Хизан ккадабхъру йишвахъна гъюрайиган урхру дюаь

Хизан ккадабхъру йишвахъна гъюрайиган урхру дюаь

Шаду хизан Аллагьу Тааьлайихьан вуйи ниъмат ву, амма думу ниъмат варидариз рубкьурайибра дар, амма гъурубкьу касди Аллагьу Тааьлайиз му ниъматнахъан кьадар адрукьан гьямд дапIну ккунду. Ав, жилижвуван ва дишагьлийин арайиъ фаркьвал а, ва гьадму фаркьвалиан жюрбежюр ляхнарра арайиз гъюру.

 

Гьаци вуйиган, жилирина хпири Аллагьу Тааьлайи дурариз чиб-чпин улихь дивнайи къайдйир дюрхну ккунду, чиб-чпихьна адаб ади духьну ккунду. Амма саспи вахтари жюрбежюр себебар арайиз гъюри, жилиринна хпирин арайиъ наразиваларра шулу, гъярхьивалар ва даккнишнар шулу, му ляхнар себеб вуди хъасин хизанра ккадабхъуру.

Гизафдари, жилиринна хпирин арайиъ аьлакьйир ужи апIру Пайгъамбарихьан ﷺ вуйи дюаь айкIан кIури, гьерхри шулу. Ав, дициб дюаьра а. Ибн Масъудди, Пайгъамбари ﷺ гьамциб дюаь улупунзуз кIури, ктибтура:

اللَّهُمَّ أَلَّفْ بَيْنَ قُلُوبِنَا ، وَأَصْلِحْ ذَاتَ بَيْنِنَا ، وَاهْدِنَا سُبُلَ السَّلامِ ، وَنَجِّنَا مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ ، وَجَنِّبْنَا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا ، وَمَا بَطَنَ ، وَبَارِكْ لَنَا فِي أَسْمَاعِنَا ، وَأَبْصَارِنَا ، وَقُلُوبِنَا ، وَأَزْوَاجِنَا ، وَذُرِّيَّاتِنَا ، وَتُبْ عَلَيْنَا إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ ، وَاجْعَلْنَا شَاكِرِينَ لِنِعَمِكَ ، مُثْنِينَ بِهَا وَقَابِلِيهَا وَأَتِمَّهَا عَلَيْنَا

«Аллагьумма аллиф байна ḱьулюбина, ва аĉлигь зата байнина, вагьдина субуля-с-салями, ва нажжина мина-ӟ-ӟулюмати иля-н-нур, ва жаннибна-ль-фавагьиша ма загьара мингьа вама баҭIана, ва барик ляна фи асмаина ва абĉарина ва ḱьулюбина ва азважина ва зурриятина. Ва туб аьлайна, иннака анта-т-таввабу-р-рагьим. Ваджаьльна шакирина линиъматика, муҫнина бигьа ва ḱьабилигьа ва атиммагьа аьляйна».

Мяна: «Я Аллагь, ич юкIвар сатIи апIин ва ич аьлакьйир ужи апIин. Ислягьвалин рякъюъди гъягъюз мумкинвал тув ва мучIувалихьан акувалихьна рякъ ачухъ апIин. Ачухъди ва жиниди вуйи ужудар дару ляхнарихьан учу ярхла апIин. Ич ебхьувалиъ, рябкъювалиъ уж’вал ади ибшри, ич хпарин, насларин юкIвар сагъ апIин ва ич туба кьабул апIин. Дугъриданна, Уву туба кьабул апIрур ва Рягьмлур вува. Учу уву тувнайи ниъматарихъан гьямд апIрударикан, дурар кьабул апIрударикан апIина, ва думу ниъматар учуз булди тува» (имам Абу Дауд, аль-Гьяким, ат-ТIабарани).

Чиб-чпин арайиъ аьлакьйир ужи апIури, эдеб уьбхюри, Аллагьу Тааьлайикан жвуван хизандиз ужувлар ккун апIури гъахьиш, хизандиъра ужудар аьлакьйир шул, иншаАллагь.

 

Данат Зарипов

2026-09-01 (Рабиуль авваль 1448 г.) №9.


Ипни хьуз кIури ушв гъибисуриз саваб айин?

Ушв бисувал лап аьхю саваб айи ибадатарикан саб ву. Ушв бисувалин хусуси шартI ният вари ушв батIил апIру вари дюшюшарихьан ярхла хьуб ву.   Гьаци вуйиган, ахсрар ккивхъанмина лавландин гъудгнин вахтназкьан инсанди ушв батIил шлу дюшюшар гъапIундарш, дицирин ушв бисувалин шартIар тамам...


ГЪУДГАН

 Кучlвуб   Сар Аллагьдин Амриинди, Сар Аллагьдиз Аманатди, Сар Аллагьдик Умуд кади, Бисми дапlну, Бикlурайир Гъудгникан ву Жулжагъ Амир, Аллагьдин лукl, Аьраблин хтул; Эзбер гъапlур Насигьятдин Нур туврайи Аьршдин калам, Шариаьтдин Гьюкум, къанун; Дикъатлуди Уьбхюз...


СУАЛ-ЖАВАБ

- Магьа гирами Пайгъамбар ﷺ бабкан духьнайи ваз улубкьна. Ич гъулаъ аьхю мажлис гъабхьну. Йиз аьхюну бай узуз думу мажлиснаъ иштирак махьан, хай шлуб дар кlури, удукьну дугъужвну. Чиб-чпин арайиъ гизаф дерд шлу гафарра гъахьнийич. Му жигьилариз гьапlнайкlан? Гьамус Аллагь ва Пайгъамбар ﷺ кlваин...


Гьядис гьякьлуб вуш, ари гьадму йиз мазгьаб ву

Мазгьабар дерккру вахтари, гьядисарикан фундар гьякьлудар вуш, фундарсана зяифдар ва инсанари ктагъдар вуш, аьгъяди гъабхьундар – магьа саспидари гьамци кlури шулу.   Гъи интернет айивалиан, мусурмнарин арайиъ фукьан манзил ашра, саб гъулаъ айиганси гаф-чlал апlуз шулу. Гьаддиз...


Кьур’андин фуну аят аьхиримжи вуди гьапIну?

Аллагьу Тааьлайи гирами Кьур’андин аьхиримжи аят вуди фунуб гьапIнуш, аьлимарин арайиъ жюрбежюр фикрар а:   Аьхю пай аьлимарин гафариинди думу «Бакьара» сурайин 281-пи аят ву:   وَاتَّقُوا يَوْماً تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ مَا...