Му жюре инсанарин туба кьабул апIидар

Му жюре инсанарин туба кьабул апIидар

Му жюре инсанарин туба кьабул апIидар

Аллагьу тааьлайи Чан лукIариз туба апIувал гунгьарихьан вуйи дарманси дебккна. Гунагь кайи, ясана жара ужуб дару ляхин гъапIу касдихьан, кIваантIан швумалвал улупури, Аллагьу Тааьлайихьна тубайиз хътакуз шулу. Аллагьу Тааьлайи, кIваантIан швумалвал гъизигу касдин туба кьабул апIурза, дупна.

Аллагьу Тааьлайи гирами Кьур’андиъ дупна

إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللَّهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِن قَرِيبٍ فَأُولَئِكَ يَتُوبُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ وَكَانَ اللَّهُ عَلِيمًا حَكِيمًا

(мяна): «Аллагьу Тааьлайи, аьгъдарди гъапIу гунагьнан аьфв апIурза, дупна, эгер дурари, швумалвал улупну, туба гъапIиш, Аллагьу Тааьлайи дурарин туба кьабул апIуру. Ва, дугъриданна, Аллагьу Тааьла варибдикан Аьгъюр, Гьяким ву». (сура Ан-Ниса: 17-пи аят)

Амма Аллагьу Тааьлайи аьфв апIурдар вари уьмриъ гунгьар апIури, кечмиш шлуган туба апIуз ккунди гъабхьундарш, ясана туба адарди му жилиллан гъушнуш. Дицдар ксариз Аьхиратдиъ аьхю аьзабар гьязур дапIна.

Аллагьу Тааьлайи, му сура давам апIури, дупна:

وَلَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السَّيِّئَاتِ حَتَّى إِذَا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ إِنِّي تُبْتُ الْآنَ وَلَا الَّذِينَ يَمُوتُونَ وَهُمْ كُفَّارٌ أُولَئِكَ أَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا

(мяна): «Амма гунгьар апIувал давам шулайи касдин аьфв кьабул апIурдар; дугъу чахьна аьжал гъафигантIан кIурдар: «Узу йиз гунгьарихъан туба апIураза». Ва гьацира туба адар куфриъ ади кечмиш гъахьидариз. Дицдариз (гунагькрариз ва кяфирариз) Учу аьзаб гьязур дапIнача». (сура Ан-Ниса: 18-пи аят)

Аьбдуллагь бин Уьмар бин Аль-Хаттабди Пайгъамбарин ﷺ гафар хура:

إِنَّ الله يَقْبَلُ تَوبَةَ العَبْدِ مَا لَمْ يُغَرْغِرْ

«Дугъриданна, Аллагьу Тааьлайи лукIран туба кьабул апIуру гьадму вахтназкьан, гьеле дугъу кечмиш шулайивалин сесер адаайизкьан». (Имам Аьгьмад, 6160; Тирмизи 3537, Ибн Мажагь, 4253, Ибн Гьиббан 628).

Гьаму кьюб аятдиъ Аллагьу Тааьлайи ухьуз улупура, Чав фужарин туба кьабул апIуруш, хъа фундарин апIурдарш.

Туба апIувал жвуван гунгьарихъан швумалвал зигуб, Аллагьу Тааьлайин рякъюз хътакуб, жвуван фарзар тамам апIуб, Пайгъамбарин ﷺ рякъюхъна хътакуб ву. Инсанди чан кIваантIан вари чIуру ляхнарихъан швумалвал дизигну ккунду.

КIваантIан швумалвал зигбаан думу касдин гунгьарин аьфв апIуру, анжагъ гъайри касдихъди аьлакьаллу гунгьарин ктарди. Хъа жара касдихъди аьлакьалуб вуш, сабпи нубатнаан, гьадму касдихьан гьялалвал гъадабгъну ккунду, аьфв апIуб ккун апIуру, фукIа дугъан гьитIибкIнуш, думу кьяляхъ тувну ккунду, туву зарар гьубкIну ккунду.

Эгер уву жара касдин кьяляхъ улхури гъахьнуш, футна апIури гъахьнуш, думу касдиз, гьамциб тахсир ктубчIвунзкан, хил алдабгъ, кIури дупну ккунду ва, гьаддихъди сабси, сарун думу гунагь дарапIуз ният дапIну ккун.

Мушваъ Аллагьу Тааьлайи ихь туба кьабул апIуваликан улхура. Аллагьу Тааьлайи кIваантIан туба гъапIурин кьабул апIурза дупна, амма саспидариз мушваъ хажалатнан хабарра а.

Инсанди гунгьарихъан туба дапIну, амма хъанара гьадму гунгьар апIури гъахьишра, Аллагьу Тааьлайи Чан рягьимлувалиан кIваантIан туба гъапIуриз аьфв апIуру. Хъа кечмиш шлувалин сесер ккергъхъанмина, инсандихьан туба апIуз шулдар ва Аллагьу Тааьлайи кьабулра апIурдар, гьаз гъапиш вари уьмур гунгьариъ гьапIну, Аллагьу Тааьлайи кIуруб фукIара дарапIди ва кечмиш шули, ил кимдруган, сарун туба апIуз мумкинвал шулдар.

