Аллагьу Тааьлайиз лукl`валин лишнар улупуб
Аллагьу Тааьлайиз лукl`валин лишнар улупуб
ЛукI`вализ чан хас вуйи лишнар а: улихь месэлйир дидривуб, гьаз гъапиш варибдиз Аллагьу Тааьлайи дибикIна; Аллагьу Тааьлайи дибикIнайиб лукIраз, чав ктабгъу варитIан ужуб пайра ву.
Ктибтури шулу, Абгьамдин бай Ибрагьимди чаз лукI гъадагъган, дугъхьан гьерхру:
- Уву фу ипIури шулва?
- Уву гьивуб ипIурза, - жаваб тувру лукIру.
- Хъа фициб ляхин апIури шулва?
- Уву узхьан тIалаб гъапIуб.
- Хъа увуз фу ккундувуз?
- ЛукIран метлебназ мяна айинхъа, дугъан агъайиз кьаст айиган?
Думуган Абгьамдин бай Ибрагьим фикрарикк ккахъру: «Гьей касиб, уву Аллагьдиз ﷻ яв уьмриъ саб сяаьтнакьан мютIюгъ гъахьир дарва, фици гьаму гьялнаъ айи лукI увуз мютIюгъ гъахьнуш!..»
Аль-Хавасдин бай имам Аьлди, чан мюрид аш-Шааранийиз насигьятниинди кIуру: «Аллагьу Тааьлайи увуз гьаърайидарикан уву лазим кьадар ипIин, хъа хърибгъуб Аллагьу Тааьлайи тув гъапириз тув. Нягьякьди яв ляхнар апIуз кьувват харж мапIан, хъа яв ляхнар мюгькам хьуб Аллагьдикан ﷻ ккун апIин». Думуган аш-Шааранийи дугъхьан гьерхру: «Хъа Аллагьу Тааьлайихьан узуз хай шлу ипIрубдикан гьерхза?» Насигьятчийи жаваб тувру: «Ав, гьамциб саягъниинди гьерх: жан йиз Аллагь ﷻ, узуз ипIрубдин уж`вал апIин ва йиз камивалар кьюбиб дюн`йиъра ккерк, йиз варитIан Жумартур, йиз варитIан Баркаллур! – ва давам апIуру: – Аллагьдин ﷻ аьзабар гъадагъруган, сикинсузваликкан ва аьгь дарапIруваликкан уву уьрх. Аллагьди ﷻ, хъугъ`вализ чан ляхнар иман апIурайи лукIраз, Халкь гъапIури лазим вуйи аьгъювалар ва лайикь ниятар тувру, гьаз гъапиш Аллагьдин ﷻ гьадму лукIракан якьинди, инсанар кьяляхъди гъюру, улхьан жергейин имамра апIуру. Дугъриданна, Аллагь ﷻ гьарсаб шейъниин Кьувватлур ву».
Гьацира лукI`валин лишнарикан саб инсанаригъ чан касибвалин игьтияж ва чаз айи хазна-девлет улулупубра ву. Гьаму кьюбиб лишнарра Аллагьдин ﷻ лукIраз сабстар духьну ккунду, гьаз гъапиш кIваантIан икрамвалиъ айири чав ижмиди дюрхну ккунду; диндин улупбар тамам апIрурси, адрудариз жумартурра духьну ккунду, сархуш`валарихъ хъергну ккундар. Аьлимари кIуру: «Инсан, чаз лукI агайизкьан, Аллагьдин ﷻ гьякьлу лукIди гъузру. Хъа дугъу чаз лукI агуз хъюгъиган, Аллагьу Тааьлайихь дугъан лукI`валин ери гъубзудар».
Инсандиз, артухъ инжиг-бизарвалар дархьбан бадали, лукI`валин жюрйирин къайдйир гьамцдар дюшюшариъ улупна: гаш`валиъ, касибвалиъ, ужуз апIувалиъ. Аллагьди ﷻ улупнайи гьамцдар жюрйир лукIру кьабул дапIну ккунду. КIваантIан мютIюгъ гъахьир, анжагъ Аллагьдин ﷻ рягьимлувализ ккилигуру: ипIру сурсат уч дарапIуб, Аллагьу Тааьлайилан гъайри, жвуваз ккуни игьтияж сариканра тIалаб дарапIуб.
ЛукI`вал (убудийя) – лукIран чан ифтиъ айи хасиятнан лишан ву, Агъавалси (рубубийя) – варитIан Марццир Аллагьу Тааьлайихьан жара дарапIрубсиб, гьаргандинуб. Аьгъюваларилан ва хайирлуваларилан гъайри, сарун Аллагьдихьна ﷻ илтIикIувал лазимди дярябкърайири, рягьятди ва нач ктарди чав инсанарихъди гъахуз хъюгъиган, думу рюгьсузвалиъ ахъру. Шли чан девлет гьисабназ гъадабгъураш, дицир дугъридан касиб ву, хъа фунури жямяаьтлугъдиъ чан заанвал улупураш, дицир гьяспикк шулдар,чан тухумдиинди мадар апIрур, ужуз апIуру, хъа шли ужудар ляхнарин гьисабар апIуруш, дицирин вари хътIабццуру. Хъа фуж, Аллагьу Тааьлайиин разиди, гьарган Дугъан игьтияж`вал ккунди, ва Дугъахьна гьарган илтIикIури аш, гьякьикьи девлет айир ву.
ИлтIибкiур Гюлбика Уьмрова
