ГъапIу саб ужувлан ляхниз Женнет тувну

ГъапIу саб ужувлан ляхниз Женнет тувну

Инсанарин гунгьар жин апIинай, Аллагьди ичв гунгьарра жин апIиди

 

Ассаламу аьлейкум, гьюрматлу ватанагьлийир!

Саб ужуб лишан а, эгер шликкIа думу лишан кади гъабхьиш, думу Аллагьу Тааьлайихьна багахь шулу. Думу лишан – жарарин гунгьар жиниди гъитуб ву. Дугъриданна Аллагьу Тааьла гунгьар жин апIрур ву ва жарадарин гунгьар жин апIрудар ккунир ву. Пайгъамбари ﷺ гъапну: «Шли гьаму дюн’яйиъ инсанарин гунгьар жин гъапIиш, дугъан гунгьарра Аьхиратдиъ жин апIиди».

 

Гъачай мушваъ саб аьламатнан кьиса кIваин апIухьа:

Саб ражари Мадина шагьрин агьалйирикан сариз нивкIукди Пайгъамбар гъяркъну. Пайгъамбарихъди аьлакьалу вуйи нивкIар гьякьлудар шулу. НивкIукди Пайгъамбари ﷺ думу касдиз: «… Меккайиъ фулану кас а. Дугъаз шаду хабар тув: думу узухъди Женнетдиъ хьиди, иншаАллагь», - кIури гъапну.

Му кас Меккайиз душну, инсанарихьан думу касдикан гьерхри суракь апIуру. Дугъу гьерхдарикан сарира, думу кас наан аш, гъапундайи, думу касдин ччвур гъеебхьиган, инсанар жара терефназди илтIикIури гъахьнийи. Гизаф читинвалар ккадаъну, аьхир думу кас гъидихъган, дугъаз думу варитIан харжи кас вуйиб аьгъю шулу - гъудган дарапIрур, гунгьари алацIнайир…

Мадинайин агьлуйи дугъаз гъапи: «Уву гъапIу саб ужувлан ляхникан ва Аллагьу Тааьлайи думу кьабул гъапIуншул, кIури фикир апIурайибдикан узуз кидибта». Дугъу жаваб туву: «Йиз фикриан, узук Аллагьди кьабул апIур кIури умуд кайи ляхнар сабра кадаршул». «КIваин апIина – ккун гъапIу гьерхрайири, - белки, сабкьан ужувлан ляхин ашул?» Меккайин агьлуйи гъапну: «Узу швушв хруган, швушван гъянаъ жарарикан вуйи велед ади гъахьнийи. Дугъу узкан ккун гъапIну: «Уву йиз гунагь жин апIин, Аллагьди ﷻ яв гунагьра жин апIиди». Узу дугъан гунагь жин апIури, сабур апIури гъахьунза, ва велед дугъан фуниъ имиди, му ляхникан саризра аьгъю гъабхьундайи. Велед бабкан гъахьиган, узу веледра хьади мистаз гъушунза ва саризра дярякъру вахтна думу мистан раккнарихъ дитунза. Хъасин сес гъабхьну: «БицIир, бицIир дидихъна! Мугъан багахьлуйир фужар вуйкIа?» Инсанар уч гъахьи. Мушваъ шулайибдиз мурар яваш хьайизкьан гъирагъдиан лигури гъахьунза, хъасин дурариз гъапунза: «БицIирин багахьлуйир арайиз удучIвайизкьан, думу узу уьрхидиза». Гьамци бицIир гъадагъну, хулаз гъухунза. Узуна хпири дугъаз тербия тувунча, ва му ляхнин сир саризра ачухъ гъабхьундар, магьа гьамус увузтIан. Мидкан гьамусдизкьан анжагъ АллагьдизтIан аьгъдайи». Мадинайиан дуфнайири гъапи: «Му ляхни уву заан гъапIну. Узуз нивкIукди Пайгъамбар гъяркъюнзуз ва дугъу, уву чахъди Женнетдиъ хьиди, иншаАллагь, кIури, увуз хабар тув, гъапунзуз». Му хабарну гунагькриз тясир тувнийи ва думу, вари гунгьарин туба дапIну, Аллагьдин рякъюъ учIвнийи.

Гъийин йигъан ухьуз сар касдин гунагь гъябкъиш, думу фици жин апIуруш, аьгъдархьуз. Му дюшюшдин гьякьнаан инсанар аьжуз духьна; телевизориан улупурайибдиз, интернетдиз лигури, инсанар жарадарин тахсрар, гунгьар ачмиш апIуз чалишмиш шула.

