«Витр» гъудган

«Витр» гъудган

Жямяаьтдихъди дарапIру суннатарик кахьрайидарикан шула «витр» суннатарра. Дидин варитIан цIиб саб ракааьт ву. «Витр» гъудган апIуз шулу гьацира шубуб ракааьт, хъа хьуб, ургуб, урчIвуб ва варитIан артухъ - йицIисаб ракааьт.

 

Саб ракааьттIан артухъ апIуз ният айириз дурар кью-кьюб ракааьтди апIуб ужи ву, яна гьарсаб кьюб ракааьтдихъан салам туври. Хъасин аьхириъ имбу тек саб ракааьт апIуру.

«Витр» суннатдиз гьамци ният апIуру: «Узу ният гъапIза гъудган апIуз суннат «витр» гъудгнин кьюб ракааьт Аллагь бадали, Аллагьу акбар». Аьхириъ саб ракааьт апIруган, ният гьамци апIуру: «Узу ният гъапIза гъудган апIуз суннат «витр» гъудгнин саб ракааьт, Аллагь бадали».

«Витр» суннатар салам адарди вари сатIидира апIуз шулу. Дурар дици сатIиди апIруган, аьхиримжи ракааьтнаъ «ат-Тагьият» урхуру, ясана «ат-Тагьият» кьюб ражари урхуру, аьхиримжи ракааьтнаъ ва дидин улихь ракааьтнаъ, хъасин салам тувру. Хъа аьхиримжи ракааьтнаъ «ат-Тагьият» дурхну гъибтуб ужи ву. Гьамци, вари ракааьтар сатIиди апIруган, ухьу зиихъ гъапиганси, «ат-Тагьиятар» урхуз кьюб йишваъ хай шулу, имбу йишвариъ «ат-Тагьият» урхуз хай шулдар. Эгер витруйин шубуб ракааьт сатIиди апIуруш, думуган «ат-Тагьият» аьхиримжи ракааьтдиъ гъурхиш ужи ву - «витр» лавландин гъудгниз ухшар айиб дархьбан бадали.

Шубуб ракааьт апIуз ккунириз варитIан ужиб - сабан кьюб ракааьт тамам апIуб, хъасин жаради саб ракааьт апIуб ужи ву. Мици суннат апIруган, кьюб ракааьтнан гъудгнин сабпи ракааьтдиъ «аль-Фатигьяйин» кьяляхъ «Аль-Аъла» «саббигьисма раббика» сура урхуру, кьюбпи ракааьтдиъ «аль-Фатигьяйин» кьяляхъ «Аль-Кафирун». «Витру» гъудгнин саб ракааьт апIруган, «аль-Фатигьяйин» кьяляхъ «Аль-Ихлас» ва «Аль-Фалакь», «Ан-Нас» сурйир урхуб ужи ву. Гьамци дибикIна «Нигьаят аль-Мугьтаж» китабдиъ.

«Витр» гъудгнин вахт хъитIирхбандин гъудган апIбан кьяляхъ ккебгъру ва гвачIиндин гъудгнин вахт улубкьруган ккудубкIуру.

Суткайиъ апIру гъудгнар-суннатарикан «витр» суннат аьхиримжиб вуди гъапIиш ужи ву. Эгер сар касди йишвандин вахтна гьарган тагьажуд-суннат апIуруш ва дидиз гъудужвур кIури умуд каш, ари «витр» суннат гьадму тагьажударихъан гъапIиш ужи ву. Хъа эгер учв нивкI’ан уягъ шул кIури умуд ктарш, думуган хъитIирхбандин гъудгнин кьяляхъ вуйи суннатарихъан «витр» суннат апIиди.

ХъитIирхбандин гъудгнин кьяляхъ «витр» суннатар гъапIу касди тагьажуддин кьяляхъра дурар апIурдар. Эгер мици гъапIиш, дугъан тагьажуддихъан вуйи «витр» суннатар гьисаб шуладар. Пайгъамбари ﷻ гъапну: «Сад йишвандин арайиъ кьюб «витр» шулдар».

