Тагьажуд гъудгнин заанваликан

Тагьажуд гъудгнин заанваликан

Тагьажуд гъудгнин заанваликан

Тагьажуд – хъитlирхбандин гъудгниъ кьяляхъ сацlибкьан нивкl апlбалан кьяляхъ гвачlниндин гъудган хьайиз апlру суннат гъудган ву.

 

Тагьажуд суннат апlру вахт

Тагьажуд гъудгнин вахт гвачlниндин гъудгнин вахт улубкьайиз ву. Нивкl фукьан вахтна давам гъабхьишра, эгер гвачlниндин гъудгнин вахт хьайиз му суннат гъапlиш, думу тагьажжуд шула.

Йишвандин вахтна уягъ хьпан кьяляхъ фунуб вушра гъудган, кьаза гъудган, суннат гъуднан тамам гъапlиш, тагьажуд суннат апlбанра саваб шула.

 

Тагьажуд гъудган швнуб ракааьтнануб ву

Тагьажуд гъудгниз улупнайи кьадар ракааьтар адар. Фукьан артухъ гъапlиш, гьадмукьан ужи ву. Саспи аьлимари варитlан цlиб кьюб ракааьт, варитlан артухъ йицlикьюб ракааьт ву, кIура. Гьялакди гизаф ракааьтар дапlнутlан, архаинди, ярхи сурйир урхури цlиб ракааьтар апlуб ужи ву.

Гьарган тагьажуд гъудгниз уягъ шлу касдиз думу ляхин дипуб ужи дар. Саб ражари Пайгъамбари ﷺ Аьбдуллагь бин Уьмариз гъапну:

«Уву тмуну касдиси сабан тагьажуд апlури, хъасин дипдарикан махьан». (Бухари)

 

Тагьажуд гъудган фици апlуру

Тагьажуд гъудгниз якьинди ният апlуб фарз дар, аьдати суннат гъудган апlубра чlяаьн шула. Янаки кьюб ракааьт дапlну, хъасин салам тувуб ужи ву.

Гьар ражари йишвну нивкlуз гъягъруган, тагьажуд гъудгниз гъудужвуз ният апlуб ужи ву, думу йишвну уягъ дархьишра Аллагьу Тааьлайи дицир касдиз саваб бикlур.

 

Тагьажуд гъудгнин заанваликан

Гирами Каламдиъ ва гьядисариъ йишвандин вахтна апlру ибадатарикан гизаф дупна.

Гирами Каламдиъ дупна (мяна): «Дурари чпин гъвалар ахнихьан жара апlуру, Аллагьу Тааьлайикан гучl’вал ва умуд кади ккун апlуру ва чпиз Ухьу тувубдикан харж апlуру. Гьич саризра чпи гъапlу ужувларихъан дурарин улариз гьязур дапlнайи утканваларикан аьгъдар». (сура «Ас-Саджа», аяты 16-17)

Имам Муслимдихьан вуйи гьядисдиъ дупна: «Фарз гъудгнарин кьяляхъ варитlан заан вуйиб йишвандин вахтна нивкl’ан уягъ гъахьиган гъапlу гъудган ву».

Дайламийихьан вуйи гьядисдиъ дупна: «Йишвну уягъ гъахьиган кьюб ракааьткьан апlинай. Йишвандин гъудгнари гунгьарихьан марцц апlуру, Аллагьу Тааьлайин хъял цlиб апlуру ва жегьеннемдин цlара цlиб апlуру».

Тирмизи, Аьгьмад ва Гьякимдихьан вуйи жара гьядисариъ дупна: «Йишвандин вахтна уягъ духьну, гъудган апlуз чалишмиш йихьай, гьаци апlури гъахьну ичв улихь вуйи варитlан ужудар ксарира. Диди учву Аллагьдихьна багахь апlур, ичв гунгьар марцц апlур ва уьзрарихьан ярхла апlур».

Эгер жвув тагьажуд гъудгниз гъудужвнуш, имбу гъудужвуз ккунидарра уягъ апlуб ужи ву, мисалназ, жилири - хпир, ясана хпири - жилир. Му Пайгъамбарин ﷺ сунна ву.

Аьйшайи ктибтураки: «Гьич сабанра йишвандин гъудгнар апIуз тIагъру мапIанай. Пайгъамбари думу тамам дарапlди гъибтурдайи. Думу аьзарлуди вуйи вахтна дусну тамам апlуйи». (Бухари ва Муслим)

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Чиб-чпихьна сабурлувалиинди янашмин йихьай

Адашиз сар хъпебехъру чIуру бай ади гъахьну. Дугъу кми-кмиди абйир-бабариз гиран ктапIуйи. Гьар ражари бали чаз гиран ктапIган, адаш жара хулазди учIвну, душван цIализ ккум йивури гъахьну, гьаци чав сабурнахъна гъюз кIури. СацIиб вахтналан думу цалик ккум йивуз йишв кимдайи.   Саб ражари бай...


Аьжузвалихьан уьрхюз себеб шлу гирами аятар

Инсанди апIру заан ужувлан ва савабнан ляхнарикан саб гирами Калам урхуб ву. Мусурман касдиз думу урхбан саваб шула, гьеле думу дидин мянайин гъаври шуладаршра.   Амма, эгер урхурайириз дидин мянара аьгъяди, убхурайибдикан фикирра апIури гъабхьиш, дицир касдиз хъанара гизаф саваб ва Аллагьу...


Табасаран жямяаьт гьяждиъ

Ассаламу аьлайкум, аьзиз халкь. Аьхиримжи йисари гирами жилариина гьяждиз гъягъру табасаран дестйирра духьна. Душваз анжагъ ихь табасаранлуйир дахил шула ва саб хизанси чпин фарз тамам дапну гъюри шулу.   Магьа гьаму йисанра, му дестейиъ 48 кас ади, табасаранлуйир гирами жилариина гъушну. Майдин...


Ничlрас гъулаъ цlийи имам

Табасаран райондин варитlан ачухъди ккабалгнайи гъуларикан саб Ничlрас гъул ву. Му гъул жямяаьтдин арайиъ аьхюдарихьна гьюрмат ади, бицlидарихьна рягьимлувал ади янашмиш шулайиб ву.   Рягьматлу Хайирбег халу му гъулаъ имамди вуйи вахтна дарсариз гизаф бицlидар гъюри шуйи. Гъул-жямяаьтдин...


Бицlидарин шадвалин йигъар

Ассаламу алейкум, аьзиз ватанагьлийир! Аьхиримжи йисари бицlидарин тятlиларин вахтна Дагъустандин тамам вари шагьрар-гъулариъ бицlидар диндихъди таниш апlру дарсар гъягъюри шулу.   Гьар йисан бицlидарин натижйириз лигруган, юкlв шад шулу. Улихь вахтари мицдар мумкинвалар адайи, думуган,...