ЮкIвариз сикинвал, ляхнариз баракат лазим ву

ЮкIвариз сикинвал, ляхнариз баракат лазим ву

ЮкIвариз сикинвал, ляхнариз баракат лазим ву

Ассаламу аьлайкум, аьзиз ватанагьлийир! Ихь халкьдихъди ляхин апlури йигъан-йигъан жюрбежюр ляхнар рякъруган, мюгьтал шлу месэлйир алахьуру. Аллагьу Тааьлайи гъи инсанариз гизаф рягьятвалар тувна. Амма гьаци вушра, писвал, юкlвариъ сикинсузвал артухъ дубхьна. Гьаз вуйкlан?

 

Му суалнан гьякьнаан узура гизаф фикрар апlури шулза. Ихь абйири чпин вахтарикан ктибтруган, чпиз алахьури гъахьи читинваларикан улхруган гъийин девриъ шулайи ляхнар дурариз читинваларсикьан дар. Хъа гъийин девриъ яшамиш шулайи жигьилариз фу-вуш гьубкlрадар. Фу вуйкlан? Гьаз мициб гьялнахъна дуфнайкlан?

Аллагьу Тааьлайи гьарсар касдиз жюрбежюр имтигьянар тувра. Гирами Каламдиъ Аллагьу Тааьлайи дупнаки, гучl’валихъди, гаш’валихъди, инсанарихъди, мал-мутмуйихъди имтигьян гъадабгъурза.

Яни гьамдиан гъаври шулхьаки, инсандиз фукьан рягьятвалар ккунди вушра, фукьан чаз ужувлар агурашра, амма Аллагьу Тааьлайи му жилиина инсанар имтигьян фици кlулиз адабгъуруш гьаънайидар ву. Гьаддиз жвувхьан шлубкьан ужувлар апlуз чалишмиш духьну ккунду, рягьятваларра духьну ккун. Хъа Аллагьу Тааьлайи гирами Каламдиъ инсанариз фулану имтигьянар тувдиза дупнайиб гьарган кlваинди гъибтну ккун.

Саб бала-кьаза жвув’ина, ясана жвуван хизандиина гъафиган, саспидари дишлади аьссивал апlуру. Гьадму вахтна ухьу гьарсаб ляхин Аллагьу Тааьлайихьан вуйиб, вари Аллагьу Тааьлайин амриинди шулайиб кlваин дапlну ккунду.

Пайгъамбри ﷺ, асгьябари ва вари гьякьлу агьлари читинвалар улуркьган, гьямд ибшри Яв Сарвализ, кlури, Аллагьу Тааьлайиз гьямд апlури гъахьну.

Гьаддихъди сабси дурари вари шулайиб анжагъ Аллагьу Тааьлайихьан вуйиб, Дугъан кьудратниинди шулайиб тасдикь апlури гъахьну.

Ислам диндиъ велед бабкан духьну ужубна-харжиб жара апlуз хъюгъю вахтнахъанмина думу яваш-явашди диндин мурхьларихьна гьязур дапlну ккунду.

Гьаз? Сабпи нубатнаан гьациб къайдайиинди ухьу ихь веледариз Пайгъамбарихьна ﷺ вуйи ккунивал улупурахьа, хъасин Аллагьу Тааьла Сар вуйиваликан ва гьаци яваш-явашди имбу фарзарикан.

Гьаму ляхнарикан жвуваз ва жвуван веледариз аьгъюган, фунуб-вушра читинваликк аьгь апlуз, сабур апlуз рягьятди шул.

Инсандиз мал-мутму, хал-хизан, деуз-дахъуз йишв – гьамрар вари ади вушра, сикинвал адрувал Ислам диндихьан инсан ярхла вуйивалин асас лишнар ву.

Мусурман касдин варитlан аьхю гъалатl  Аллагьу Тааьлайиз гьямд апlуз аьгъдрувал ву. Ав, Аллагьу Тааьлайи увуз вари тувган, Дугъаз гьямд апlузра аьгъяди ккунду.

