Гьарйигъан ушв бисури гъахьи пайгъамбар

Гьарйигъан ушв бисури гъахьи пайгъамбар

Гьарйигъан ушв бисури гъахьи пайгъамбар

Мялум вуйиганси, вари пайгъамбрари ва дурарихъди гъягърудари ушв бисури гъахьну, гьятта Адам пайгъамбарихъанмина хъюгъну варидари. Думу ушвар дисбан къайдара жараб вуйи. Амма сану пайгъамбари гьарйигъан ушв бисури гъахьну. Думу пайгъамбарикан Саид афандийи чан китабдиъ бикlура.

 

Зуль-Кифль кlуру пайгъамбарикан гирами Каламдиъра кlваин дапlна. Дугъан гьякьнаан жюрбежюр фикрарра а, хъа Аллагьу Тааьлайиз ужуйи аьгъя. Саспидари думу аьдати гьякьлу кас гъахьну кlура, хъа тмундари пайгъамбар кlура. Гьацира думу Ильяс пайгъамбар, Закария пайгъамбар, ясана Юшаъ пайгъамбар хьуз мумкин ву, кlуру фикирра а.

Дупна, Исраиларикан вуйи сану пайгъамбариз Аллагьдихьан ﷻ вагь’ю гъафну, дугъан йигъар цlибтlан имдар, дугъу чаз чан кьяляхъ гъитрур ктагъну ккунду ва думу кас вари йишв ибадатнаъ адапlрур, хъа йигъну ушв бисрур духьну ккунду. Шубубпи шартl, думу инсанарикан хъял апlрур духьну ккундар.

Думу пайгъамбари чан вари инсанар уч гъапlну ва гьаму шубуб шартl тамам апlуз шлур ади вуш гьерху. Вари ккебехъну дугъужву ва дурарин арайиан, сар жигьил удучlвну, чахьан думу ляхнар тамам апlуз шулу, гъапну. Амма думу йигъан му жигьилин гафариз фикир тувундар. Хъа йигъан вари уч дапlну, хъанара гьадму суал дивру. Думу йигъанра вари ккебехъну гъузру, амма жигьил бали, думу ляхнар апlуз шулзухьан кlури, жаваб туву. Думуган пайгъамбари гьадму жигьил чан ерина ктагъуру ва халкьдин аьхюрди дерккру.

«Араисдиъ» дупнаки, му жигьил аьхюрди деркку пайгъамбарин ччвур Альяс вуйи кlури, жара риваятдиъ думу жигьил Аюб пайгъамбарин бай Башир ву кlурира дупна.

Думу жигьили (Башири) чан улихь диву вари шартlар хъайи-хъайиси тамам апlури гъахьну: йишвну ибадат апlури, йигъну ушвар дисури, саб гъалмагъал, хъял адарди инсанарин ляхнар кlулиз адагъуйи.

Аллагьу Тааьлайин мици ибадат апlру ксар улдугуз гьарган чалишмиш шулайи шейтlниз му ляхин кьабулди гъабхьундар. Гьеле пайгъамбрарра кмиди улдугуз гъитуз чалишмиш шулу. Иблисди му пайгъамбар улдугуз гъитуз кlури шубуб ражари чалишмиш шулу. Думу пайгъамбар суткайиъ саб бицlиди лисундин вахтнатlан ахури гъахьундар. Шубуд йигъан хъади-хъади лисунган эргвал апlурайи вахтна иблис кьабирин суратнаъ ади чан суалар хьади гъюру му касдихьна, мугъак хъял капlуз ният ади. Амма дугъу саб жюре хъял ктарди, утканвалиинди вари суалариз жавабар тувру ва гьадмуган дугъаз Зуль-Кифль кlуру ччвур тувну.

«Бадаи» кlуру китабдиъ му ляхнин гьякьнаан Каъб аль-Ахбари гьамци ктибтура. Аюб пайгъамбар кечмиш гъахьиган Лам кlуру паччагьди Аюб пайгъамбарин баярихьна, дурарин чи швушвди дисуз ккундузуз кlури, кагъаз бикlуру. Амма гъардшари ваъ гъапну, гьаз гъапиш чпин диндиъ адру кафирариз чи тувуз ихтияр адар. Дурари гьамциб кагъаз гъибикlну: «Эгер увуз дугъриданна ич чи швушвди гъадагъуз ккундуш, ич диндиз гъач».

