Яшлу дишагьлийин насигьятар

Яшлу дишагьлийин насигьятар

Яшлу дишагьлийин насигьятар

Фици-вуш саб газатдиъ сар яшлу дишагьлийин, чав чан жилирихъди фици мукьан ярхи уьмур мясляаьтнаъ ади хъапIнуш, дибикIнайи макьала гъурхунза.

Думу дишагьлийи чан насигьятар жигьил наслариз мянфяаьт хьуз, дурариз нумуна тувуз ктитурайидар вуйи.

Мусурман дишагьлийириз жилирихъди ужудар аьлакьйир уьрхбан себебар аьгъяди ккунду, гьаз гъапиш жилирин разивал гъабхьиш, иншаАллагь, Аллагьдинна (*) разивал шул.

Гьаму макьалайиъ, гьюрматлу чйир, думу дишагьлийин насигьятар кIваин апIурхьа, ва дурарикан учву мянфяаьт ктабгъур ва дидихъди сабси жилирихъди ужудар аьлакьйириъ хьуз себеб шул кIури, умудлу вуза.

Думу дишагьлийи кIура:

Жилирина хпири сатIиди гьичра чиб-чпикан гиран дапIну ккундар. АпIурушра, думу дурарикан сари апIруб ву.

Гьич сабанра чиб-чпиина сес ягъал апIури, гьарйир дапIну ккундар.

Эгер ичв арайиъ гьюжатар гъахьиш, душваъ гъалиб шлур, жилир духьну ккунду.

Эгер чиб-чпиз пуз ужуб арайиз дуфнаш, думу ляхникан сари тмунуриз, хайир ккун апIури, дупну ккунду.

КIваинди гъибтай, улихьнаси сарикан ктучIву гъалатIар тмунури гьичра кIваин мапIанай. Дурар кIваин апIури, тягьна кипри махьанай.

Аьгъю йибхьки, гьарган яв багахь хьайир увуз вари гьаму дюн’ятIан заанди ву.

Эгер чиб-чпиина хъял дибиснаш, гафар дапIну саб мясляаьтнахъна дарфиди, нивкIуз гъягъюб герек дар.

Йигъан саб ражарикьан чиб-чпиз ужудар ужувлан гафар пуб лазим ву.

Эгер уву гьякь дарш, гьякь даруб улупну, аьфв апIуб ккун апIуб лазим ву.

Хъа хизандин уьмриъ варитIанна аьхю къайда, гъярхьивалар дархьпан бадали, кьюр кас албагну хьувал ву. Хъа му ляхин, гьелбетда, гьадму ксарилан асаллу ву. Гьаддиз думу кьюридди гъярхьивал дархьбан бадали, ужувлан себебар арайиз духну ккунду.

Йиз фикриан, гьаму зиихъ ктуху сакьюдар себебариан хизандин уьмур гизаф ужуб терефназди илтIибкIуру. Гьаддиз дурар тамам апIуз чалишмиш йихьай, аьзиз мусурман чйир. ИншаАллагь, гьаддихъди сабси увуз жилирин разивалра шул. Дупнадаринхъа, Аллагьу Тааьлайин разивал жилирин разивалиъ ву, хъа Дугъан хъял жилирин хъял ву.

Пайгъамбарин ﷺ хпир Айшатди гьамци дупна: «Я дишагьлийир, эгер учвуз ичв жиларин улихь вуйи фарзарикан аьгъяйиш, жвув биши ругдихъди алацIнашра, сабан жилирин машниин али биши руг марцц апIуйчва». Ари гьамци кIура Пайгъамбарин ﷺ хпири.

Зиихъ дупнайибдикан фикир апIинай, гьюрматлу чйир, ва хизандин уьмриъ учвуз сабур тувуб, шадвал тувуб Аллагьу Тааьлайикан ккун апIинай.

Рая Акавова

2026-03-01 (Рамазан 1447 г.) №3.


Суал-жаваб

- Ич гъулан имамди улихь йисанра, гьаму йисанра Рамазандин ваз ккебгъруган ва ккудубкlруган, чаз ккуниси гьюкум адабгъура. Магьа гьаму йисанра ушвин ваз сад йигъ улихьна ккебгъну, ва гьаддиан ич жямяаьт гьамусяаьт кьюб тереф духьна. Гьаму дюшюшдиъ аьдати инсанари фу дапlну ккун? - Гьяйифки, саспи...


Ушв бисруган ният апIбан къайда

Ушв бисруган тамам ният апIуз ккуни касди гьамциб къайдайиинди апIуру: «Узу ният гъапIза закур гьаму йисандин Рамазандин вазлин фарз ушв бисуз, Аллагь бадали».   Ушв кьаза апIурайири гьамци ният апIиди: «Узу ният гъапIза закур Рамазандин вазлин кьаза вуйи фарз ушв бисуз, Аллагь...


Иван Грозный ва гирами Кьур’ан

Иван Грозныйи гирами Кьур’андиинди ху апlуз гьаз гъитри гъахьну? Тарихчйирин Иван Грозныйдихьна (1530-1584) жюрбежюр аьлакьйир а. Саспидари дугъу чан бай гъакlну кlури, лап чlуру инсанарикан вуди гьисаб апlура, хъа тмундарисана думу гьюкумат яркьу ва гужал апlуз гъахьи лап заан инсанарикан...


Гъудгнин жикlувал батlил дубхьнайи касди апlуз хай даршлу ляхнар

Эгер сар касдин ухьу зиихъ ктуху ляхнарикан сабкьан арайиз гъафиш, дугъан гъудгнин жикlувал батlил шулу. Гъудгнин дижикlну адру касдиз исихъ улупнайи ляхнар апlуб гунагь шула:   Гъудган апlуб. Кьур’ан урхбан сужда (Суждату Ттилават) ва шукур апlбан сужда апIуб. Кябайилан илдицуб...


Инсанарин чIуруваларихьан уьрхру 4 дюаь

Ухькан саспидариз, белки, алахьнушул сар шликIа ухьуз зарар шлу ляхнар апIру дюшюшар. Уьмрин тажруба айи ва Аллагьу Тааьлайихъ кIваантIан хъугънайи касдиз ухьухъди шулайиб вари анжагъ Сар Аллагьдихьан ﷻ вуйибдиин инанмиш ву, гьаддиз дицир кас, инсанарихьан вуйи писвалихьан уьрхя, кIури, Аллагьу...