ГьацI аьсртIан артухъ имамвал гъапIу кас

ГьацI аьсртIан артухъ имамвал гъапIу кас

Гьямд ибшри ташбигьвал адру сар Аллагьдиз, Учв Халикь вуди, инсаният варитIанна гирамиди халкь дапIну, жилариина халифади деркку ва инсаниятдиз Учв рази шлу гъиллигъар кьисмат гъапIу, ва гьаму салам-дюаь гьапIри Аллагьди гирами ва аьхиримжи Пайгъамбриина, ухьхъанди юкIв убгури дюн’яйиина гъафириина, ухьхъанди юкIв убгури дюн’яйиин гъашириина, ухьхъанди юкIв убгури дюн’яйилан вафат духьну бакьайиз гъушуриина ва ухьхъанди юкIв убгури Гъиямат йигъан хъиршруриина, ва салам-дюаь гьапIри Аллагьди дугъан гирами ва багьалу терефкрариина – Абубакриина, Уьмариина, Уьсмандиина, Аьлдиина (гъит Аллагь мурарикан рази ишри), вардариина.

Багъри халкьдин тарих кIваин уьбхювал – ихь буржи ва гьамусяаьт яшамиш шулайи ва гьамусдиз яшамиш гъахьи ихь аьхю абйирин дугъри гьякьикьат ву. Уьмур фици хъапIну ккундуш ва чпи фици хъапIри гъахьнуш, жвув’ин али вазифйир фици тамам дапIну ккундуш, илим ахтармиш дапIнайи ваяки кIваантIан Аллагьдиз ибадат апIурайи яшлуйири шад гевюл ади ва аьхю аьшкьниинди ктибтури шулу. Гьяйифки, дицистар инсанар йигълан-йигъаз ихь арайиан кам шула.

Машгьур билиг айи касариинди, шейхариинди, лап яркьуди илим ахтармиш дапIнайи аьлимариинди машгьур гъабхьи Зилдккарин гъулан агъсакъал, гьацI аьсриътIан артухъ имамвалин вазифйир тамам гъапIу аьхю гьярфналан имам, тяжублу кас, чан фидакар ляхниинди аьхю гьюрмат гъазанмиш гъапIу Аьбдусемед Нюдюрмугьяммадов гирами Рамазандин вазли ихь арайиан гъушну. Дугъриданна, ухьу Аллагьдихьан вухьа, ва, дугъриданна, ухьу Гьадгъахьна хътакрудар вухьа.

ХьуцIур йистIан артухъ вахтна имамвал гъапIнушра, Аьбдусемед Нюдюрмугьяммадович ужур имам хьувал, гьюрмат гъазанмиш апIувал, жвув нумунади улупувал гъуллугънан йисарикан асиллу дарувалиин инанмиш вуди гъахьну. Дугъан фикриинди, гьюрмат гъазанмиш апIувал асас вуди гьарсар касди чан гъуллугъ лайикьлуди тамам апIбалан, жвуву туврайи насигьятарилан ва гъул-жямяаьтдихьна, жвуван тарихдихьна вуйи ккунивалилан асиллу вуди гъабхьну.

Зилдккарин яшлуйири, сар-сарихьна гъягъюри, гъул ва гъулан тухмар аьмалназ гъюбкан, дурарин тарихнакан, наслариан наслариз гъиту савкьатарикан, диндин шартIарикан фици ктибтури гъахьнуш, йикIайизкьан кIваинди гъибту касарикан сар ву дупну, шагьидвал апIуз шулу. Аьбдусемед Нюдюрмугьяммадовичдин гьунар асас вуди машквран йигъинжагъариъ, яшлуйирин мажлисариъ, хялар ва дустар уч духьнайи мяракйириъ ялавлу вуди гъабхьну.