Рамазандин вазли «витр» суннатар жямяаьтдихъди апIуб суннат ву, дурар хъитIирхбандин гъудгнин кьяляхъ апIурашра дарш тагьажуддин кьяляхъ вушра. «Витр» суннатар жямяаьтдихъди апIуб суннат шула гьятта Рамазандин вазли таравигь гъудгнар дарапIдаризра кмиди. Рамазандин вазлиъ «витр» гъудгнин аьхиримжи ракааьтдин рукуъдиан за гъахьиган, «магьдина» урхуб суннат ву. «Витр» гъудгнин кьяляхъ гьаму гафар шубубан текрар апIуб суннат ву:

 

سبحان الملك القدوس

 

«Субгьяналь маликиль кьуддус»

Мурар урхбан кьяляхъ гьаму гафарра аьлава апIуб ужи ву:

 

اللَّهُمَّ إنِّي أعُوذُ بِرِضاكَ مِنْ سَخَطِكَ, وَبِمُعافاتِكَ مِنْ عُقُوبَتِكَ, وَبِكَ مِنْكَ لاَ أُحْصِي ثَنَاءَ عَلَيْكَ أنْتَ كَمَا أثْنَيْتَ عَلَي نَفْسِكَ

 

«Аллагьумма инни ауьзу биризака мин сахатIика, ва бимуаьфатика мин уькьубатика ва бика минка ла угьси санаан аьлайка анта кама аснайта аьла нафсик».

 

Ансар Рамазанов

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Бахилвалинна даккнишнан гьякьикьат ва дурарин аьхир

Аллагьу Тааьлайи сар шлизкIа уж`вал гъапIиган, бахилвализ гьадму инсан дугъаз гъапIу хайирлуваларихъ мягьрум духьну ккунди шулу. Хъа даккнишнакан улхуруш, дидин бин душманвал, хъял ва инсанарихъди айи аьлакьйир чIюргъювал ву.   Бахил кас, сар касра сикинди гъидритру, аьдалатсуз ва рягьимсуз...


Суал-жаваб

- Ич гъул думукьан аьхюб дар, аш саб 50-60 хизан. Му гъулаъ яшамиш шули 40 йис вуйиз. Узуз аьгъю вахтарихъанмина вари гъуландариз кьюр касдихьан зарар а. Дурари, фу дапlнура, зарар тутрувди гъитдар. Хярар уршвру вахтн - дурарин кlуллан, хифар уч апlруган - гьадрарилан. Гьамцдар зарар кайи ксар ву....


Нач`валин гьякьикьат

«Гьяя» кIуру гафнан мяна гъапIу ляхнин нач`вал ва кIван утанмиш`вал ву. Хъа суфйирин «гьяя» гафнан мяна нач`вал ва юкIв умун апIувал шула. Суфйирин имам Джунайд аль-Багъдадийи «нач`вал» гафнан мяна гьамци ачухъ гъапIну: «Мициб гьял, Аллагьу Тааьлайин...


Уягъ духьну ккунду

«Аллагьу Тааьлайин назарлувал жямяаьтдиин алиб ву», «Инсанарикан варитlан багьалур – жямяаьтдиз хайирлу кас ву», «Хайир-берекет яшлу ксарилан бихъруб ву», «Аьлим гьадму кас вуки, чаз фу аьгъяш, гьациб аьмалра апlурайир». Пайгъамбарин ﷺ гьаму...


Дамагълувал фу вуйкlан?

Инсандин чаз айи гьюрмат, ккунивалианси, разивалианра чахьна айи табиаьтдин гьисс ву.   Бязи инсанар жвув кьадарсуз ккунивалиан, Аллагьдин ﷻ имбу лукIар, сарра гьяспикк ккадарди, фурс кади шулу. Гьамци инсан инсанарихьинди даккунди, дурар саймиш дарапIри, саринра гаф гъададабгъри, имбудар...