфналан имам, тяжублу кас, чан фидакар ляхниинди аьхю гьюрмат гъазанмиш гъапIу Аьбдусемед Нюдюрмугьяммадов гирами Рамазандин вазли ихь арайиан гъушну. Дугъриданна, ухьу Аллагьдихьан вухьа, ва, дугъриданна, ухьу Гьадгъахьна хътакрудар вухьа.

ХьуцIур йистIан артухъ вахтна имамвал гъапIнушра, Аьбдусемед Нюдюрмугьяммадович ужур имам хьувал, гьюрмат гъазанмиш апIувал, жвув нумунади улупувал гъуллугънан йисарикан асиллу дарувалиин инанмиш вуди гъахьну. Дугъан фикриинди, гьюрмат гъазанмиш апIувал асас вуди гьарсар касди чан гъуллугъ лайикьлуди тамам апIбалан, жвуву туврайи насигьятарилан ва гъул-жямяаьтдихьна, жвуван тарихдихьна вуйи ккунивалилан асиллу вуди гъабхьну.

Зилдккарин яшлуйири, сар-сарихьна гъягъюри, гъул ва гъулан тухмар аьмалназ гъюбкан, дурарин тарихнакан, наслариан наслариз гъиту савкьатарикан, диндин шартIарикан фици ктибтури гъахьнуш, йикIайизкьан кIваинди гъибту касарикан сар ву дупну, шагьидвал апIуз шулу. Аьбдусемед Нюдюрмугьяммадовичдин гьунар асас вуди машквран йигъинжагъариъ, яшлуйирин мажлисариъ, хялар ва дустар уч духьнайи мяракйириъ ялавлу вуди гъабхьну.

Табасаран ва Хив районариъ думу Зилдккарин Семедси машгьур вуйи. Гъунши гъулариъ Аьбдусемед Нюдюрмугьяммадов гьацира мусурман диндикан шиърар дикIру, дурар аьхю устадвалиинди урхру кассира машгьур вуйи. Думу тюрк, фарс, аьраб ва азербайжан чIалар аьгъю, табасаранарин тарихдиан жюрбежюр ихтилатар ктитру, зигьимлу ва дугъри инсанарихьна зигру, уьмур ккуни кас вуди гъахьну.

Дугъу Тюркистандин Сулеймандин табасаран чIалназ таржума дапIнайи, Мугьяммад Пайгъамбар (гъит саламдюаь гьапIри Аллагьди мугъ’ина) дюн’яйилан аьхиратдиз гъягъюваликан кадабгънайи риваятди ва хайлин дугъу дидикIнайи жара шиърари Аьбдусемед Нюдюрмугьяммадов яратмиш апIбан рякъюъ аьхю бажаранвал айи касарикан вуйибдин шагьидвалра апIура. Гъит Аллагьу Тааьлайи Аьбдусемед халуйин гунгьарин аьфв апIри, женнет кьисмат апIри! Амин!

АЛЬБЕРТ ГЬЯЖИКЪАИБОВ, МЯЛИМ, ТIЮРЯГЪ ГЪУЛАН ИМАМ

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Йишвандин гъудгнариъ урхурайиб сес ягъалди, хъа тмундариъ жвувакди гьаз кlуру?

Гвачlниндин, лавландин ва хъитlирхбандин гъудгнарин сабпи кьюб ракааьтариъ ягъалди гьаз убхуйкlан, хъа имбу гъудгнариъ жвувакди гьаз урхуйкlан, кlури суал шулу. Му суалнан гьякьнаан гизафдариз аьгъдар, гьеле гъудгнар апlурайидариканра саспидариз кмиди.   Гирами Каламдиан гъудгниъ сес ягъалди...


Велед бабкан гъахьиган убккру аькьикьайикан

Аькьика – велед бабкан гъахьиган, Аллагьу Тааьлайиз гьямд апIури, убккру гьяйванат ву. Гьяйифки, ухьухь му ляхниз думукьан фикир туврадар, гьеле Пайгъамбарин ﷺ ижми суннатарикан вушра.   Аькьикьа апIбан гьюкум Шафии, Малики ва Гьямбали мазгьабариинди, аькьикьа Пайгъамбарин ﷺ лапра...


Сар вуйихь, инсан, Аллагь

Аьгъю апlина, инсан, Аллагьу Аллагь. Ялгъуз сар вуйихь Думу, Аллагьу Аллагь. Иман аьбкъина, инсан, Аллагьу Аллагь. Сар ву, инсан, ихь Аллагь - Аллагьу Аллагь.   Яв рягьмат тува учуз, Аллагьу Аллагь, Ярхла дебккава гунагь, Аллагьу Аллагь. Аьф апlин учуз, Аллагь – Аллагьу...


Мусурман касдин палат

Ассаламу аьлейкум, йиз дагълу халкь! Му макьала бикlурайир уьмрин саб кьадар тажруба айи, гизаф йисари жямяаьтдин кlакIнаъ ади гъахьи ва гъийин девриъ саспи ляхнариин мюгьтал духьнайи яшлу кас ву.   Му макьалайиъ сацlиб жигьиларин алахьру ккурттарикан улхуз ккундузуз. Хъа му палат...


Дамагълувал фу вуйкlан?

Инсандин чаз айи гьюрмат, ккунивалианси, разивалианра чахьна айи табиаьтдин гьисс ву.   Бязи инсанар жвув кьадарсуз ккунивалиан, Аллагьдин ﷻ имбу лукIар, сарра гьяспикк ккадарди, фурс кади шулу. Гьамци инсан инсанарихьинди даккунди, дурар саймиш дарапIри, саринра гаф гъададабгъри, имбудар...