Инсандин аьмалар

Инсандин аьмалар

Суал: Швнуд йисхъанмина бицIири чан гунгьарихъан жаваб тувру? Гьарури чахъанди жаваб тувдин, даш чан веледарихъандира?

Жаваб: Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Шубурин аьмалар дикIурдар: 1) нивкIуъ айирин, уягъ хьайизкьан, 2) йисар тамам дархьи бицIирин, 3) амриан душнайирин, гъаврихъна гъяйизкьан» (имам Аьгьмад, № 100-101, 144/6; ад-Дарими, №171/2; Абу Давуд, №4398; ан-Насаи, №156/6; ибн Мажагь, №2041).

Гьарури чахъанди жаваб тувру, амма жарадарихъандира жаваб тувну ккуни инсанар а: имамди - чан жямяаьтдихъандира, жилири – чан хизандихъандира, гьякимри – чан хиликк ккайидарихъандира.

Хна

Суал: Хнайихьди жандик фукIа капIуз ихтияр айин? Гъудгнин жикIуб камил шулин?

Жаваб: Хай шулу, эгер диди шид деебтуруш, хъа ухьуз аьгъюганси, хнайи шид деебтуру, гьамдиан ихтияр айиб аьгъю шулахьуз.

Жилирихь хьайи дишагьлийиз чан жилирин ихтиярниинди хилар, ликар хнайихъди рангламиш апIуз хай шулу, хъа рангламиш гъапIу йишвар анжагъ жилиризна мягьрамаризтIан рякъюз гъитуз ихтияр адар. Эгер аьврат вуйи йишварра кмиди рангламиш дапIнаш, дурар анжагъ жилиризтIан рякъюз гъитуз ихтияр адар. Жилирихь хьадру шураз му ляхнар апIуб карагьат ву. Хъа жилариз мурар гьярам ву («аль-Гьязрамия»).

Краб

Суал: Крабдин палочкйирикан гьязур дапIнайи салат ипIуз хай шулин? Краб ипIуз ихтияр айин?

Жаваб: Жилиинра, штуъра сабси яшамиш шлудар ипIрубдик ишлетмиш апIуз хай шулдар, хъа краб гьаму ухьу гъапидарикан ву, гьаци вуйиган краб ипIуз хай шулдар. Гьамдихъди фунуб вушра балугъарикан вуйи сурсат ипIуз хай шулу, дидиз фициб ччвур туврашра – крабдин палочка, ясана жараб (крабдин палочкйир балугъарикан гьязур апIуру). Гьаци вуйиган цIиина учву гъадабгъру сурсатдик кайибдиз дилигну, хъасин хурагназ ишлетмиш дапIну ккунду.

ЧIарар удутIуб

Суал: Шубариз улчIвмарин арайиъ шлу чIарар удутIуз ихтияр айин?

Жаваб: Эгер дурариан шуран утканвал дубграш, хай шулу.

КучIликан

Суал: Вари дюшюшариъ кучIал апIуб гьярам вуйинхъа?

Жаваб: КучIлар гьар жюрейиндар шулу. Гьярам вуйи кучIал а – думу, мисалназ, Шариаьтдин хай шлу себеб адарди апIру кучIал. Хай шлу кучIалра а – думу, месэла, зулумкрарихьан жвуван мал-мутму уьбхруган апIру кучIал. КучIал апIуб ужу шулу, шлинкIа нукьсанвалар жин апIури. КучIал апIуб герек ву, эгер мусурман касдиз къанундиинди дарди зулумкрари зулум апIури, вая зулум апIуз кьаст ади гъабхьиш, гьадму уьрхбан бадали. Яни гьадму кас айи йишв жиниди гъибтуз шулу, дугъан жандак уьбхбан бадали. Мусурмнарин арайиъ мясляаьт апIуз кIурира кучIал апIуз хай шулу.