Гъиямат йигъан Аллагь шубур касдиз къаршу хьиди

Гъиямат йигъан Аллагь шубур касдиз къаршу хьиди

Ислам диндиъ вари ляхнар ниятналан асиллу ву. Мусурман касдиз варитlан заанди вуйиб Аллагьу Тааьлайин разивал ву. Гьарсар касди чав апlурайи ляхниъ Аллагьу Тааьлайи улупнайи гьялал ва гьярам сяргьятарилан улдучlвну ккундар.

Ислам диндиъ мусурман касдиз зулум апlувал гъадагъа дапlна. Зулум апlувал диндиъ варитlан чlуру ляхнарикан саб гьисаб ву, гьаз гъапиш думу жара касдин гьякьарик кярхувал шула ва диди шариаьтдиъ инсандиз улупнайи саргьятар чlур апlура.

Зулум апlувалин жюрйирикан саб тмуну касдин гьякьар чlюргъюб, дугъаз чlурувал апlуб ву. Аьдат вуди, дицдар ксарикан аьжузар, фагъирар ва гьацира зулумкрариз кьяляхъ жаваб тувуз даршлудар шулу.

Абу Гьурайрайи Пайгъамбарин ﷺ гафар хура:

قَالَ اللَّهُ: ثَلاَثَةٌ أَنَا خَصْمُهُمْ يَوْمَ القِيَامَةِ: رَجُلٌ أَعْطَى بِي ثُمَّ غَدَرَ، وَرَجُلٌ بَاعَ حُرًّا فَأَكَلَ ثَمَنَهُ، وَرَجُلٌ اسْتَأْجَرَ أَجِيرًا فَاسْتَوْفَى مِنْهُ وَلَمْ يُعْطِ أَجْرَهُ

«Аллагьу Тааьлайи гъапну: "Гъиямат йигъан шубуриз къаршу хьидиза: Йиз ччвурниинди ху дапlну ляхин тамам дарапlуриз; азад кас лукl`вализ масу тувну думу пул гъипlу касдиз; саб ляхин тамам апlуз гъилихуриз чан гъазанж тутруву касдиз» (Имам Аьгьмад, 8692; Бухари, 2227; Ибн Мажагь, 2442).

Аллагьу Тааьлайи зулум апlбан вари жюрйир гъадагъа дапlна. Думу Учв Гъиямат йигъан гьарсар зулумкриз къаршу хьиди. Аллагьу Тааьлайи зулумкрарикан гьаму шубурикан кIул`инди дупна, гьаз гъапиш дурари Аллагьу Тааьлайиин али ляхнар чпиина дисура.

Аллагьу Тааьлайин ччвурнахъан ху дапlну, хъасин кучlал гъапlур. Гьядисдиъ Аллагьу Тааьлайин гафар дупнадаринхъа: «Йиз ччвурнахъан ху дапlну кучlал гъапlдар», мушваъ чпин гаф дибрисдарикан кlура. Гьацира мушваъ Аллагьу Тааьлайин ччвурниинди саламатвал уьбхюз гаф тувну, амма чlур гъапlдарикан кlура.

Кучlал, хиянатвал, тмуну кас масу тувувал – мурар муъмин касди дапlну ккуни ляхнар дар. Гирами Каламдин аятариъ ва гьацира гьядисариъ гъапlу йикьрар, туву гаф тамам апlинай кIура.

Гъиямат йигъан, чав гъапlу чlуру ляхниз дилигну, думу аьгъю шлу саягъ пайдагъ тувди. Думу йигъан дицир кас варитlан ужуз гьялнаъ хьиди.

Чlуру ляхин гьамкьан аьхю жаза туврайиб вушра, амма халкьдин арайиъ, саспи хизанариъра, кми-кмиди алабхъурайиб ву. Аллагьу Тааьлайи му ляхнихьан ярхла йихьай дупнашра, гизафдариз фикир ктар, ва тмуну касдин терефназди аьхю зулмин ляхнар апlуру.

Азад кас лукl`вализ масу тувури аьхю гунагь апlуру, гьятта лукl`валиъ ахъу касдин ибадатдихъанра кмиди. Гьаз гъапиш лукl`валиъ айирихьан, азад касдихьанси, ибадат тамамвалиинди апlуз шулдар.

Думутlанна гъайри, саспи азад касдиз фарз вуйи ляхнар лукlраз фарз шуладар. Гьаддиз лукl`вализ сар кас масу туву касдин гунагь лапра гъагъиб гьисаб шула.

Сар кас ляхнихъна дидисну, амма ляхин ккудубкlган дугъан гъазанж тутруву кас азад инсан лукl`вализ тувурик гьисаб ву. Аллагьу Тааьлайи ляхин гъапlу касдин гъазанж тутрувди гъибтувал гьярам дапlна.