Ибн Аьтlаиллагьди гъапну: «Инсандин Аллагьу Тааьлайихъ хъугъивал кlваантlан вуш, ясана кучlлинуб вуш кьюб дюшюшдиъ аьгъю апlуз шулу: ужувлан гьялнаъ ва бедбахтвалиъ. Читинвалариъ сабур апlураш, дугъаз ужуб иман ва Аллагьдихъ ﷻ кlваантlан хъугъувал а. Фуну касдира чан вари ляхнар ужуди вуйиган Аллагьу Тааьлайиз гьямд апlурдарш, дугъу чан агъирвал улупура, Аллагьу Тааьлайиъ мюгьтаж’вал адрувал улупура».

Гьаму вари ляхнар фикриз гъадагъну, мусурман касди гьамцдар ляхнариз фикир тувну ккунду:

  1. Аллагьу Тааьлайихьан гучl кади хьувал.
  2. Гирами Калам артухъдиси урхувал.
  3. Баракат хьубан бадали дюаь апlувал.
  4. Кьискьисвалихьан ярхла хьувал.
  5. Ари-вериш апlруган, гьякьлуди хьувал.
  6. Пайгъамбарин ﷺ суннайихъди гъягъювал.
  7. Аллагьу Тааьлайиина таваккул хувал.
  8. Садакьа тувувал.
  9. Гьярам ляхнарихьан ярхла хьувал.
  10. Жвуван гунгьарин аьфв апlина кlури, дюаь апlувал.

Гьюрматлу газат урхурайидар! Гьаму 10 ляхин фикриъ дидисну, гьамрарихъди гъягъюз чалишмиш шули гъахьиш, ихь юкlвариъ сикинвалра шул, ляхнариъ баракатра шул.

 

Ансар Рамазанов

2026-09-01 (Рабиуль авваль 1448 г.) №9.


Ариш-веришдиъ натижа хьпан бадали урхру дюаь

Ариш-вериш апIру агьлари, иллагьки думу ляхниъ жюрбежюр хъуркьувалар гъахьидари, ужуб натижа хьпан бадали, гьарган «лихури, лихури ва хъанара лихури» духьну ккунду, кIури шулу…    Ав, ихь метлеб кIулиз удубчIвбан бадали, ухьу дидиз себебра улупну ккунду. Амма, эгер...


Йиз кагъаз

Ассаламу аьлайкум! Узу кlваантlан Аллагьу Тааьлайихъ хъугънайи кас вуза. Бицlидихъанмина, йиз абайи-бабу улупганси гъудгнар апlури, йиз дин хъапlрайи кас вуза. Гьяждизра гъушунза, гьамус узхьан шлуганси мистариъ садакьа тувурза, гирами йишвариина зияратдиз гъушганра, садакьа туври шулза,...


Яв унчIв марцц апIин!

Саб хизан цIийи хулариз удучIвну. ГвачIнинган нивкI’ан уягъ гъахьибси, хпир унчIв’ан гъилигиган, дугъаз гъуншди ккурттар ерццуз илирчури рякъюру.   - Лиг, фукьан марцциди дарди ккурттар дурччнаш, - гъапи дугъу жилириз. Жилири газат урхурайи ва хпири кIурубдиз фикир...


Эдеблуваликан кьюб гаф

Гьязряти Уьмари гъапну: «Сифте эдеб бисай, хъа илим аьгъю апlинай». Илимдинтlан нафсдин эдебар гизаф ву, эдеб адарш, илимдиканра мянфяаьт дархьуз мумкин ву. Ислам дин чаин жа-жара шейэрикан дапIнайи хьуб бару али шагьрик мисал ву. Сабпиб – гъизиликан, кьюбпиб - арсракан, шубубпиб...


СУАЛ-ЖАВАБ

- Магьа гирами Пайгъамбар ﷺ бабкан духьнайи ваз улубкьна. Ич гъулаъ аьхю мажлис гъабхьну. Йиз аьхюну бай узуз думу мажлиснаъ иштирак махьан, хай шлуб дар кlури, удукьну дугъужвну. Чиб-чпин арайиъ гизаф дерд шлу гафарра гъахьнийич. Му жигьилариз гьапlнайкlан? Гьамус Аллагь ва Пайгъамбар ﷺ кlваин...