Му ляхникан паччагьдиз хъял гъафну ва дугъанна Аюб пайгъамбарин баярин арайиъ аьлакьйир чIур гъахьну. Кьюби терефарира кьушум уч дапlну дявдихьна гьязур гъахьи. Му дявдиъ Аюб пайгъамбарин бай Башир дурари дисуру.

Паччагьдиз Башир ккерхуз ккун гъабхьи, амма дугъхъан туврубдихъ азад апlузра рази вуйи. Хамвилиз чан гъардшихъан рубкьруб тувну, думу азад апlуз ккун гъабхьи. Амма Хамвилиз нивкlукди сар шли-вуш гъапну: «Фукlа мутуван ва гъардашликан фикир мапlан. Думу паччагьди дин кьабул апlиди». Му нивкl гъябкъган, Хамвили гъардшихъан фукlара тутрувуб ният гъапlу.

Мидкан паччагьдиз хабар шулу. Хъял кайи паччагьди аьхю ичl дапlну, гьадушваъ Башир цlа кипну ургуз ният апlуру. Амма цlиди Башир ургури гъахьундар, вари мюгьтал шулу. Варитlан артухъ мюгьтал гъахьир паччагь учв вуйи, дугъу гъапну: «Лигайчва му Баширин фалчивализ!» Му аьламат гъябкънушра, паччагьди дин кьабул гъапlундар.

«Эй паччагь, учу фалчйир дарча! Ич аба Ибрагьимдизра Намруздин цlи зарар тувундар. Ва дугъан наслар учура Аллагьу Тааьлайи цlихьан уьрхюра», - гъапну Башири. Гьаму гафар гъеерхьиган, дугъан кlваъ Аллагьу Тааьлайин рягьимлувал абхъру, ва думу диндиз гъюру.

Аюб пайгъамбарин баяри чпин чи дугъаз швушвди тувру. Му дин кьабул дапlну, думу касди кяфирарихъди дяву гъабхуру.

 

Салават Къурбанов

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Йиз Хюрикк гъул

Имандин нур чан кlваъ айи муъминди Аллагьдихъди гъабхру сюгьбат ву гъудган. Муъмин касдиз айи нурлу имандин Маракьлу мурхьул ву, йиз дустар, гъудган.   Гукни сесниинди кlураза гафар: Жегьеннемдин цlихьан уьрхява, Аллагь. Ккун апlури гьачlарккназа йиз хилар: Учуз женнет кьисмат апlин,...


Бурж кьяляхъ тувурдарш, гьапIну ккунду?

Ислам диндиъ сари тмунуриз кюмек апIинай, дупна, гьелбетда, фужкIа саб читин гьялнаъ айи вахтна. Гьацдар кюмек апIуваларикан саб, инсан читин гьялнаъ ахъган, дугъахьна буржди пул тувувал ву.   Аьбдуллагь Ибн Уьмари Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «Мусурман мусурмандиз гъардаш ву, ва дугъу...


Мусурман касдин палат

Ассаламу аьлейкум, йиз дагълу халкь! Му макьала бикlурайир уьмрин саб кьадар тажруба айи, гизаф йисари жямяаьтдин кlакIнаъ ади гъахьи ва гъийин девриъ саспи ляхнариин мюгьтал духьнайи яшлу кас ву.   Му макьалайиъ сацlиб жигьиларин алахьру ккурттарикан улхуз ккундузуз. Хъа му палат...


Бахилвалинна даккнишнан гьякьикьат ва дурарин аьхир

Аллагьу Тааьлайи сар шлизкIа уж`вал гъапIиган, бахилвализ гьадму инсан дугъаз гъапIу хайирлуваларихъ мягьрум духьну ккунди шулу. Хъа даккнишнакан улхуруш, дидин бин душманвал, хъял ва инсанарихъди айи аьлакьйир чIюргъювал ву.   Бахил кас, сар касра сикинди гъидритру, аьдалатсуз ва рягьимсуз...


Сар вуйихь, инсан, Аллагь

Аьгъю апlина, инсан, Аллагьу Аллагь. Ялгъуз сар вуйихь Думу, Аллагьу Аллагь. Иман аьбкъина, инсан, Аллагьу Аллагь. Сар ву, инсан, ихь Аллагь - Аллагьу Аллагь.   Яв рягьмат тува учуз, Аллагьу Аллагь, Ярхла дебккава гунагь, Аллагьу Аллагь. Аьф апlин учуз, Аллагь – Аллагьу...