Хизан ккадабхъру йишвахъна гъюрайиган урхру дюаь

Хизан ккадабхъру йишвахъна гъюрайиган урхру дюаь

Шаду хизан Аллагьу Тааьлайихьан вуйи ниъмат ву, амма думу ниъмат варидариз рубкьурайибра дар, амма гъурубкьу касди Аллагьу Тааьлайиз му ниъматнахъан кьадар адрукьан гьямд дапIну ккунду. Ав, жилижвуван ва дишагьлийин арайиъ фаркьвал а, ва гьадму фаркьвалиан жюрбежюр ляхнарра арайиз гъюру.

 

Гьаци вуйиган, жилирина хпири Аллагьу Тааьлайи дурариз чиб-чпин улихь дивнайи къайдйир дюрхну ккунду, чиб-чпихьна адаб ади духьну ккунду. Амма саспи вахтари жюрбежюр себебар арайиз гъюри, жилиринна хпирин арайиъ наразиваларра шулу, гъярхьивалар ва даккнишнар шулу, му ляхнар себеб вуди хъасин хизанра ккадабхъуру.

Гизафдари, жилиринна хпирин арайиъ аьлакьйир ужи апIру Пайгъамбарихьан ﷺ вуйи дюаь айкIан кIури, гьерхри шулу. Ав, дициб дюаьра а. Ибн Масъудди, Пайгъамбари ﷺ гьамциб дюаь улупунзуз кIури, ктибтура:

اللَّهُمَّ أَلَّفْ بَيْنَ قُلُوبِنَا ، وَأَصْلِحْ ذَاتَ بَيْنِنَا ، وَاهْدِنَا سُبُلَ السَّلامِ ، وَنَجِّنَا مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ ، وَجَنِّبْنَا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا ، وَمَا بَطَنَ ، وَبَارِكْ لَنَا فِي أَسْمَاعِنَا ، وَأَبْصَارِنَا ، وَقُلُوبِنَا ، وَأَزْوَاجِنَا ، وَذُرِّيَّاتِنَا ، وَتُبْ عَلَيْنَا إِنَّكَ أَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ ، وَاجْعَلْنَا شَاكِرِينَ لِنِعَمِكَ ، مُثْنِينَ بِهَا وَقَابِلِيهَا وَأَتِمَّهَا عَلَيْنَا

«Аллагьумма аллиф байна ḱьулюбина, ва аĉлигь зата байнина, вагьдина субуля-с-салями, ва нажжина мина-ӟ-ӟулюмати иля-н-нур, ва жаннибна-ль-фавагьиша ма загьара мингьа вама баҭIана, ва барик ляна фи асмаина ва абĉарина ва ḱьулюбина ва азважина ва зурриятина. Ва туб аьлайна, иннака анта-т-таввабу-р-рагьим. Ваджаьльна шакирина линиъматика, муҫнина бигьа ва ḱьабилигьа ва атиммагьа аьляйна».

Мяна: «Я Аллагь, ич юкIвар сатIи апIин ва ич аьлакьйир ужи апIин. Ислягьвалин рякъюъди гъягъюз мумкинвал тув ва мучIувалихьан акувалихьна рякъ ачухъ апIин. Ачухъди ва жиниди вуйи ужудар дару ляхнарихьан учу ярхла апIин. Ич ебхьувалиъ, рябкъювалиъ уж’вал ади ибшри, ич хпарин, насларин юкIвар сагъ апIин ва ич туба кьабул апIин. Дугъриданна, Уву туба кьабул апIрур ва Рягьмлур вува. Учу уву тувнайи ниъматарихъан гьямд апIрударикан, дурар кьабул апIрударикан апIина, ва думу ниъматар учуз булди тува» (имам Абу Дауд, аль-Гьяким, ат-ТIабарани).

Чиб-чпин арайиъ аьлакьйир ужи апIури, эдеб уьбхюри, Аллагьу Тааьлайикан жвуван хизандиз ужувлар ккун апIури гъахьиш, хизандиъра ужудар аьлакьйир шул, иншаАллагь.

 

Данат Зарипов

2026-05-01 (Зуль Къаида 1447 г.) №5.


Пайгъамбари ﷺ улупу рякъ

Бургьанкент гъулан имам Рамазан Шихбабаевдихъди вуйи интервью   Ихь жигьил имамарикан ва дурари гъабхурайи диндин ляхнарикан мялумат тувуб давам апlурахьа. Улихь нумрариъ ухьу гъапиганси, жигьилари чпин уьмрин рякъ диндихъди аьлакьалу апlувал заан ляхнарикан ву, ва гьарсар кас дурариз...


Дагъустанлуйирин сабвал

Ассаламу аьлейкум, йиз бицlи, амма аьхю рягьимлувал кlваъ айи халкь! Аьхиримжи гьяфтйириъ Дагъустандин жюрбежюр районариъ шту ккау гизаф йишвар гъахьну, гизаф кьадар зарар гъабхьну. Дурарикан лап аьхю зарар Хасавюртовский, Дахадаевский ва Дербентский районариз гъабхьну.   Табасаран...


Гьяждин вахт улубкьна

Гьяж апIувал ибадатарикан варитIан кьиматлуб ву, гьаз гъапиш думу жандкиинди ва дакьатариинди апIурайиб ву.   Пайгъамбари ﷺ дупна:   "مَنْ حَجَّ فَلَم يَرْفُثْ, وَلَمْ يَفْسُقْ رَجَعَ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ" Мяна: «Фуну касдира гьяж гъапIиш, эгер думу вахтна дишагьлийихъди сатIи...


Суал-жаваб

- Йиз дустран хизан ккебгъну сад йистlан дар. Дугъан хпирин абйир-бабари, чпин шуран бабкан гъахьи йигъ мубарак апIури, дугъаз машин хъапlуз мумкинвал тувру правйир тувну. Абйир-бабар гъушган, хпири чан жилирикан машин гъадабгъуб тlалаб апlуз хъюгъну. Жилири, яв машиндиъ мюгьтаж’вал адарав...


Гъудган марцциди апIуз себеб шлу къайдйир

Мусурман касди апIру вари жюре ибадатариз чпин улупнайи къайдйир а, яни фарзар, суннатар ва жара дапIну ккуни ляхнар. Му ляхнар мусурман касди апIурайи ибадат заан дережайиинди кьабул апIбан бадали герек шлудар ву.   Хъа думу ибадат кьабул апIбан бадали, думу гьацира Аллагьу Тааьла бадали,...