«Зугья» гъудган

«Зугья» гъудган

«Зугья» гъудганра жямяаьтдихъди апIуб суннат дару гъудгнарикан ву. Му гъудгнин варитIан цIиб кьюб ракааьт ву. Тамам «зугья» гъудгнин варитIан цIиб юкьуб ракааьт, хъасин йирхьуб, хъа миржиб ракааьт шула.

 

Му гъудгнин ракааьтарин гьякьнаан аьлимарин арайиъ жюрбежюр фикрар а, хъа варитIан заан фикир миржиб ракааьт кIуруб ву, хъа саспидари йицIикьюб ракааьт кIура. Му суалнан гьякьнаан аьхю пай аьлимари миржиб ракааьт кIура.

Кьюб ракааьттIан артухъ «зугья» суннатар апIру касдиз дурар гьарсаб кью-кьюб ракааьтназ жара апIуб суннат ву. «Зугья» гъудгниз гьамци ният апIуру: «Узу ният гъапIза «зугья» гъудгнин кьюб ракааьт суннат апIуз Аллагь бадали, Аллагьу акбар».

«Зугья» гъудган апIурайи касдихьан вари миржиб ракааьт сатIидира апIуз шулу, хъа дици апIруриз гьарсаб кьюб, юкьуб ракаатнахъ «ат-Тагьият» урхуз шулу, гьацира ккундуш гъудгнин аьхириъ саб «ат-Тагьият» дурхнура гъибтуз шулу.

«Зугья» гъудган йигъандин арайиъ улупнайи вахтна апIруб ву. Дидин вахт ригъ завариз тахминан 3-5 метр за гъабхьиган улубкьуру ва лисундин гъудгнин вахт улубкьган ккудубкIуру.

«Зугья» гъудгнин сабпи ракааьтдиъ «аль-Фатигья» сурайин кьяляхъ «Аль-Кафирун», хъа кьюбпи ракааьтдиъ «аль-Фатигьяйин» кьяляхъ «Аль-Ихлас» урхуб ужи ву. Кьюб ракааьттIан артухъ апIуруш, гъудган кью-кьюб ракааьтариз жара гъапIиш, ужи хьибди.

«Зугья» гъудгнин сабпи ракааьтдиъ «аль-Фатигьяйин» кьяляхъ «Ваш-Шамси», хъа кьюбпи ракааьтдиъ «Вад-Дугья» урхуб ихь Пайгъамбарихьан ﷻ дуфнайиб ву, амма «Гьяшияту Аль-Жамал» ва жара китабариъ, ухьу зиихъ гъапибси гъапIиш ужи ву, кIура, яна сабпи ракааьтдиъ «Аль-Кафирун», кьюбпибдиъ «Аль-Ихлас». Мици апIбан мяна гьадму вуки, «Аль-Ихлас» Кьур’андин шубуб пай гьисаб шула, хъа «Аль-Кафирун» - юкьуб пай.

Ибну Гьяжар Гьайтамийи «Тугьфатуль Мугьтаж» китабдиъ гьамци дибикIна, гьарсаб кьюб ракааьт жара апIури «зугья» гъудган апIру касди сабпи кьюб ракааьтнаъ сабпи ракаьтдиъ «аль-Фатигьяйин» кьяляхъ «Ваш-Шамс», хъа кьюбпибдиъ «Вад-Дугья» урхиди, имбу жа-жаради апIру ракааьтариъ «аль-Фатигьяйин» кьяляхъ «Аль-Кафирун» ва «Аль-Ихлас» урхиди.

«Гьяшияту Аль-Бужайрами аьла Аль-ХатIиб Аш-Ширбини» китабдиъ дибикIнаки, кьюб ракааьттIан артухъ «зугья» гъудган апIруган, «аль-Фатигьяйин» кьяляхъ «Аль-Кафирун» ва «Аль-Ихлас» урхуру. Гьадму китабдиъ давам апIури дупна, му гъудган апIбан вари савабар хьпан бадали, сабпи кьюб ракааьтдиъ «аль-Фатигьяйин» кьяляхъ «Аш-Шамс» ва «Аль-Кафирун» сурйир гъурхиш, ужи ву, хъа кьюбпибдиъ «Ад-Дугья» ва «Аль-Ихлас». Хъа душвхъантина давам шулайи ракааьтариъ «Фатигьяйин» кьяляхъ «Аль-Кафирун», хъасин вуйибдиъ «Аль-Ихлас» урхуру.

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Чиб-чпихьна сабурлувалиинди янашмин йихьай

Адашиз сар хъпебехъру чIуру бай ади гъахьну. Дугъу кми-кмиди абйир-бабариз гиран ктапIуйи. Гьар ражари бали чаз гиран ктапIган, адаш жара хулазди учIвну, душван цIализ ккум йивури гъахьну, гьаци чав сабурнахъна гъюз кIури. СацIиб вахтналан думу цалик ккум йивуз йишв кимдайи.   Саб ражари бай...


Хизан, хизан…

Ихь аьхю абйириланмина ухьухьна хизан бадали дурубкьнайиб саб ву: эгер увуз хизан уьбхюз ккундуш, читинвалар алахьруган, ккюгъну ккунду ва дурар гьял апlуз чарйир агури ккунду. Гьяйифки, му гафарин вари гъаври адар. Жилири му гафар анжагъ хпиризтlан кайидар дар кlура, хъа хпирисана му гафар жилириз...


Иблис инсанарин варитIан аьхю душман ву

Ухьу гьякь рякълан алдаъбан бадали иблисди гизаф зегьмет зигуру. Гъийин заманайиъ саспи инсанари чиб-чпихъди аьлакьйир пуч апIуру, чиб-чпи душмнарси дисуру, амма дурариз гьякьикьатдиъ чпин душман фуж-вуш аьгъдар.   Аллагьу Тааьлайи Чан гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Дугъриданна...


Табасаран жямяаьт гьяждиъ

Ассаламу аьлайкум, аьзиз халкь. Аьхиримжи йисари гирами жилариина гьяждиз гъягъру табасаран дестйирра духьна. Душваз анжагъ ихь табасаранлуйир дахил шула ва саб хизанси чпин фарз тамам дапну гъюри шулу.   Магьа гьаму йисанра, му дестейиъ 48 кас ади, табасаранлуйир гирами жилариина гъушну. Майдин...


Гьаму дюн’ятIан заан вуйи гъудган

Гьаму дюн’я ва вари му дюн’яйиъ айибтIан заанди ва багьалуди вуйи гъудган айин?   Имам Муслимдихьан вуйи Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ гьамци дупна: ركعتا الفجر خير من الدنيا وما فيها   «ГвачIниндин гъудгнин улихь вуйи кьюб ракааьт суннат-гъудган заанди ву гьаму...