Мистан гъуншйир фужар ву?
Гьюрматлу мусурман гъардшар ва чйир! Имамари вяъза апIруган, инсанариз жямяаьт-гъудгнариз мистаз гъачай кIури, кми-кмиди фици теклиф апIуруш, ебхьурухьуз. Хъа Пайгъамбарин ﷺ ва халифарин вахтна дициб теклиф апIуб герек шулдайи, гьаз гъапиш гъудгниз экбер тувубси, вари жямяаьт гъудгниз мистаз уч шули гъахьнийи.
ДумутIанна гъайри, эгер фужкIа жямяаьт гъудгниз дуфнадарди гъабхьиш, асгьябари чиб-чпихьан думу кас гъяркънуш, фу дубхьнайкIан кIури, гьерхри гъахьну. Эгер саризра думу адрувалин себебнакан аьгъдарш, дурар гьадму касдин хулаз гъягъюри гъахьну. Ари гьамциб иштагьниинди жямяаьт гъудгниз уч шули гъахьну. Ва саб читин себеб адарди, дурари жямяаьт гъудган ккадапIури гъахьундар.
Хъа гъийин йигъан инсанар диндихьан цIиб ярхла гъахьиган, жямяаьт гъудгнариз цIибтIан инсанар уч даршулайган, имамари чпин вяъзйириъ инсанариз жямяаьт гъудгниз теклиф апIура.
Инсанар аьшкь ади жямяаьт гъудгнариъ иштирак хьуз кIури. Имамари гирами Кьур’андин аятар, Пайгъамбарин ﷺ гьядисар кIваин апIуру, дурари кми-кмиди Пайгъамбарин ﷺ исихъ улупнайи гьядис кIваин апIуру:
«لا صلاة لجار المسجد إلا في المسجد»
«Мистан гъуншдиз анжагъ мистаътIан гъудган адар» (Байхаки; Хаким).
Хъа мистан гъуншйир фужар ву?
Дидкан Ибн Гьяжарин «Аль-Фатава аль-фикьгьия аль-кубра» китабдиъ дупна: «Аьгьмад Ибн Гьяжар Аль-Гьайтамийихьан гьерху:
«Пайгъамбарин ﷺ мистан гъуншдиз анжагъ мистаътIан гъудгнар адар, кIуру гафариан мистан гъунши фуж вуш фици аьгъю шулу?»
Дугъу гьамци жаваб туву: «Аль-Каффалин саспи асгьябари гъапнуки, мистан гъуншйир шулу гьадму мистхьан вари терефаризди айи 40 хал».
Хъа жара аьлимари гъапну: «Мист’ан экбер гъеебхьу гьарсар кас мистан гъунши гьисаб шула.
Ухьуз рябкъюрайиганси, мистан гъуншйир хайлиндар шула, саб мистан багахь хьайидар духьну гъузрадар, шлиз экбер гъеебхьнуш, гьадрар вари шула. Ибн Гьяжарин фетвайиинди ихь гъулариъ айи вари хизанар мистан гъуншйир шула. Гьаз гъапиш, гъулаъ экбер тувруган, сес деребхьри гъубзрадар, ари гьадиз артухъ фикир тувну ккунду.
Гъит Аллагьу Тааьлайи ухькан гьаруриз мистаз гъягъюз, гьарсаб гъудгниъ жямяаьтдихъди мистаъ иштирак хьуз кюмек тури.
НУРМУГЬЯММАД ИЗУДИНОВ
