Яшлу дишагьлийин насигьятар

Яшлу дишагьлийин насигьятар

Яшлу дишагьлийин насигьятар

Фици-вуш саб газатдиъ сар яшлу дишагьлийин, чав чан жилирихъди фици мукьан ярхи уьмур мясляаьтнаъ ади хъапIнуш, дибикIнайи макьала гъурхунза.

Думу дишагьлийи чан насигьятар жигьил наслариз мянфяаьт хьуз, дурариз нумуна тувуз ктитурайидар вуйи.

Мусурман дишагьлийириз жилирихъди ужудар аьлакьйир уьрхбан себебар аьгъяди ккунду, гьаз гъапиш жилирин разивал гъабхьиш, иншаАллагь, Аллагьдинна (*) разивал шул.

Гьаму макьалайиъ, гьюрматлу чйир, думу дишагьлийин насигьятар кIваин апIурхьа, ва дурарикан учву мянфяаьт ктабгъур ва дидихъди сабси жилирихъди ужудар аьлакьйириъ хьуз себеб шул кIури, умудлу вуза.

Думу дишагьлийи кIура:

Жилирина хпири сатIиди гьичра чиб-чпикан гиран дапIну ккундар. АпIурушра, думу дурарикан сари апIруб ву.

Гьич сабанра чиб-чпиина сес ягъал апIури, гьарйир дапIну ккундар.

Эгер ичв арайиъ гьюжатар гъахьиш, душваъ гъалиб шлур, жилир духьну ккунду.

Эгер чиб-чпиз пуз ужуб арайиз дуфнаш, думу ляхникан сари тмунуриз, хайир ккун апIури, дупну ккунду.

КIваинди гъибтай, улихьнаси сарикан ктучIву гъалатIар тмунури гьичра кIваин мапIанай. Дурар кIваин апIури, тягьна кипри махьанай.

Аьгъю йибхьки, гьарган яв багахь хьайир увуз вари гьаму дюн’ятIан заанди ву.

Эгер чиб-чпиина хъял дибиснаш, гафар дапIну саб мясляаьтнахъна дарфиди, нивкIуз гъягъюб герек дар.

Йигъан саб ражарикьан чиб-чпиз ужудар ужувлан гафар пуб лазим ву.

Эгер уву гьякь дарш, гьякь даруб улупну, аьфв апIуб ккун апIуб лазим ву.

Хъа хизандин уьмриъ варитIанна аьхю къайда, гъярхьивалар дархьпан бадали, кьюр кас албагну хьувал ву. Хъа му ляхин, гьелбетда, гьадму ксарилан асаллу ву. Гьаддиз думу кьюридди гъярхьивал дархьбан бадали, ужувлан себебар арайиз духну ккунду.

Йиз фикриан, гьаму зиихъ ктуху сакьюдар себебариан хизандин уьмур гизаф ужуб терефназди илтIибкIуру. Гьаддиз дурар тамам апIуз чалишмиш йихьай, аьзиз мусурман чйир. ИншаАллагь, гьаддихъди сабси увуз жилирин разивалра шул. Дупнадаринхъа, Аллагьу Тааьлайин разивал жилирин разивалиъ ву, хъа Дугъан хъял жилирин хъял ву.

Пайгъамбарин ﷺ хпир Айшатди гьамци дупна: «Я дишагьлийир, эгер учвуз ичв жиларин улихь вуйи фарзарикан аьгъяйиш, жвув биши ругдихъди алацIнашра, сабан жилирин машниин али биши руг марцц апIуйчва». Ари гьамци кIура Пайгъамбарин ﷺ хпири.

Зиихъ дупнайибдикан фикир апIинай, гьюрматлу чйир, ва хизандин уьмриъ учвуз сабур тувуб, шадвал тувуб Аллагьу Тааьлайикан ккун апIинай.

Рая Акавова

2026-04-01 (Шавваль 1447 г.) №4.


«Ишракь» гъудган

Му гъудган жямяаьтдихъди апIуб суннат дар. Бязи аьлимари «зугья» ва «ишракь» гъудгнар саб ву кIура, хъа аьхю пай аьлимари, «ишракь» гъудган - думу ригъ гьудубчIвбалан кьяляхъ гъудгнар апIуз карагьат вуйи вахт ккудубшган апIру суннат-гъудган ву,...


Гъудгнин жикlруган карагьат вуйи ляхнар

Гъудгнин жикlурайи кас карагьат вуйи, яна дарапlди гъитуб ужи вуйи ляхнарихьан ярхла духьну ккунду. Магьа гъудгнин жикIбаъ карагьат вуйи ляхнар:   Шид исраф апlуб. Мисалназ, шид гъюру крандикк гъудгнин жикlурайири, думу тамамди абццну, явашди гъудгнин жикlуруш, думу вахтна фукьан шид зяяди...


«Витр» гъудган

Жямяаьтдихъди дарапIру суннатарик кахьрайидарикан шула «витр» суннатарра. Дидин варитIан цIиб саб ракааьт ву. «Витр» гъудган апIуз шулу гьацира шубуб ракааьт, хъа хьуб, ургуб, урчIвуб ва варитIан артухъ - йицIисаб ракааьт.   Саб ракааьттIан артухъ апIуз ният айириз дурар кью-кьюб ракааьтди апIуб...


«Зугья» гъудган

«Зугья» гъудганра жямяаьтдихъди апIуб суннат дару гъудгнарикан ву. Му гъудгнин варитIан цIиб кьюб ракааьт ву. Тамам «зугья» гъудгнин варитIан цIиб юкьуб ракааьт, хъасин йирхьуб, хъа миржиб ракааьт шула.   Му гъудгнин ракааьтарин гьякьнаан аьлимарин арайиъ жюрбежюр...


Суал-жаваб

- Ич гъуландари гьаму йисан ушварин сэъ жилирихьан гьудучlвнайи шураз уч гъапlну. Амма гьадму касдиз рубкьруганси шуладарзуз. Дугъаз Дербент шагьриъ ужуб багьа квартира а, думутlанна гъайри яшайишра гьадму чаш ушварин сэъ тувдаринтlан гизаф ужи ву. Гьаму дюшюшдиъ дурарин ушварин сэъ фици шул? -...