ГьацI аьсртIан артухъ имамвал гъапIу кас

ГьацI аьсртIан артухъ имамвал гъапIу кас

Гьямд ибшри ташбигьвал адру сар Аллагьдиз, Учв Халикь вуди, инсаният варитIанна гирамиди халкь дапIну, жилариина халифади деркку ва инсаниятдиз Учв рази шлу гъиллигъар кьисмат гъапIу, ва гьаму салам-дюаь гьапIри Аллагьди гирами ва аьхиримжи Пайгъамбриина, ухьхъанди юкIв убгури дюн’яйиина гъафириина, ухьхъанди юкIв убгури дюн’яйиин гъашириина, ухьхъанди юкIв убгури дюн’яйилан вафат духьну бакьайиз гъушуриина ва ухьхъанди юкIв убгури Гъиямат йигъан хъиршруриина, ва салам-дюаь гьапIри Аллагьди дугъан гирами ва багьалу терефкрариина – Абубакриина, Уьмариина, Уьсмандиина, Аьлдиина (гъит Аллагь мурарикан рази ишри), вардариина.

Багъри халкьдин тарих кIваин уьбхювал – ихь буржи ва гьамусяаьт яшамиш шулайи ва гьамусдиз яшамиш гъахьи ихь аьхю абйирин дугъри гьякьикьат ву. Уьмур фици хъапIну ккундуш ва чпи фици хъапIри гъахьнуш, жвув’ин али вазифйир фици тамам дапIну ккундуш, илим ахтармиш дапIнайи ваяки кIваантIан Аллагьдиз ибадат апIурайи яшлуйири шад гевюл ади ва аьхю аьшкьниинди ктибтури шулу. Гьяйифки, дицистар инсанар йигълан-йигъаз ихь арайиан кам шула.

Машгьур билиг айи касариинди, шейхариинди, лап яркьуди илим ахтармиш дапIнайи аьлимариинди машгьур гъабхьи Зилдккарин гъулан агъсакъал, гьацI аьсриътIан артухъ имамвалин вазифйир тамам гъапIу аьхю гьярфналан имам, тяжублу кас, чан фидакар ляхниинди аьхю гьюрмат гъазанмиш гъапIу Аьбдусемед Нюдюрмугьяммадов гирами Рамазандин вазли ихь арайиан гъушну. Дугъриданна, ухьу Аллагьдихьан вухьа, ва, дугъриданна, ухьу Гьадгъахьна хътакрудар вухьа.

ХьуцIур йистIан артухъ вахтна имамвал гъапIнушра, Аьбдусемед Нюдюрмугьяммадович ужур имам хьувал, гьюрмат гъазанмиш апIувал, жвув нумунади улупувал гъуллугънан йисарикан асиллу дарувалиин инанмиш вуди гъахьну. Дугъан фикриинди, гьюрмат гъазанмиш апIувал асас вуди гьарсар касди чан гъуллугъ лайикьлуди тамам апIбалан, жвуву туврайи насигьятарилан ва гъул-жямяаьтдихьна, жвуван тарихдихьна вуйи ккунивалилан асиллу вуди гъабхьну.

Зилдккарин яшлуйири, сар-сарихьна гъягъюри, гъул ва гъулан тухмар аьмалназ гъюбкан, дурарин тарихнакан, наслариан наслариз гъиту савкьатарикан, диндин шартIарикан фици ктибтури гъахьнуш, йикIайизкьан кIваинди гъибту касарикан сар ву дупну, шагьидвал апIуз шулу. Аьбдусемед Нюдюрмугьяммадовичдин гьунар асас вуди машквран йигъинжагъариъ, яшлуйирин мажлисариъ, хялар ва дустар уч духьнайи мяракйириъ ялавлу вуди гъабхьну.

Табасаран ва Хив районариъ думу Зилдккарин Семедси машгьур вуйи. Гъунши гъулариъ Аьбдусемед Нюдюрмугьяммадов гьацира мусурман диндикан шиърар дикIру, дурар аьхю устадвалиинди урхру кассира машгьур вуйи. Думу тюрк, фарс, аьраб ва азербайжан чIалар аьгъю, табасаранарин тарихдиан жюрбежюр ихтилатар ктитру, зигьимлу ва дугъри инсанарихьна зигру, уьмур ккуни кас вуди гъахьну.

Дугъу Тюркистандин Сулеймандин табасаран чIалназ таржума дапIнайи, Мугьяммад Пайгъамбар (гъит саламдюаь гьапIри Аллагьди мугъ’ина) дюн’яйилан аьхиратдиз гъягъюваликан кадабгънайи риваятди ва хайлин дугъу дидикIнайи жара шиърари Аьбдусемед Нюдюрмугьяммадов яратмиш апIбан рякъюъ аьхю бажаранвал айи касарикан вуйибдин шагьидвалра апIура. Гъит Аллагьу Тааьлайи Аьбдусемед халуйин гунгьарин аьфв апIри, женнет кьисмат апIри! Амин!

АЛЬБЕРТ ГЬЯЖИКЪАИБОВ, МЯЛИМ, ТIЮРЯГЪ ГЪУЛАН ИМАМ

2026-04-01 (Шавваль 1447 г.) №4.


Ифтар-2026!

Ассаламу аьлайкум, аьзиз ватанагьлийир! Магьа гирами Рамазандин ваз улдубчlвну. Му йисан гирами Рамазандин вазли гизаф йишвариъ ихь табасаранлуйирин ифтарар гъахьну. Гъит Аллагьу Тааьлайи варидарин туву садакьйир кьабул апlри.   Ставрополь крайиъ айи Терек гъулаъ табасаранлуйир уч духьну,...


Гъиямат йигъ кlваин гъабхьиган Пайгъамбар гьаз гъяаьлхънийкlан?

Гъиямат йигъан вари инсанари чпин ляхнарихъан-аьмаларихъан жаваб тувди. Думу гьациб йигъ хьибди, гьаруриз лайикь вуйи къарар адабгъруб ва адабгъру къарариъра гъалатl даршлуб. Гьадму йигъан вари инсанариз чпи гъапlу ляхнар улупиди.   Гьаму жилиин чав гъапlу ужувлан ляхин, думу фукьан бицlиб...


Гьялак махьан баб!

Ассаламу аьлайкум, йиз ватанагьлийир! Яшлуйир айи йишваъ берекет ва ужуб насигьятнан гаф шул. Дурариз уьмрин аьхю тажруба а, гьадрариланмина ухьухьна гизаф кьадар ужувлан ляхнар дуфна.   Гъулариъ яшлу ксар алахьруган, дурариз салам тувну, хил бисуз ккун шулу. Дурарин машназ гъилигган,...


«Зугья» гъудган

«Зугья» гъудганра жямяаьтдихъди апIуб суннат дару гъудгнарикан ву. Му гъудгнин варитIан цIиб кьюб ракааьт ву. Тамам «зугья» гъудгнин варитIан цIиб юкьуб ракааьт, хъасин йирхьуб, хъа миржиб ракааьт шула.   Му гъудгнин ракааьтарин гьякьнаан аьлимарин арайиъ жюрбежюр...


Хилар жикIуз даккни бицIир

Ассаламу алейкум, йиз бицIи дустар! Гъи узу ктибтидизачвуз сар бицIи балкан ва, гьяятдиан хулаз гъафиган хилар жикIувал мянфяаьтсуз ляхин ву, кIуру дугъан фикрикан.   Дугъан ччвур Мягьмуд вуйи. Абйир-бабари дугъаз гьарган, гьяятдиан гъафиган, ясана уьл ипIуз дусруган, сабпи нубатнаан хилар...