Жилириз «тербия» тувуб

Жилириз «тербия» тувуб

Фукьан макьалйириъ ва китабариъ ади шулу, фици «ужур дару» жилирикан «варитIан ужур» апIуз шулуш. Дици дарш, яшамиш хьуз шулдар. «Лиг, гъуншдин фукьан аьхю хал аш, гьаци вушра хулаъ дусну адар, йиз чуччун жилириз айи ляхниз лиг, фукьан пул кайиб вуш, хъа учухъди лихурайи дишагьлийин жилири, кIуруш, гьарйигъан хпириз пешкешар тувру. Хъа узуз фу а?

 

Узу лайикь вуйир дарин дарш? Дишди кIура йиз юлдаш шубари, жилириз ил хътабгъуз гъитну ккундар, дарш чпи гъапIу саб бицIи ляхинра зурбабси рябкъюру».

Гьаму зиихъ дупнайидарикан фунубкIа шубариз алабхъну шул, ясана шликIа гьаци гъапIну кIури, гъеебхьуншул.

Узу му макьалайиъ ктибтурадарза, ухьу фици жилирихъ хъебехъну ккундуш, думу ляхникан ухьуз гизаф йишвариъ дупна. Амма ухьу архаинди гъидритрудар ухьуз ухьу гьапIруш мясляаьтар тувру саспи шубар, дишагьлийир ву. Хъа бязи вахтари дурарин кьадар лапра аьхюб шулу, эгер увуз саб дерд кайи вахт гъабхьиш. Увуз жилирихъ хъпехъуб герек дар кIуру дишагьлийиз яв хайир ккундийкIан?! Узу кIуруб дарапIиш, увхьан гьудучIвурза, йип жилириз кIури, мясляаьт тувруриз яв хайир ккундийкIан?! Ари гьаддиз саб ляхин апIайиз, ясана сари кIурубдихъ хъпехъайиз, агъзур ражари фикир дапIну ккун.

Жилиринна хпирин арайиъ дурарин абйир-бабаркьан учIвну ккундар, имбударикан кIурадрза. Ичв хулаъ айи читинваларикан, ичв арайиъ айи сирарикан ктибтури, уву яв юлдаш шубариз яв хизандилан жарарин улихь улхуз мумкинвал туврава. Уву фукьан дугъкан жиниди гъибтуб ккун гъапIишра, дугъу саризкьан ктидибтди гъитур кIури мумкинвал цIибтIан адар. Хъа дугъу шлиз ктибтнуш, гьадму касдира сакьюдариз ктибтуз мумкин ву.

Эгер дицдар читинвалар хизандиъ духьнаш, сабурниинди, абурниинди жилирихъди дусну гафар апIуб герек ву. Яв гафарикан мянфяаьт адарш, думу шлихъ хъпехъураш, шлин гаф гъадабгъураш, гьадгъукан жилирихъди гафар апIуб ккун апIин.

Амма юлдаш шубарин советар чIурудар хьуз мумкин ву. Эгер дугъан чан жилирихъди гьаци дюз гъабхьнуш, яв жилирихъди думу гафариан хъанара аьлакьйир читин хьуз мумкин ву, гьаз гъапиш дугъан хасият жараб ву.

Сабпи нубатнаан жвувахьинди дилигну ккунду. Белки вари тахсир ухьуъ айхьиб. Ав, тмунурин нукьсанарикан улхуб варитIан рягьтиб ву. Амма, гизаф дюшюшариъ, жилир хпирихьна фици илтIикIуруш, хпирилан асиллу ву.

Рази дарнучва? Ав, уву кIарва: «Хъа жилири убхъуруш, папрус зигуруш? ИпIруб тувурдарш?» Му гафар жара темайиндан ву. Му дюшюшдиъ пуз шлуб саб ву, эгер уву гьадгъахъди уьмур адапIуз ният дапIнаш, думу уву ктабгъу рякъ ву ва яв аьхиризкьан гьадгъахъди гъуз. Ва гьацира хураг апIруган гъудгнин дижикIну, салаватар, дюъйир урхури гьязур апIин ва Аллагьу Тааьлайикан ичв аьлакьйир ужуйи гъитуб ккун апIин.

Жилир – думу ухьуз дебккнайи далу ву. Ухьу дугъахъди фици шулаш, ари гьаддилан гизаф асиллу ву. Думу фицир вушра, эгер хпирин дугъахьна ужуб аьлакьа гъабхьиш, сад йигъан думу дигиш шул, ин ша Аллагь.

Жилир чан хпирин маш ву. Эгер ухьуз гьаму жилиин, Аллагьу ТааьлайизтIан гъайри, шлизкIа сужда апIуб герек вуйиш, думу хпири жилириз апIру сужда шуйи. Му гафариъ аьхю мяна а.

 

Маржана Мусаева

2026-09-01 (Рабиуль авваль 1448 г.) №9.


Яв унчIв марцц апIин!

Саб хизан цIийи хулариз удучIвну. ГвачIнинган нивкI’ан уягъ гъахьибси, хпир унчIв’ан гъилигиган, дугъаз гъуншди ккурттар ерццуз илирчури рякъюру.   - Лиг, фукьан марцциди дарди ккурттар дурччнаш, - гъапи дугъу жилириз. Жилири газат урхурайи ва хпири кIурубдиз фикир...


Эдеблуваликан кьюб гаф

Гьязряти Уьмари гъапну: «Сифте эдеб бисай, хъа илим аьгъю апlинай». Илимдинтlан нафсдин эдебар гизаф ву, эдеб адарш, илимдиканра мянфяаьт дархьуз мумкин ву. Ислам дин чаин жа-жара шейэрикан дапIнайи хьуб бару али шагьрик мисал ву. Сабпиб – гъизиликан, кьюбпиб - арсракан, шубубпиб...


ГЪУДГАН

 Кучlвуб   Сар Аллагьдин Амриинди, Сар Аллагьдиз Аманатди, Сар Аллагьдик Умуд кади, Бисми дапlну, Бикlурайир Гъудгникан ву Жулжагъ Амир, Аллагьдин лукl, Аьраблин хтул; Эзбер гъапlур Насигьятдин Нур туврайи Аьршдин калам, Шариаьтдин Гьюкум, къанун; Дикъатлуди Уьбхюз...


Гьядис гьякьлуб вуш, ари гьадму йиз мазгьаб ву

Мазгьабар дерккру вахтари, гьядисарикан фундар гьякьлудар вуш, фундарсана зяифдар ва инсанари ктагъдар вуш, аьгъяди гъабхьундар – магьа саспидари гьамци кlури шулу.   Гъи интернет айивалиан, мусурмнарин арайиъ фукьан манзил ашра, саб гъулаъ айиганси гаф-чlал апlуз шулу. Гьаддиз...


Халкьдин арайиъ ислягьвал ибшри

Хив райондин цlийи имам Анвер Жабировичдихъди вуйи интервью   Ассаламу аьлайкум, аьзиз ватанагьлийир! Ихь газатдин машариъ шагьрар-районариъ лихурайи имамарин уьмрикан, дурари гъабхурайи диндин ляхнарикан мялумат тувуб давам апlурахьа. Гъулан имамвал апlуб гизаф читин ва аьхю жавабдар ляхин...