Жигьил имамарин рякъ

Жигьил имамарин рякъ

Ляхла гъулан имам Гьясан Гюлмягьямадовдихъди вуйи ич интервью

 

Ассаламу аьлайкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Гьар ражари ихь жигьил имамарикан бикlруган, гизаф разиди, юкIв алтIабгну шулза. Гьаму кьадар дюн’яйин леззетари инсанар ккагънайи вахтна, ихь живанар, вари гъитну, диндин аьгъювалар гъадагъуз медресейиз гъушну.

 

Думутlанна гъайри, гьадму рякъ медресейин кьяляхъра давам апlури, дурари имамвалин вазифйир гъахури шулу. Гьамус фикир тувайчва, жигьилари му рякъ ктабгъруган, дурари имбу леззетар ярхла дапlну халкьдиз мянфяаьт тувру рякъ дибиснадаринхъа?!

Ав, дурари гъийин девриъ ихь халкьдиз аьхю мянфяаьт тувра, ихь веледариз илим тувра, ихь кечмиш гъахьидар фаракьат апlура, ухьуз Пайгъамбарин ﷺ рякъ улупура.

Гьаддиз ихь газатдин машариъра му игитарикан ктибтури шулхьа.

Гъийин ихь макьалайиъ сарсан жигьил имамдикан мялумат тувдихьа.

Думу Хив райондин Ляхла гъулан имамвалин вазифйир гъахурайи Гьясан Аьлимягьямадович Гюлмягьямадов ву.

 

- Гьясан Аьлимягьямадович, сабпи нубатнаан, ихь газат урхурайидар увухъди таниш апlидихьа.

- Узу 1991-пи йисан Хив райондин Хив гъулаъ бабкан гъахьунзу. Душваъ школара ккудубкIунза. Хъа 2009-пи йисан диндин университетдик урхуз кучlвунза. 2016-пи йисан университет ккудубкlбан кьяляхъ Хирижв (Хоредж) гъулаъ имамвалин вазифйир гъахури гъахьунза, саб бицlи вахтна Лака гъулаъра гъилихунза. Магьа гьамус Ляхла гъулаъ му жавабдар ляхин давам апlураза.

- Диндин ляхнар гъахури магьа 10 йис дубхьнаяв. Му ляхниъ варитlан читниб фу ву?

- Фицдар дюшюшариъ уву ахъишра, гьарган сабур дапIну ккунду – гьаму гизаф читин, амма чарасуз дапIну ккуни ляхин ву. Имамдиз жюрбежюр читинвалар алахьура, саспи аьгь апlуз даршлу гафар-ляхнар хъютlюкьну ккун шула. Гьаму вари дюшюшариъ сабур апlурдарш, ляхин улихь гъябгъюрдар. Гьаддиз имамдиз сабур апIуз кьувват адаш, гьич саб ляхинра улихь гъябгъюрдар. Имамди сацlибкьан хъял кади гаф гъапlишра кмиди, инсанариз кьабул шулдар, гьаддиз сабур ва хъанара сабур.

 

 

 

 

 

 

- МашаАллагь. Думу гафар гьякьлудар ву. Ляхла гъулан диндин аьгьвалат фициб ву?

- Гьямд ибшри Аллагьу Тааьлайиз, ихь гьаму Хив райондин имбу гъулариъси, гьамушваъра гьаци ву. Я лап аьжузди дар, ясана лап гужалдира дар. Ихь инсанар дин ккунидар ву, диндин ляхнариз манигъвал апlурдар ва чпиан удукьруси кюмекра тувру. Хъана ужи шуйи, эгер му гъулариан диндин аьгъювалар гъадагъуз медресйириз гъягърудар артухъ гъахьнийиш. Фукьан кlурушра, диндин аьгъюваларихъди берекетра артухъ шулу, мянфяаьтра ади шул.

 

- Диндин месэлйир дюзди ачухъ апIбан бадали, жигьиларихъди фициб ляхин гъабхурава?

- Жигьилариз дарсар киври шулза, гирами Калам урхуз аьгъю апlуз аьшкь айидар гизаф шулу. Му ляхниз ухьуз гьаму тятlиларин вахтна шлу курсарира аьхю кюмек тувра. Думу вахтна гизаф бицlидар иштирак шулу. Хъа саб тягьярин жигьиларихъдира гаф-чlал ади, дурарин арайиз гъюру суалариз жавабар туври шулча.

 

- Жямяаьтдихъди ляхин гъабхуб думукьан рягьтиб дар, амма савабнан ляхин ву. Яв жямяаьтдин гьял фициб ву? Имамди кlурубдихъди гъягърудар вуйин?