Эгер увук жарарин гунгьар, тахсрар ачмиш апIуз ккунивалин лишан каш, думу харжи лишан вуйиб, Аллагьдиз хъял гъюруб вуйиб аьгъю йибхь. Хъа эгер увук жарарин гунгьар жин апIру лишан кайиб аьгъю гъабхьиш, думу ужуб лишан вуйивал ва Аллагьдиз ккуни лишан вуйибра аьгъю йибхь. Му Аллагьдин лишан ву: Думу инсанарин гунгьар ккеркуз, жин апIуз ккунир ву ва гьамци апIрударра кунир ву. Ухьуз саб фукIа гъябкъган, думу варидариз ктибтури, духьну ккундар, увуз гъябкъюб жин апIуз удукьури ккунду. Аьлимари, гунгьар жин апIуз аьгъювал аьхю дережа ву, кIури шулу; саспи аьлимари жарарин гунгьар жин апIузси, жвуван нефсдихьанра, жвуву жвувхьанра жин апIуз чалишмиш духьну ккунду, дупна.

Жарарин гунгьарин гьякьнаан ккебехъну гъузуб ужудар лишнарикан ву. Мидин гьякьнаан жвуван нефсдихъди женг дубхну ккунду.

Аллагьу Тааьлайикан му лишан ухьук варидарик хьуб ккун апIураза, гъит Дугъу ихь варидарин гунгьар Гъиямат йигъан жин апIри. Эгер Аллагьу Тааьлайи ихь гунгьар ачмиш апIуйиш, сарира ухьуз салам тувидайи, саркьан ихь багахь дусдайи.

Инсанарин гунгьар жин апIинай, Аллагьдира ичв гунгьар жин апIиди!

 

Муслим Муслимов

2026-06-01 (Зуль хижжа 1447 г.) №6.


Мугьяррам, цIийи йисандин сабпи ваз

Мугьяррам мусурман календариинди цIийи йисандин сабпи ваз ву. Думу дявйир апIуз, ифи удубзуз ва гьамцдар жара чIуру ляхнар гъахуз гъадагъа дапIнайи юкьуб вазликан сабунуб ву. Мугьяррам гирами ваз вуйиваликан Кьур’андин сурайиъ дибикIна. Гьаддиз гьарсар мусурман кас гьадму ваз Аллагьдин ﷻ...


Ипни хьуз кIури ушв гъибисуриз саваб айин?

Ушв бисувал лап аьхю саваб айи ибадатарикан саб ву. Ушв бисувалин хусуси шартI ният вари ушв батIил апIру вари дюшюшарихьан ярхла хьуб ву.   Гьаци вуйиган, ахсрар ккивхъанмина лавландин гъудгнин вахтназкьан инсанди ушв батIил шлу дюшюшар гъапIундарш, дицирин ушв бисувалин шартIар тамам апIувал...


Гирами Кьур’ан кlваълан гъапlну

Ассаламу аьлайкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Гирами Калам инсаниятдиз Аллагьу Тааьлайи туву варитlан аьхю савкьат ву. Му гирами Калам гьарсар мусурман касдин терефнаан аьхю гьюрмат айиб, варитlан заанди дебккнайиб ву.   Хъа гирами Калам кlваълан гъапlу касра Аллагьу Тааьлайин улихь заанди...


Иътикаф

Иътикаф мистаъ гизаф вахтназ, ясана саб бицIи вахтназ вушра, Аллагь бадали гъузуб ву. Мистаъ иътикаф апIуб сунна ву. Дидиз улупнайи саб вахт адар. Хъа иътикаф апIуз варитIан ужуб вахт Рамазандин вазлин аьхиримжи 10 йигъ ву. Рамазандин вазлин аьхиримжи 10 йигъ мистаъ иътикаф апIури адапIувал лапра...


Йишвну инсан фаркьат апIуз хай шулин?

Инсан фукьан вахтна му жилиин яшамиш гъахьишра, ухди-кьанди кечмиш шлур ву. Инсан кечмиш гъахьиган, чIивиди имбурин вазифа думу кас шариаьтдиъ улупнайиганси фаракьат апIуб ву.   Майтихьна вуйи 4 фарз а: жибкIувал, кафнигъян гъидиржувал, жаназа гъудган алапIувал ва накьвдик кивувал. Инсан...