Табасаран ва Хив районариъ думу Зилдккарин Семедси машгьур вуйи. Гъунши гъулариъ Аьбдусемед Нюдюрмугьяммадов гьацира мусурман диндикан шиърар дикIру, дурар аьхю устадвалиинди урхру кассира машгьур вуйи. Думу тюрк, фарс, аьраб ва азербайжан чIалар аьгъю, табасаранарин тарихдиан жюрбежюр ихтилатар ктитру, зигьимлу ва дугъри инсанарихьна зигру, уьмур ккуни кас вуди гъахьну.

Дугъу Тюркистандин Сулеймандин табасаран чIалназ таржума дапIнайи, Мугьяммад Пайгъамбар (гъит саламдюаь гьапIри Аллагьди мугъ’ина) дюн’яйилан аьхиратдиз гъягъюваликан кадабгънайи риваятди ва хайлин дугъу дидикIнайи жара шиърари Аьбдусемед Нюдюрмугьяммадов яратмиш апIбан рякъюъ аьхю бажаранвал айи касарикан вуйибдин шагьидвалра апIура. Гъит Аллагьу Тааьлайи Аьбдусемед халуйин гунгьарин аьфв апIри, женнет кьисмат апIри! Амин!

АЛЬБЕРТ ГЬЯЖИКЪАИБОВ, МЯЛИМ, ТIЮРЯГЪ ГЪУЛАН ИМАМ

2026-06-01 (Зуль хижжа 1447 г.) №6.


Суал-жаваб

- Йиз суалназ яркьуди жаваб тувуб ккун апlураза. Фуну гъулаз, шагьриз саламдиз гъушишра, гъи варийишвариъ инсан кечмиш хьпахъди аьлакьалу суалар читинди дугъужвна. Иллагьки гьаму саб суалназ, шариаьтдиъ улупнайиси, кьатl`иди жаваб тувайчва: инсан кечмиш духьну 52 кlуру йигъ къайд апlуз хай шулин...


Гирами Кьур’ан кlваълан гъапlну

Ассаламу аьлайкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Гирами Калам инсаниятдиз Аллагьу Тааьлайи туву варитlан аьхю савкьат ву. Му гирами Калам гьарсар мусурман касдин терефнаан аьхю гьюрмат айиб, варитlан заанди дебккнайиб ву.   Хъа гирами Калам кlваълан гъапlу касра Аллагьу Тааьлайин улихь заанди...


Пайгъамбарин ﷺ ляхин давам апlури…

Ассаламу аьлейкум, аьзиз ватанагьлийир! Пайгъамбари ﷺ ва Дугъан асгьябари, диндикан ктибтури, дин рабгъури, Шариаьтдин къанунарикан ктибтури, инсанар гъаврикк ккаъри гъахьну. Пайгъамбарин ﷺ рякъ магьа гьамциб ву. Дугъан кьяляхъ му рякъ асгьябари, табиинари, хъасина гьякьлу салигьинари ва ихь...


Мугьяррам, цIийи йисандин сабпи ваз

Мугьяррам мусурман календариинди цIийи йисандин сабпи ваз ву. Думу дявйир апIуз, ифи удубзуз ва гьамцдар жара чIуру ляхнар гъахуз гъадагъа дапIнайи юкьуб вазликан сабунуб ву. Мугьяррам гирами ваз вуйиваликан Кьур’андин сурайиъ дибикIна. Гьаддиз гьарсар мусурман кас гьадму ваз Аллагьдин ﷻ...


Иътикаф

Иътикаф мистаъ гизаф вахтназ, ясана саб бицIи вахтназ вушра, Аллагь бадали гъузуб ву. Мистаъ иътикаф апIуб сунна ву. Дидиз улупнайи саб вахт адар. Хъа иътикаф апIуз варитIан ужуб вахт Рамазандин вазлин аьхиримжи 10 йигъ ву. Рамазандин вазлин аьхиримжи 10 йигъ мистаъ иътикаф апIури адапIувал лапра...