Мушваъ дупну ккундуки, сар касди чан ляхин апlуз жарар хъитра, хъа дугъу ляхин тамамди ккудубкlган, дугъан пул тутрувуз себебар агуру. Дици хай шулдар.

Дици гъапlу касдиз Аллагьу Тааьла Гъиямат йигъан къаршу хьиди, гьаз гъапиш дугъу тмуну касдиз тувну ккуниб чаз гъибтну.

Аьбдулла ибн Уьмари Пайгъамбарин ﷺ гафар хура:

«Ляхин гъапlурин пул дугъан амкl ебццайиз тув». (Ибн Мажагь, 2443).

Аль-Манавийи, чан «Файз аль-Кьадир» китабдиъ му гьядисдиз мяна туври, гьамци дибикlна: «Гъилиху касдин амкl ебццайиз кlуру гафнан мяна ляхин ккудубкlубси пул тувуб ву, гьеле дугъаз амкl удубчlвундаршра, ясана амкl удубчlвну сарун кебццнушра».

Ислам диндиъ ухьуз гьарсар касдин гъазанмиш гъапlуб рубкьну ккуниваликан дупна.

Аллагьу Тааьлайи гирами Каламдиъ дупна:

إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ

(мяна): «Дугъриданна, варитlан заанди вуйир гунгьарихьан ва Аллагьу Тааьлайин аьзабнахьан ярхла шлур ву. Дугъриданна, Аллагьу Тааьла варибдикан Аьгъюр, ашкарди вуйибдиканра, жиниди вуйибдиканра хабар айир ву». («Сафват ат-тафасир», сура Аль-Худжурат: 13)

Пайгъамбари ﷺ ухьуз чан нумунайиинди, Ислам диндиъ ляхнихъна дисру касдихьна фициб рафтар дубхьну ккундуш, улупна.

Анас ибн Маликди ктибтура:

وَاللَّهِ لَقَدْ خَدَمْتُهُ سَبْعَ سِنِينَ، أَوْ تِسْعَ سِنِينَ، مَا عَلِمْتُ قَالَ لِشَىْءٍ صَنَعْتُ: لِمَ فَعَلْتَ كَذَا وَكَذَا، وَلاَ لِشَىْءٍ تَرَكْتُ: هَلاَّ فَعَلْتَ كَذَا وَكَذَا

«Валлагь, узу Пайгъамбарихь ургуд йисан (урчlвуд йисан) ляхин апlури гъахьунза, узу фу апlури гъахьнушра, дугъу узуз гьич сабанра, уву гьаз мици гъапlунва, гъапундариз, ясана, гьамци гьаз гъапlундарва, гъапундариз» (Муслим, 2309; Абу Дауд 4773).

Пайгъамбари ﷺ чан аьсгьябаризра ляхнихъна гъидису ксарихьна ужуб рафтариъ хьуб ккун апlури гъахьну, ва дурарихьан тамам апlуз даршлу ляхин мутуванай, кlуйи. Ари гьамциб аьлакьа дубхьну ккунду саб ляхнин улихь хьайирин чан хиликк ккайидарихьнара.

Гьаму зиихъ дупнайибдиан гъаври шулуки, жвуван гъапlу йикьрар, туву гаф гьичра чlур дапlну ккундар, гьацира тмуну касдин гьякь, дугъан гъазанж тутрувди гъибтну ккундар.

Хъа эгер шлизкlа дици апlуз ккун гъабхьиш, гъит Гъиямат йигъан учв читин гьялнаъ шлуб кlваинди гъибтри.

Гьюрматлу ватанагьлийир! Ихь инсанари бязи ляхнариз фикир тутруври шулу. Гьадрарикан ву гьаму макьалайиъ ухьу кlваин гъапlу ляхнарра. Саспидари, фици дурари сар касдиз зулум гъапlнуш, ктибтури шулу, дурарин чпи игитвал гъапlганси фикир шул, хъа дици дар. Думу касди чан аьхират чlур апlура.

Ихь газатдин машариъ кми-кмиди ихь халкьдин арайиъ айи гьамцдар ляхнарикан ктибтурахьа, белки гьамдикан мянфяаьт шул кlури, гьаз гъапиш, гьяйифки, саб бязи чlуру ляхнар гьичра кам шуладар.

Гъит Аллагьу Тааьлайи ухьу гьякь рякъ’ин муддам апlри. Гьич сабанра ухьу гъайри касдиз зулум апlидархьа, гьамциб ужуб ният ади гъуздихьа, ин ша Аллагь.