Пайгъамбари ﷺ нивкIуз гъягъяйиз урхури гъахьи аятар

Пайгъамбари ﷺ нивкIуз гъягъяйиз урхури гъахьи аятар

Пайгъамбари ﷺ нивкIуз гъягъяйиз урхури гъахьи аятар

Суал: Пайгъамбари ﷺ нивкIуз гъягъяйиз саб флану аятар, дюъйир урхури гъахьну, кIури гъеебхьунзуз. Гьадрарикан яркьуди ктибтуз ва думу аятар улупуз шуйкIан? Гьич сарира, йишвну нивкIуз душну гвачIнинган ухьу уягъ шул кIури, гаф тувнадар, гьаддиз Пайгъамбарин ﷺ рякъ дибисну гъягъюз ккун шулу.

Жаваб:

Пайгъамбари ﷺ ухьуз гирами Калам ва Сунна гъибтна. Гьадрарихъди гъягъюри гьарсар касдиз Аллагьу Тааьлайин разивал абгуз ва гьацира му жилилан Дугъан разивал хьади гъягъюз мумкинвал а. Гьаддиз гьарсаб ляхниъ Пайгъамбарин ﷺ рякъ бисувал ужи ву. Магьа исихъ Пайгъамбари ﷺ нивкIуз гъягъяйиз урхру саспи сурйир ва аятар кIваин апIидихьа.

1. «Аятуль-Курси» – 255-пи аят «аль-Бакьара» сурайин (2-пи сура).

اللهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ لَا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَلَا نَوْمٌ لَّهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ مَن ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِندَهُ إِلَّا بِإِذْنِهِ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يُحِيطُونَ بِشَيْءٍ مِّنْ عِلْمِهِ إِلَّا بِمَا شَاءَ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ وَلَا يَئُودُهُ حِفْظُهُمَا وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ

Гьядисдиъ дупнаки, саб ражари Абу Гьурайрайи уч дапIнайи закат уьбхюри охранвал апIурайиган, сар тIафал гъафну. Дугъу тIафал гъидисган, тIафли гъапну: «Узу деет, узу увуз Аллагьу Тааьлайи хайир тувру гафар улупурзавуз». Абу Гьурайрайи гьреху: «Фу гафар ву?» Дугъу жаваб тувну: «Уву нивкIуз гъягъруган, «Аятуль Курси» ккебгъну ккудубкIайизкьан урх ва увухъди гьарган Аллагьу Тааьлайихьан вуйи уву уьрхрур хьиди, хъа шейтIнихьан тап гвачIниндизкьан яв багахьна гъюз хьибдар». Гьамдин кьяляхъ Абу Гьурайрайи му дюшюшдикан Пайгъамбариз ﷺ ктибтну ва Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Дугъу увуз дугъриданна гьякьлу гафар гъапну, гьеле учв кучIлях вушра». Хъа Пайгъамбари ﷺ аьлава гъапIну, увухьна гъафир инсандин суратнаъ убчIвнайи иблис вуйи (имам аль-Бухари).

2. «Аль-Бакьара» сурайин аьхиримжи кьюб аят.

آمَنَ الرَّسُولُ بِمَا أُنزِلَ إِلَيْهِ مِن رَّبِّهِ وَالْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِّن رُّسُلِهِ وَقَالُوا سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ * لَا يُكَلِّفُ اللهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِن نَّسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَا إِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنتَ مَوْلَانَا فَانصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكَافِرِينَ

Абу Масъудди Пайгъамбарин ﷺ гафар хура: «Фуну касди йишвну «Бакьара» сурайин аьхиримжи кьюб аят гъурхиш, дугъаз гьадму чIяаьн шулу» (имам аль-Бухари ва Муслим).

3. Сура «аль-Исра» (17-пи сура).

Айшайи ктибтураки, «Бани Исраил» («аль-Исра») ва «аз-Зумар» сурйир дурурхдикьан гагьди, Пайгъамбар ﷺ дахъри гъахьундар (ат-Тирмизи).

4. Сура «аз-Зумар» (39-пи сура).

Мидиз далил зиихъ улупнайи Айшайин гафариъ а.

5. Сура «аль-Кафирун» (109-пи сура).

