Пайгъамбар ﷺ наан айкlан?

Пайгъамбар ﷺ наан айкlан?

Суал: Гьаму жилилан Мугьяммад пайгъамбар гъушхъан, думу наан айкlан ва думу айи йишвкан фуну гьядисдиъ дупнайкlан?

 

Жаваб: Гьамусааьт вари кечмиш духьнайидар Барзах кlуру йишваъ а. Барзах – гьаму дюн’яйинна Аьхиратдин муддатнаъ айи инсанарин рюгьяр шлу йишв ву.

Пайгъамбарра ﷺ гьадму гьялнаъ а, ва думу чlивидира ву. Пайгъамбрар чпин накьвариъ чlивиди ву кlурайивалихъ хъугъуб агьлю сунна валь-жамааьйин имандикан шула. Дидин гьякьнаан гирами аятариъ ва Пайгъамбарин ﷺ гьядисариъ дупна. Дидиз далиларра хура, ва гьадушваъ зиихъ дупнайи гафар гьякьлудар вуйиб аьгъю шула:

 

1) Аллагьу Тааьлайи гирами Каламдиъ дупна (мяна): «Аллагьу Тааьлайин рякъюъ кечмиш гъахьидариз гъийихдар макlанай. Ваъ, дурар чlивиди ву, амма учвуз рябкъюрадар» (сура «Аль-Бакьара», аят 154).

Гьаму аятдиъ дупнаки, шагьидар чlивиди гъузра. Эгер шагьидариз гьамциб заанвал тувнаш, хъа дурартlан заанди вуйи пайгъамбрариз гьациб ва думутlан артухъ рубкьурадаринхъа?!

2) Анасдихьан Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «Пайгъамбрар чпин накьвариъ чlивиди ву ва гьадушваъ ибадат апlура» («Муснад» Аль-Баззара, хадис №6391; «Муснад» Абу Яля, гьядис №3425).

3) Авс ибн Аьвсди Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «Учвуз варитlан багьалуб жвумийин йигъ ву. Гьадму йигъан Адам пайгъамбар халкь гъапlну ва гьадму йигъан думу кечмиш гъахьну. Гьадму йигъан Гъиямат йигъ улубкьбан сабпи ражари кlарчлиъ ил ибтди ва гьадму йигъан кьюбпи ражарира ил ибтди. Гьадму йигъан уз’ина салават урхай, дугъриданна, ичв салават узухьна рубкьуру». Асгьябари гьерху: «Увухьна салават фици рубкьуйкlан, эгер уву жили хъютlюркьнаш?» Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Дугъриданна, Аллагьу Тааьлайи жилиз пайгъамбрарин беденар хътlюкьюб гьярам дапlна». (Ибн Маджа, хадис №1636).

Магьа гьаму зиихъ улпнайи гьядисариан аьгъю шулаки, шагьидар, пайгъамбрар Аьхиратдиз гъушганра чlивиди ву.

Аллагьу Тааьлайи дурар гьадмукьан заанди дерккнаки, махлукьатарин, инсанарин, жинарин - гьамрар варидарин кlулиъ ади. Гьаци вуйиган, Пайгъамбарин ﷺ гьядисдиъ дупнайиганси, жвуми йигъан ухьу артухъдиси салаватар урхури, Пайгъамбар ﷺ кlваин апlури духьну ккунду.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьу Чан ккуни лукlарикан апlри ва гъит Гъиямат йигъан ухьу Пайгъамбарихъди ﷺ сатlиди ишри.

 

Мугьяммадфарукь Аьзимов

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Дамагълувал фу вуйкlан?

Инсандин чаз айи гьюрмат, ккунивалианси, разивалианра чахьна айи табиаьтдин гьисс ву.   Бязи инсанар жвув кьадарсуз ккунивалиан, Аллагьдин ﷻ имбу лукIар, сарра гьяспикк ккадарди, фурс кади шулу. Гьамци инсан инсанарихьинди даккунди, дурар саймиш дарапIри, саринра гаф гъададабгъри, имбудар...


Уягъ духьну ккунду

«Аллагьу Тааьлайин назарлувал жямяаьтдиин алиб ву», «Инсанарикан варитlан багьалур – жямяаьтдиз хайирлу кас ву», «Хайир-берекет яшлу ксарилан бихъруб ву», «Аьлим гьадму кас вуки, чаз фу аьгъяш, гьациб аьмалра апlурайир». Пайгъамбарин ﷺ гьаму...


Велед бабкан гъахьиган убккру аькьикьайикан

Аькьика – велед бабкан гъахьиган, Аллагьу Тааьлайиз гьямд апIури, убккру гьяйванат ву. Гьяйифки, ухьухь му ляхниз думукьан фикир туврадар, гьеле Пайгъамбарин ﷺ ижми суннатарикан вушра.   Аькьикьа апIбан гьюкум Шафии, Малики ва Гьямбали мазгьабариинди, аькьикьа Пайгъамбарин ﷺ лапра...


Сар вуйихь, инсан, Аллагь

Аьгъю апlина, инсан, Аллагьу Аллагь. Ялгъуз сар вуйихь Думу, Аллагьу Аллагь. Иман аьбкъина, инсан, Аллагьу Аллагь. Сар ву, инсан, ихь Аллагь - Аллагьу Аллагь.   Яв рягьмат тува учуз, Аллагьу Аллагь, Ярхла дебккава гунагь, Аллагьу Аллагь. Аьф апlин учуз, Аллагь – Аллагьу...


Бурж кьяляхъ тувурдарш, гьапIну ккунду?

Ислам диндиъ сари тмунуриз кюмек апIинай, дупна, гьелбетда, фужкIа саб читин гьялнаъ айи вахтна. Гьацдар кюмек апIуваларикан саб, инсан читин гьялнаъ ахъган, дугъахьна буржди пул тувувал ву.   Аьбдуллагь Ибн Уьмари Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «Мусурман мусурмандиз гъардаш ву, ва дугъу...