Рамазан-2022. Натижйир!

Рамазан-2022. Натижйир!

Гьяйифки, магьа нубатнан Рамазандин ваз ихь арайиан гъубшну. Ццийин Рамазандин вазлихъди гизаф аьлакьйир арайиз гъафну. Имбу йисарик лигну, му ражари гизаф кьадар ифтарар-серенжемар гъахьну.

Дагъустандин вари шагьраррайонариъ аьхю ифтIарар кIули гъушну. ДумутIанна гъайри, Урусиятдин бязи шагьрариъра ихь халкьдин ифтIарар заан дережайиинди кIули гъухну. Гьаци вуйиган, гьаму макьалайиъ жикъиди ихь ватанагьлийирихъди аьлакьалу вуди, дурар яшамиш шулайи йишвариъ гъахьи ифтIарарикан мялумат туврача. Сабпиб вуди ва табасаран халкьдин варитIан аьхю ифтIар Мягьячгъала ва Каспийск шагьрарин арайиъ тикмиш апIурайи Духовный центриъ гъабхьну ва гьаддихъан хъюгърахьа.

Духовный центр

Ухьуз аьгъюганси, Духовный центр гьамусяаьт Европпайиъ варитIан аьхю мистарикан шула. Му мистаз дуфну, саб кIул’ан тмуну кIулиз лигруган, фукьадар аьхюб вуш ва фукьан мидихъ зегьмет зигураш, мюгьтал шулу. Магьа гьаму гирами ваз ккебгъну сабпи йигъланмина мушваъ гьар йигъан жюрбежюр шагьрар-районарин ифтIарар кIули гъахуз хъюгъну. Магьа 26-пи апрели му аьхю мистаъ Табасаран ва Хив районарин аьхю ифтIар кIули гъубшну.

Душваз юкьуд агъзурихьна табасаран халкь уч гъахьну. Му нубатнан ражари ихь халкьдин сабвалин серенжемси кIули гъубшну. Му серенжемдиз Дагъустандин Главайин Халкьдин Сабраниейиъ айи представитель Нюсрет Омаров, Хив райондин глава Ярмет Ярметов, Табасаран халкьдин яшлуйирин советдин представитель Исамудин Рамазанов ва гьацира жара жюрбежюр ляхнарин улихь хьайи вакилар иштирак гъахьну.

Сарпир вуди халкьдин улихь Дагъустандин муфтиятдин фетвйир адагъру отделин руководитель Мугьяммад-Рамазан Ражабов гъулхнийи. Дугъу чан улхбаъ уч духьнайидариз Аллагьу Тааьлайиз мютIюгъ духьну ккуниваликан, Дугъан амрар тамам дапIну ккуниваликан яркьуди ктибтну.

Нюсрет Омаровди ва Хив райондин глава Ярмет Ярметовди чпин терефнаан му ифтIар тешкил гъапIдариз аьхю чухсагъул къайд гъапIну. Мицдар серенжемар тешкил апIбаъ ихь халкьдин сабвал а, саб гафнахъна гъювал а, иллагьки гьамцдар гирами вазари, къайд гъапIну гьюкуматдин вакилари. Дагъустандин Муфтийин заместитель Шамиль Алихановди ва Муфтиятдин кьибла терефнаъ айи вакил Гьюсейн Гьяжиевди вари уч духьнайидар гирами вазлихъди тебрик гъапIну ва табасаран халкьди нубатнан ражари чпин сабвал, сатIивал улупувалиин чпин аьхю разивал къайд гъапIну.

Хив райондин имам Шябан Салиховди чан улхбаъ му ифтIариъ иштирак гъахьи гьарсар касдиз аьхю чухсагъул гъапну ва, хусуси вуди, чаина му ифтIарин аьхюну пай харжар гъидису сар касдиз. Гъит Аллагьу Тааьлайи гьарсар касдин му садакьа заан дережайиинди кьабул апIри, гъапну. Му ифтIариъ уч духьнайидарин арайиъ жюрбежюр пешкешар уйнамиш гъапIну. Хъа варитIан аьхю пешкешар бицIи гьяждиз вуйи путевкийр гъахьну.

Духовный центриъ гъабхьи табасаран ва хив районарин ифтlар

БицIи гьяждиз путевкйир ккуркьдарин шадвалин кьадар адайи. Гъит Аллагьу Тааьлайи му ужувлан ляхниз себеб гъахьидариз хъуркьувалар, бахтар ишри, хъанара заан дережайиинди Аллагьу Тааьлайин улихь шлу агьларикан апIри! Гъудгнин вахт улубкьган, ушв гьибтну, варидари сатIиди дюаь дапIну, му серенжем алдабгъну. Гъит Аллагьу Тааьла варидарикан рази ишри! Амин!