Туба апIуз кьан апIувалиан инсандин юкIвра чIуру шулу, иманра аьжуз шулу. Гьаму ляхнарианмина дугъан аьхирра чIур шулу.

Эгер гунагькар лап ил ктабгъру йишвахъна гъяйизкьан туба адарди гъузиш, дугъан тубара кьабул дарапIуз мумкин ву. Думуган му касдиз сарун чаз чара адруб аьгъю шулу ва, сарун гьапIруш аьгъдарди, туба апIуз ккун шулу.

Амма Аллагьу Тааьлайи дициб туба кьабул апIурдар, гьаз гъапиш думу диндиин аьлхъбак мисал ву, фицики чав сагъди имиди, дугъаз Аллагьу Таьалайи ужуб рякъ ктабгъуз мумкинвал тувну айи, амма дугъу ктабгъундар.

Вари зиихъ дупнайибдин натижайиз гъилигиган аьгъю шулуки, Аллагьу Тааьлайи кьюб жюре инсанарин туба кьабул апIурдар:

1) аьхю ва бицIи гунгьар апIрудар, гьеле ил ктабгъру йишвахъна гъяйизкьан туба дарапIрудар, анжагъ кечмиш хьувалин чIурувал гъябкъгантIан, тубайикан фикир дарапIрудар. Гизаф аятариъ мидкан мялумат тувна.

Мици хьпан себебра гьадму вуки, дурарин му ляхин Аллагьу Тааьла бадали гъапIундар, анжагъ кечмиш хьувалин читинвалар гъяркъган чпи бадалитIан;

2. куфриъ ади кечмиш гъахьидар; дурариз Аллагьу Тааьлайихъ, Пайгъамбарихъ ﷺ хъугъуз ккун гъабхьундар, гьаддиз Аьхиратдиъ дурариз рягьимлувал адар.

Гьацира му аятариъ Аллагьу Тааьлайи, туба адарди гъушу инсанариз фицдар аьзабар аш, дупна. Гьаз гъапиш Гирами Каламдиъ дупнашра, Пайгъамбари ﷺ дупнашра, дурари, иблисдин рякъ кадабгъну, анжагъ чпиз ккунибтIан апIури гъахьундар.

Муслим Аьбдулаев

2026-02-01 (Шябан 1447 г.) №2.


Хажалатнан хабар...

Мединайиъ Хажалатнан Хабар дишла Гъарабгънийи. Ва мухаджрар Гьам аьсгьябар Десте-десте Жаргъурайи, Ишуб, суза, Гьарай айи, Гьапlруш мялум Дар саризра, Вари мюгьтал Духьну айи.   Вартlан дерднан, Гъагъи йигъ ву. Мициб гьеле Гъябкъюб дайи. Гьелбетда, му Йигъкан...


Сугьюриъ уьл ипIбан дережайикан

Сугьюриз гъудужвуб, сигьриндиккна уьл ипIуб - мурар ушв бисувалин суннатарик кахьри айидар ву. Саб бицIи тикисибкьан фукIа гъипIиш, суннат тамам гъапIу гьисаб шула. Эгер фукIа ипIуз ккунди адаш, гъудужвну, шидкьан убхъуб ужи ву.   Ибну Гьиббандихьан вуйи гьядисдиъ дупна: «Учву сугьюриз...


Шейх аль-Ислам Закария аль-Ансари

Шейх аль-Ислам Зайнуддин Абу Ягь’я Закария аль-Ансари Египетдин Сунайка шагьриъ гьижрайиинди 823-пи йисан бабкан гъахьну. Бязи тарихчйири думу гьижрайиинди 824-пи, хъа тмундари 826-пи йисан бабкан гъахьну, кIури дибикIна.   БицIи вахтнахъан ккебгъну дугъу Кьур’ан ва Шариаьтдин...


Аьдат дарш шариаьт?

Ассаламу аьлайкум, йиз ватанагьлийир! Аьхиримжи вахтари ихь халкьдин, иллагьки жигьиларин арайиъ, аьдатарин гьякьнаан гьарган гьюжатар шула. Саспидари вари аьдатар саб дупну адагъурхьа кlура, хъа тмундарисана ихь аьхю абйириланмина гъафиб чlур апlурдархьа кlури, жаваб тувра.   Магьа гьамци...


Лайлат уль-Кьадр – му гирами йишв ву

Гирами йишв «Лайлат уль-Кьадр» Аллагьу Тааьлайи ихь умматдиз тувнайи хусуси пешкеш ву. Гирами Кьур’андиъ дупна (мяна): «Лайлат уль-Кьадрин» йишв агъзур вазтIан зиина ву.   Хъа Муслимдихьан ва Бухарийихьан вуйи гьядисдиъ гьамцира дупна: «Фуну кас гьадму...