- Саб хизандиъ айи инсанаркьан сабстар шулдар, хъа гъулан жямяаьтдикан улхуруш, хъанара артухъ жюрбежюр хасиятарин инсанар шул. Хъа му гъулан жямяаьтдикан узхьан ужубтIан пуз шулдарзухьан. Ихь аьдати табасаран жямяаьт ву. Гьарсар кас чпин ляхнариин машгъулди шулу, чпиан удукьруси кюмек апlуз, диндин ляхнариъ иштирак хьуз чалишмиш шула. Ав, ухьуз вари жямяаьтди диндин аьгъювалар гъадагъури, гьякь рякъ дибисну ккундухьуз. Хъа дици хьуб читин ву. Фуж жигьилди имиди диндихъна гъюру, хъа фужсана лап кьаби гъахьиганра кмиди диндихъна хуз читинди шулу. Имамарин вазифа гьадрар ихь уткан диндихъди таниш апlуб ва чпиин али фарзар лайикь вуйиганси тамам апlуз улупуб ву.

 

- Магьа Рамазандин вазра улдубчlвну. Гьаму гирами вазлин кьяляхъ жямаьтдин аьгьвалат дигиш дубхьну шулуйин? Фицики гизафдари му вазли инсанар ужуб терефназди илтlикlуру, кlури шулу.

- Му ваз Аллагьу Тааьлайи варитlан заанди дебккнайиб ву, ва му вазли иблисдихьан чаз ккунибси вари алдатмиш апlузра шулдар. Ав, дигиш’валар рякъюра. Эгер вари инсанар дигиш шулдарш, саб пайкьан дархьиди гъузрадар. Инсанари ушв бисури, таравигь гъудгнар апlури, садакьйир тувруган, кlваъ иман артухъ шулу, рягьимлувалра артухъ шулу. Гьаддиз му вазли берекетра артухъ шулу. Му ваз улдубчlвбахъди аьлакьалу вуди, цlиб кlвазра гъагъиди шулу.

 

- Ихь газат урхурайидариз яв терефнаан насигьятнан фициб гаф пидива?

- Аллагьу Тааьлайи ухьу мусурмнар вуди халкь дапlна, амма, гьяйифки, саспи дюшюшариъ ухьу апlру ляхнари ихь мусурманвалин лишнар ккеркра. Гьаддиз пуз ккундузузки, учву фу гьялнаъ ашра, фу ляхнихъ хъашра, учву мусурмнар вуйиваликан кlваълан магьарханай.

 

- Чухсагъур увузра, Гьясан! Гъит Аллагьу Тааьлайи уву апlурайи ужувлан ляхниъ кюмек тувривуз. Гъит яв кlваъ айи вари ужудар метлебар тамам ишри. Яв хизандиз берекет, шадвал ва бахт ккун апlурача.

 

Сюгьбат гъубхур Ильяс Шябанов ву

2026-02-01 (Шябан 1447 г.) №2.


Шейх аль-Ислам Закария аль-Ансари

Шейх аль-Ислам Зайнуддин Абу Ягь’я Закария аль-Ансари Египетдин Сунайка шагьриъ гьижрайиинди 823-пи йисан бабкан гъахьну. Бязи тарихчйири думу гьижрайиинди 824-пи, хъа тмундари 826-пи йисан бабкан гъахьну, кIури дибикIна.   БицIи вахтнахъан ккебгъну дугъу Кьур’ан ва Шариаьтдин...


Халкьдин гъайгъушнаъ хьидихьа

Рубас гъулан имам Ризван Гиреевдихъди интервью   Ассаламу аьлайкум, аьзиз ватанагьлийир! Ихь газат урхурайидар имамарихъди-аьлимарихъди таниш апlуб давам апlурахьа.   Ухьуз аьгъюганси, Гурихъ гъул аьлимариинди, шейхариинди машгьур ву. Душваъ гъахьи аьлимари, саб ихь Табасарандиъси,...


Лайлат уль-Кьадр – му гирами йишв ву

Гирами йишв «Лайлат уль-Кьадр» Аллагьу Тааьлайи ихь умматдиз тувнайи хусуси пешкеш ву. Гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Лайлат уль-Кьадрин» йишв агъзур вазтIан зиина ву.   Хъа Муслимдихьан ва Бухарийихьан вуйи гьядисдиъ гьамцира дупна: «Фуну кас гьадму...


Тагьажуд гъудгнин заанваликан

Тагьажуд – хъитlирхбандин гъудгниъ кьяляхъ сацlибкьан нивкl апlбалан кьяляхъ гвачlниндин гъудган хьайиз апlру суннат гъудган ву.   Тагьажуд суннат апlру вахт Тагьажуд гъудгнин вахт гвачlниндин гъудгнин вахт улубкьайиз ву. Нивкl фукьан вахтна давам гъабхьишра, эгер гвачlниндин гъудгнин...


Суал-жаваб

  Ушв дибиснайи вахтна улариъ дарман убзуз хай шулин? Улариъ дарман убзувалиан ушв батIил шулдар, гьятта дидин тIяаьм ушвниъ гъабхьишра.   Папрус зигували ушв батIил апIурин? Ав, гьаз гъапиш кумрахъди айитIинди никотинра гъябгъюру.   Хилин тIуб’ан, ясана таблиан ифи...