Москва шагьур

Москва шагьриъ табасаран халкьдин ифтIар апIувал аьдати ляхинси дубхьна. Гьар йисар Табасаран, Хив районариан ва Огни шагьриан имамар-аьлимар му шагьриз гъягъюри, ифтIар апIури шулу. Магьа гьаму йисанра вари сатIиди уч духьну, ифтIар апIурайи зал тухъди абцIну инсанар гъафнийи.

Мушваз уч гъахьиган, чибчпихъди таниш шули, закурин йигъан саб читинвал гъабхьиган, чпи-чпиз кюмек шлуганси, гъардаш’валин аьлакьйир заан гьялназ хру серенжемарикан гъабхьну. Диндин агьлари, имамар-аьлимари чпин улхбариъ Рамазан вазлин заанваликан, му вазли апIру ибадатарикан ва фицдар чIуру ляхнарихъан хътакну ккундуш, ктибтну. Гьар ражари мицдар серенжемариан удучIвруган, ухьу саб чIуру ляхин вушра дипруганси, саб ужувлан ляхин вушра артухъ апIруганси духьну ккунду, гъапну аьлимари.

Гьацира уч духьнайидарин улихь РУДН университетдин ректорин заместитель Эседов Гьясамудин Сиражудинович гъулхну. Дугъу гъапну: «Гьамци табасаран халкь уч духьну мициб йишваъ иштирак шули сабпи раж вуйиз. Гъит му серенжем тешкил гъапIдариз аьхю вуйи хъуркьувалар ишри». Улхбарин арайиъ нашидар-мавлидар урхру устад Мугьяммад-Шафи Ашуровди чан уткан сесниинди нашидар гъурхнийи.

Москва шагьриъ яшамиш шулайи табасаранар хъа ражари мициб серенжем хьайиз вахт ккимиди гьязур шлуганси ву, гьаз гъапиш дурариз гьар йисан апIурайи серенжемар лап кьабулди ву ва дурар гьарган душваъ иштирак хьуз гьязур ву.

2026-09-01 (Рабиуль авваль 1448 г.) №9.


Эдеблуваликан кьюб гаф

Гьязряти Уьмари гъапну: «Сифте эдеб бисай, хъа илим аьгъю апlинай». Илимдинтlан нафсдин эдебар гизаф ву, эдеб адарш, илимдиканра мянфяаьт дархьуз мумкин ву. Ислам дин чаин жа-жара шейэрикан дапIнайи хьуб бару али шагьрик мисал ву. Сабпиб – гъизиликан, кьюбпиб - арсракан, шубубпиб...


Ариш-веришдиъ натижа хьпан бадали урхру дюаь

Ариш-вериш апIру агьлари, иллагьки думу ляхниъ жюрбежюр хъуркьувалар гъахьидари, ужуб натижа хьпан бадали, гьарган «лихури, лихури ва хъанара лихури» духьну ккунду, кIури шулу…    Ав, ихь метлеб кIулиз удубчIвбан бадали, ухьу дидиз себебра улупну ккунду. Амма, эгер...


Жюрбежюр гьюкуматариъ айи мистар

Афагъанистандиъ айи мист аль-Акьса мист Кутубия мист Меккайиъ айи мист Стамбулиъ айи мист Павлодара мист Турцияйиъ айи мист Болгар шагьриъ айи мист Кабус султандин мист Турцияйиъ айи Эртогрулгазыйин мист Бухарайиъ айи мист


Йиз кагъаз

Ассаламу аьлайкум! Узу кlваантlан Аллагьу Тааьлайихъ хъугънайи кас вуза. Бицlидихъанмина, йиз абайи-бабу улупганси гъудгнар апlури, йиз дин хъапlрайи кас вуза. Гьяждизра гъушунза, гьамус узхьан шлуганси мистариъ садакьа тувурза, гирами йишвариина зияратдиз гъушганра, садакьа туври шулза,...


Кьур’андин фуну аят аьхиримжи вуди гьапIну?

Аллагьу Тааьлайи гирами Кьур’андин аьхиримжи аят вуди фунуб гьапIнуш, аьлимарин арайиъ жюрбежюр фикрар а:   Аьхю пай аьлимарин гафариинди думу «Бакьара» сурайин 281-пи аят ву:   وَاتَّقُوا يَوْماً تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ مَا...