Саб ражари Науфаль аль-Ашджаий Пайгъамбарихьна илтIикIну: «Я Расулаллагь! Узу ахникк дахъган, фу дурхну ккундуш, улупа». Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Урх «аль-Кафирун» сура, дугъриданна, думу ширк`валихьан уьрхюз себеб шлу сура ву» (Абу Давуд).

6. Гирами Каламдин аьхиримжи шубуб сура (112-114 сурйир).

Сура «аль-Ихляс»:

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ * قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ * اللَّهُ الصَّمَدُ * لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ * وَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُواً أَحَدٌ

Сура «аль-Фалякь»:

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ * قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ * مِن شَرِّ مَا خَلَقَ * وَمِن شَرِّ غَاسِقٍ إِذَا وَقَبَ * وَمِن شَرِّ النَّفَّاثَاتِ فِي الْعُقَدِ * وَمِن شَرِّ حَاسِدٍ إِذَا حَسَدَ

Сура «ан-Нас»:

بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَٰنِ الرَّحِيمِ * قُلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ * مَلِكِ النَّاسِ * إِلَهِ النَّاسِ * مِن شَرِّ الْوَسْوَاسِ الْخَنَّاسِ * الَّذِي يُوَسْوِسُ فِي صُدُورِ النَّاسِ * مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ

Айшайи ктибтураки, Пайгъамбар ﷺ дахъруган хилар ккидисну, хиларизди уф итри «Ихлас, Фалакь, Нас» сурйир урхури, хъасин жандин вари гьендемарилан му хилар алдатури гъахьну. ЦIиина кIуллан, машналан ва арччул терефналан алдатуйи, хъасин чан вари жандилан. Дугъу гьамци шубуб ражари апIури гъахьну (имам аль-Бухарийихьан вуйи гьядис).

2026-04-01 (Шавваль 1447 г.) №4.


Сабур апlин, эй инсан

Му дюньяйиъ вари бихъур, сар абана баб ктарди, уж’вал апlин дурариз аку дюньяйиъ имиди.   Дерд-хажалат дурарик каш, саб ширин гаф сюгьбат апlин. Артухъ увуз дурар ккундуш, гарцlил кивну саб мак апlин.   Уву аьхю апlури, дурар гьарган увухъ гъахьну, гьамус...


Ляха гъулаъ цlийи мист

Гирами Рамазандин вазли вари шагьрар-районариъ ушварин вазлиз бахш дапIнайи аьхю серенжемар кlули гъушну. Табасаран райондиъра, варирайондинси, кIул’инди-кIул’инди гъуларинра жямяаьтлугъ ифтарар гъахьну. Гьадрарин арайиъ Ляха гъулаъ вари жямаьтлугъ уч духьну гъубху ифтарра...


«Ишракь» гъудган

Му гъудган жямяаьтдихъди апIуб суннат дар. Бязи аьлимари «зугья» ва «ишракь» гъудгнар саб ву кIура, хъа аьхю пай аьлимари, «ишракь» гъудган - думу ригъ гьудубчIвбалан кьяляхъ гъудгнар апIуз карагьат вуйи вахт ккудубшган апIру суннат-гъудган ву,...


Бализ ккилигурайи дада…

Ассаламу аьлайкум, аьзиз дустар! Му кагъаз бикlураза кlваъ лап дерд ади. Магьа гирами Рамазандин ваз улдубчlвну гъубшну, дидихъди - гирами машкварра.   Машквар йигъан сар касдихьна улукьуз гъушза. Му хулаъ айи дишагьли лап пашманди дуснайи. Гафар-чlалар апlури, му касдин дерд-гьялнакан...


Гъудгнин жикlруган карагьат вуйи ляхнар

Гъудгнин жикlурайи кас карагьат вуйи, яна дарапlди гъитуб ужи вуйи ляхнарихьан ярхла духьну ккунду. Магьа гъудгнин жикIбаъ карагьат вуйи ляхнар:   Шид исраф апlуб. Мисалназ, шид гъюру крандикк гъудгнин жикlурайири, думу тамамди абццну, явашди гъудгнин жикlуруш, думу вахтна фукьан шид зяяди...